جنگ در خاورمیانه؛ از جهش ۵۰ درصدی قیمت گاز تا افزایش هزینه تولید فولاد و سیمان

به گزارش اقتصاد آنلاین؛ با نزدیک شدن به تنش منطقه ای و جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و اوج تنش‌ها در آب‌های منتهی به تنگه هرمز، منطقه خاورمیانه این روزها شاهد پر تنش ترین شرایط سال های اخیر خود را تجربه می کند. تجربه ای که نه فقط مختص منطقه بلکه کشورهای اروپایی و سراسر اروپا را تحت تاثیر خود قرار خواهد داد.

رویترز در تازه ترین گزارش خود اعلام کرده بود که ۱۵۰ نفتکش و کشتی حامل گاز طبیعی مایع در خلیج فارس سرگردان هستند و این علامت و زنگ هشداری جدی برای اقتصادهای عربی جنوب این آبراه خواهد بود.

۲۰ درصد نفت مصرفی جهان از تنگه هرمز عبور می‌کند

اما گزارش ها نشان می دهند حدود ۲۰ درصد نفت مصرفی جهان از تنگه هرمز عبور می‌کند و بخش عمده صادرات نفت عربستان، عراق، کویت و امارات و تقریباً تمام صادرات LNG قطر از تنگه هرمز انجام می‌شود و این محدودیت صادرات نفتی و گازی می تواند سراسر اروپا را تحت تاثیر قرار دهد. محدودیت تامین گاز از تنگه هرمز، قیمت گاز طبیعی در اروپا را با جهشی نزدیک به ۵۰ درصد به بالاترین سطح یک ساله خود رسانده است و این به معنی مختل شدن تولید برای اکثر صنایع، از صنعت پتروشیمی تا فولاد و سیمان خواهد بود.

کارشناسان جهش نزدیک به ۵۰ درصد قیمت گاز طبیعی در اروپا را بزرگ‌ترین جهش قیمت گاز در اروپا از زمان بحران انرژی ۲۰۲۲ دانسته اند و آنرا پیامی روشن تلقی کرده اند که جهان وارد دوره جدیدی از بی‌ثباتی انرژی شده است.

کارشناسان حوزه انرژی بر این باور هستند که توقف تولید قطر انرژی، یکی از بزرگ‌ترین صادرکنندگان گاز جهان، پس از حمله پهپادی به تأسیسات راس لافان می تواند اولین و مهمترین دلیل بی ثباتی انرژی باشد.

تأسیسات راس لافان مسئول حدود ۲۰ درصد از تأمین جهانی گاز LNG هستند

تأسیسات راس لافان مسئول حدود ۲۰ درصد از تأمین جهانی گاز LNG هستند. بسته شدن عملی تنگه هرمز نیز اپراتورهای حامل LNG جریان تانکرها را از این آبراه حیاتی متوقف کرده‌ و تأمین از سایر تولیدکنندگان کلیدی گاز در خاورمیانه را محدود کرده‌ است.

کابوسی به نام «تورم گازی»

ذخایر گاز اتحادیه اروپا که در حال حاضر زیر ۳۱ درصد در معادله بازار جهانی نقش زیادی دارد، در مقایسه با ۴۰ درصد در همین زمان سال گذشته نشان از وضعیت نامناسب ذخایر می دهد. پس این سه عامل، یک طوفان کامل را شکل داده‌اند. طوفانی که قرار است اقتصاد اروپا را در آستانه بهار، با کابوسی به نام «تورم گازی» مواجه کند.

اما برگردیم به تاثیر افزایش ۵۰ درصدی قیمت گاز در اروپا که می تواند تاثیر منفی بر تولیدات پتروشیمی، سیمان و فولاد داشته باشد.

افزایش ۵۰ درصدی قیمت گاز باعث افزایش هزینه تولید، حاشیه سود پایین و در نهایت، تعطیلی خطوط تولید شود و شرکت‌های انرژی‌بر اروپا اولین قربانیان این بحران باشند. 

صنعت پتروشیمی به شدت به خوراک گاز وابسته است

آمارها و داده ها نشان می دهد که صنعت پتروشیمی به شدت به خوراک گاز وابسته است. پس این جهش قیمت گاز به جهش قیمت مواد اولیه منجر خواهد شد. این صنعت که محصولات خود را با قیمت‌های نزدیک به بازارهای جهانی عرضه می‌کند، در کوتاه‌مدت ممکن است بتواند بخشی از افزایش هزینه را به قیمت نهایی منتقل کند، اما در بلندمدت، با کاهش تقاضا مواجه خواهد شد.

صنعت فولاد و سیمان از بزرگ‌ترین مصرف‌کنندگان انرژی هستند

اما بعد از صنعت پتروشیمی باید به صنعت فولاد و سیمان که از بزرگ‌ترین مصرف‌کنندگان انرژی هستند نام برد. چرا که این دو صنعت اگر چه می توانند برای بخش آب و محیط زیست صدمات جبران ناپذیری داشته باشند اما قطعا با تولید خود فرصت شغلی مناسبی ایجاد می کنند.

پس باید به این نکته نیز اشاره کرد که صنعت فولاد و سیمان با افزایش شدید هزینه تولید روبه‌رو خواهند شد. در شرایطی که بازارهای جهانی با رکود دست و پنجه نرم می‌کنند، این صنایع نمی‌توانند قیمت‌های خود را به راحتی افزایش دهند.

اولین تاثیر و تبعات رشد قیمت انرژی گاز در بحبوحه جنگ در خاورمیانه کاهش حاشیه سود و تعدیل نیرو است.

افزایش قیمت گاز تاثیر مستقیمی بر صنایع غذایی و خدمات عمومی خواهد گذاشت. چرا که با رشد قیمت تمام شده کالاها و خدمات می توان انتظار این را داشت که فشاز مالی و تورم عمومی نیز به خوبی نمایان خواهد شد.

به هر سوی توقف تأمین گاز از قطر تهدیدی برای حدود ۱۵ درصد از واردات LNG به اتحادیه اروپا است و این بدین معنی خواهد بود که اروپا باید برای پر کردن ذخایر خالی خود، با آسیا رقابت کند و گاز را با قیمت‌های بالاتری بخرد.

افزایش بهای انرژی معمولاً به سرعت به سایر کالاها، از جمله مواد غذایی و محصولات صنعتی، سرایت می‌کند. این انتقال هزینه، تورم را در سراسر زنجیره اقتصاد دامن می‌زند. افزایش قیمت گاز، هزینه تولید را برای کارخانه‌ها افزایش می‌دهد. این افزایش هزینه به قیمت کالاهای نهایی منتقل می‌شود و تورم تولیدکننده را بالا می‌برد.

خانوارها برای تأمین نیازهای اولیه خود باید پول بیشتری بپردازند. فشار بر خانوارهای کم‌درآمد افزایش می‌یابد. هزینه انرژی برای خانوارهای کم‌درآمد اهمیت بیشتری دارد چون سهم بزرگتری از بودجه خود را صرف این مخارج می‌کنند. افزایش قیمت گاز، این خانوارها را بیش از دیگران تحت فشار قرار می‌دهد.

بر اساس داده‌های یورواستات، به طور متوسط، برق، گاز و دیگر سوخت‌ها ۴.۶ درصد از کل هزینه‌های خانوار در اتحادیه اروپا را تشکیل می‌دهند. این رقم در کشورهای با قدرت خرید پایین‌تر، به مراتب بیشتر است. اگر درگیری در خاورمیانه طولانی شود و تنگه هرمز برای مدت طولانی بسته بماند، قیمت گاز می‌تواند به‌طور پایدار در سطوح بالای ۵۰ یورو تثبیت شود. این سناریو می‌تواند تورم را در اروپا تا ۲ تا ۳ درصد افزایش دهد.

به هر سوی جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران اگر نگوییم تمام انرژی جهان را تحت تاثیر خود قرار خواهد داد بیراهه نگفته ایم. اما آنچه که مشخص و مبرهن است این است که ادامه این تنش نمی تواند فقط دامن منطقه و خلیج فارس را بگیرد و قطعا تا نقاط دور دست نیز متاثر از این جنگ دچار یک تورم شدید خواهند شد.