غول موشکی ایران در جنگ با آمریکا رونمایی شد
ایران طی دو دهه اخیر با توسعه مجموعهای متنوع از موشکهای ضدکشتی، راهبرد «بازدارندگی دریایی» خود را تقویت کرده است؛ راهبردی که با تکیه بر جغرافیای حساس خلیج فارس و تنگه هرمز، به دنبال ایجاد یک کمربند دفاعی چندلایه برای مقابله با ناوگانهای پیشرفته در منطقه است.
به گزارش اقتصاد آنلاین ، در دکترین دفاعی تهران، موشکهای ضدکشتی جایگاهی کلیدی دارند. موقعیت خاص تنگه هرمز بهعنوان یکی از مهمترین گذرگاههای انرژی جهان، باعث شده ایران سرمایهگذاری گستردهای بر سامانههایی انجام دهد که بتوانند اهداف دریایی را در بردهای کوتاه، متوسط و بلند هدف قرار دهند. این توانمندیها بهطور کلی در دو دسته «موشکهای کروز ضدکشتی» و «موشکهای بالستیک ضدکشتی» طبقهبندی میشوند.
موشکهای کروز ضدکشتی؛ از نبرد نزدیک تا بردهای هزار کیلومتری
«نصر»؛ گزینه درگیریهای نزدیک
موشک «نصر» با برد حدود ۳۵ کیلومتر، یکی از سامانههای کوتاهبرد ایران به شمار میرود. این موشک عمدتاً برای تجهیز قایقهای تندرو و بالگردهای دریایی طراحی شده و برای مقابله با شناورهای کوچک و متوسط در فواصل نزدیک کاربرد دارد.
«نور»؛ پایهگذار کروزهای دریایی ایران
موشک «نور» با برد حدود ۱۲۰ کیلومتر، نخستین کروز دریایی عملیاتی ایران محسوب میشود که از دهه ۱۳۷۰ وارد خدمت شده است. این موشک با پرواز در ارتفاع بسیار پایین (کمتر از ۵ متر از سطح دریا) و هدایت ترکیبی راداری و اینرسی، رهگیری را برای سامانههای دفاعی دشوار میکند.
«قادر» و «کوثر»؛ ارتقای برد و مقاومت الکترونیکی
«قادر» نسخه توسعهیافته نور است که برد آن به ۲۰۰ تا ۳۰۰ کیلومتر میرسد و با سامانه هدایت بهبودیافته، دقت بیشتری در شرایط جنگ الکترونیک دارد.
در کنار آن، «کوثر» در نسخههای مختلف تولید شده و با قابلیت مقابله با اخلال الکترونیکی (ECCM)، از سکوهای ساحلی، دریایی و هوایی قابل شلیک است.
«ابومهدی»؛ برد بلند و حمله همزمان
موشک کروز «ابومهدی» با برد اعلامی حدود هزار کیلومتر، یکی از دوربردترین سامانههای دریایی ایران است. این موشک قابلیت پرواز در ارتفاع پست، مقاومت در برابر جنگ الکترونیک و بهروزرسانی اطلاعات هدف در حین پرواز را دارد. همچنین امکان شلیک چند موشک بهصورت همزمان از مسیرهای مختلف برای اصابت همزمان به یک هدف، از ویژگیهای برجسته آن عنوان شده است.
موشکهای بالستیک ضدکشتی؛ ورود به فاز ابرصوت
«خلیج فارس»؛ نخستین بالستیک ضدکشتی
موشک «خلیج فارس» با برد حدود ۳۰۰ کیلومتر، بر پایه خانواده فتح توسعه یافته و با سرعت بالا به اهداف دریایی متحرک اصابت میکند. استفاده از سامانه هدایت نهایی اپتیکی، آن را از موشکهای بالستیک سنتی متمایز میسازد.
«ذوالفقار بصیر»؛ افزایش عمق راهبردی
موشک «ذوالفقار بصیر» با بردی بین ۷۰۰ تا ۱۰۰۰ کیلومتر، توان هدفگیری شناورهای دوردست را دارد. این موشک با بهرهگیری از هدایت پیشرفته، امکان تهدید اهداف دریایی در فواصل استراتژیک را فراهم میکند.
ویژگیهای عملیاتی کلیدی
پرواز در ارتفاع بسیار پایین: بسیاری از کروزهای دریایی ایران در ارتفاع چندمتری از سطح آب حرکت میکنند و شناسایی آنها دشوار است.
مقاومت در جنگ الکترونیک: استفاده از سامانههای هدایت ترکیبی و فناوریهای ضد اخلال، احتمال عبور از سپرهای دفاعی را افزایش میدهد.
تنوع سکوهای پرتاب: این موشکها از پایگاههای ساحلی، شناورها، زیردریاییها و قایقهای تندرو قابل شلیک هستند؛ موضوعی که راهبرد «حمله گسترده» یا Swarm را تقویت میکند.
هدایت چندگانه: ترکیب GPS، اینرسی، رادار فعال و هدایت نوری، دقت هدفگیری را در شرایط مختلف بالا میبرد.
کمربند آتش در آبهای جنوبی
ترکیب موشکهای کوتاهبرد، میانبرد و دوربرد باعث شکلگیری یک ساختار دفاعی چندلایه در خلیج فارس و دریای عمان شده است. این ساختار در کنار قایقهای تندرو، زیردریاییهای سبک و مینهای دریایی، به دنبال افزایش هزینه عملیاتی هرگونه حضور نظامی متخاصم در منطقه است.
با این حال، کارآمدی واقعی این سامانهها تنها در شرایط درگیری مستقیم و در برابر سامانههای دفاعی پیشرفته سنجیده خواهد شد؛ جایی که توان بازدارندگی از مرحله نمایش قدرت به آزمون عملیاتی وارد میشود.