فشار فروش سهام در سایه هوش مصنوعی؛ بازار نگران برندگان و بازندگان AI
در حالی که فصل سودآوری شرکتها فراتر از انتظار ظاهر شده، تمرکز مدیران و سرمایهگذاران بهجای رشد درآمد بر تهدید هوش مصنوعی معطوف شده است؛ عاملی که موج فروش سهام شرکتهای در معرض خطر را تشدید کرده است.
به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از بلومبرگ، در فصلی که در حال تبدیل شدن به دورهای درخشان برای رشد سود شرکتهاست، مدیران بنگاهها و سرمایهگذاران هر دو بر موضوعی کاملاً متفاوت تمرکز کردهاند: تهدید ناشی از هوش مصنوعی.
تحلیل بلومبرگ نیوز از متن تماسها نشان میدهد اشاره به اختلال ناشی از هوش مصنوعی در گفتوگوهای مدیریتی تقریباً نسبت به سهماهه قبل دو برابر شده است. هرچند این فناوری هنوز بر برآوردهای سود اثر محسوسی نگذاشته، سرمایهگذاران منتظر نمیمانند و در عوض هر شرکتی را که در معرض ریسک تلقی شود میفروشند.
نمونهای از واکنش تند بازار
هفته گذشته شرکت املاک تجاری سیبیآرای گروپ سودی بهتر از انتظار منتشر کرد. در تماس با تحلیلگران پس از اعلام نتایج، مدیرعامل آن گفت ممکن است هوش مصنوعی در بلندمدت تقاضا برای فضای اداری را کاهش دهد. این اظهارات طی دو روز جرقه افت ۲۰ درصدی سهام را زد.
روبرتو شولتس، رئیس راهبرد در سینگولار بانک، گفت: «مثل همیشه، بازارها اول شلیک میکنند و بعد سؤال میپرسند.» او افزود: «سرمایهگذاران تصمیم گرفتهاند بار اثبات را بر دوش شرکتها بگذارند؛ شرکتهایی که تا زمانی که به طور قاطع ثابت نکنند در میان برندگان خواهند بود، همچنان تحت فشار میمانند، بنابراین عجلهای برای پریدن به این آبهای متلاطم وجود ندارد.»
رشد سودها زیر سایه تهدید
این تهدید، رشد قدرتمند را تحتالشعاع قرار داده است. سود سهماهه چهارم شرکتهای شاخص اساندپی ۵۰۰ نسبت به سال قبل ۱۲ درصد افزایش یافته که بهتر از انتظار ۸.۴ درصدی در آغاز فصل است. بر اساس دادههای بلومبرگ اینتلیجنس، بیش از ۷۵ درصد شرکتها شگفتی مثبت ثبت کردهاند؛ بالاتر از میانگین.
با این حال بازارها در حالت سکون گرفتار شدهاند و اساندپی ۵۰۰ از اوایل سپتامبر بین ۶۵۰۰ تا نزدیک ۷۰۰۰ نوسان میکند؛ ابتدا به این دلیل که سرمایهگذاران نگران بودند شرکتهای بزرگ فناوری بیش از حد برای هوش مصنوعی هزینه میکنند و اکنون به این خاطر که این فناوری سودها را تهدید میکند.
تفکیک برندگان و بازندگان
در یک سال گذشته، سرمایهگذاران در سراسر جهان در حال جدا کردن برندگان بالقوه هوش مصنوعی از بازندگان بودهاند. سهام رسانه، نرمافزار و تأمین نیروی انسانی که محتملترین کسبوکارها برای آسیب دیدن تلقی میشوند، پیشتر تحت تأثیر قرار گرفتهاند. امسال و بهویژه در هفته گذشته، این روند گسترش یافته و شرکتهای مالی، خدمات حرفهای و حتی لجستیک را نیز دربر گرفته است.
در همین حال در آسیا، شاخصهای معیار هفته گذشته به رکوردهای تازهای رسیدند؛ به لطف وزن بالای شرکتهایی مانند شرکت تولید نیمهرسانای تایوان و اسکی هاینیکس که ابزارهای حیاتی برای هوش مصنوعی را تولید میکنند.
سقوط سبد سهام در معرض ریسک
سبدهایی از سهام در معرض خطر هوش مصنوعی که توسط یوبیاس گردآوری شده، در یک سال گذشته بین ۴۰ تا ۵۰ درصد سقوط کردهاند. در آمریکا این فهرست شامل سیلزفورس، یونیتی سافتور و سرویسناو است و در اروپا شرکتهایی مانند گروه بورس لندن، دبلیوپیپی، ولترز کلوور و کپجمینی را دربر میگیرد.
ژان-ادوین رئا، مدیر صندوق در سانی اَست منیجمنت، گفت: «روند روشن است: اگر دیجیتال باشد، آسیبپذیر است.» او افزود: «از منظر بازار سهام، دنیای فیزیکی نسبت به فضای دیجیتال در کوتاهمدت قطعیت بیشتری ارائه میدهد.»
تلاش مدیران برای برجسته کردن مزایا
مدیران شرکتها هفته گذشته تلاش کردند به جای تهدید، مزایایی را که از بهکارگیری هوش مصنوعی در کسبوکارهایشان میبرند برجسته کنند.
برای مثال شرکت مسافرتی اکسپدیا گروپ درباره نحوه استفاده از هوش مصنوعی برای ساخت محصولات صحبت کرد. شرکت بریتانیایی رِلکس که مالک پایگاههای داده حقوقی و خبری لِکسیسنکسیس است گفت هماکنون ابزارهایی برای کمک به مشتریان در استخراج و تحلیل اطلاعات ارائه میدهد؛ و شرکت داده زیلو گروپ اعلام کرد بازاری که در املاک مسکونی در آن فعالیت میکند تا حدی به دلیل ماهیت عمیقاً محلی آن، به سختی با هوش مصنوعی دچار اختلال میشود.
بسیاری از تحلیلگران والاستریت میگویند موج فروش بیش از حد پیش رفته و برخی سهام در این ماه شاهد بازگشت بودهاند.
هجوم فروشندگان استقراضی
با این حال فروشندگان استقراضی پیرامون برخی از این شرکتها در گردش هستند، بهویژه در اروپا، جایی که میزان موقعیتهای فروش برای اجزای سبد یوبیاس از سهام اروپایی که بیشترین ریسک اختلال هوش مصنوعی را دارند، جهش کرده است.
بر اساس دادههای اساندپی گلوبال مارکت اینتلیجنس، سهامی که به امانت گرفته شدهاند به عنوان درصدی از شناوری آزاد — که نشانهای از علاقه به فروش استقراضی است — از حدود ۲ درصد دو سال پیش به بیش از ۵ درصد برای سهام موجود در سبد یوبیاس افزایش یافته است. سهام با نسبت بالای ۵ درصد شامل رندستاد، یوبیسافت، آدکو گروپ، دبلیوپیپی و هیز هستند. این سبد در یک سال گذشته ۴۰ درصد سقوط کرده، در حالی که شاخص معیار استاکس اروپا ۶۰۰ نزدیک به ۱۲ درصد رشد کرده است.
روایت قدرتمند بازار
مارک هایلی، بنیانگذار شرکت پژوهش سهام دِ آنالیست، گفت: «فروشندگان استقراضی به این موضوع هجوم آوردهاند، چون روایت آن بسیار قدرتمند است.» او افزود: «نه تنها ممکن است به دلیل سرعت تغییر، تأثیری تقریباً فوری بر مدلهای کسبوکار ایجاد شود، بلکه توان سودآوری یک شرکت در آینده بهشدت نامطمئن شده است.»
حتی در حالی که سرمایهگذاران اختلال ناشی از هوش مصنوعی را در قیمتها لحاظ میکنند، نشانهای از کاهش هزینهکرد به اصطلاح ابرمقیاسها برای ساخت مراکز داده عظیمی که این ابزارها را تغذیه میکنند دیده نمیشود. بر اساس اعلام راهبردگران بانک آو آمریکا به رهبری ساویتا سابرامانیان، مخارج سرمایهای پنج شرکت بزرگ — آمازون، آلفابت، متا پلتفرمز، مایکروسافت و اوراکل در سال ۲۰۲۵ معادل ۷۲ درصد افزایش یافته و انتظار میرود امسال ۶۳ درصد دیگر هم جهش کند.
محرک احتمالی توقف فروش
مایکل هارتنت، همکار سابرامانیان، نوشت پس از «آتشسوزی اختلال هوش مصنوعی» در هفته گذشته، واضحترین محرک برای خنک کردن موج فروش میتواند اعلام کاهش مخارج سرمایهای از سوی یکی از ابرمقیاسها باشد.





