اراضی خط ریلی رشت-آستارا در آستانه تحویل به روسیه/ ملاحظات حقوقی برطرف میشود؟
اراضی خط ریلی رشت-آستارا در حالی در آستانه تحویل به روسیه است و ملاحظات حقوقی درباره توافقات میان ایران و روسیه وجود دارد که در فاز نخست و پس از افتتاح، ۱۰ تا ۱۵ میلیون تن بار جابهجا خواهد شد.
به گزارش اقتصاد آنلاین؛ اراضی خط ریلی رشت-آستارا در حالی در آستانه تحویل به روسیه است و ملاحظات حقوقی درباره توافقات میان ایران و روسیه وجود دارد که در فاز نخست و پس از افتتاح، ۱۰ تا ۱۵ میلیون تن بار جابهجا خواهد شد. پروژه راهآهن رشت–آستارا در حالی این روزها به مرحله آستانه تحویل اراضی به روسیه رسیده است که بر اساس توافقنامهای که در سال ۲۰۲۳ و در زمان ریاستجمهوری رئیسی میان ایران و روسیه به امضا رسید، قرار شد روسیه وام ۱.۶ میلیارد یورویی با نرخ سود سه درصد در اختیار ایران و این پروژه که مسیری ۱۶۲.۵ کیلومتری است، قرار دهد.
روسیه وام ۱.۶ میلیارد یورویی با نرخ سود سه درصد در اختیار ایران میگذارد
اختلاف ایجادشده در خصوص اراضی تملکشده در ۲۱ آذرماه امسال، زمانی که «مسعود پزشکیان» رئیسجمهور با «ولادیمیر پوتین» رئیسجمهور روسیه در حاشیه اجلاس بینالمللی «صلح و اعتماد» در عشقآباد، پایتخت ترکمنستان، با یکدیگر دیدار کردند، به اوج خود رسید.
این دیدار که دارای ابعاد مختلفی بود، با رد و بدل شدن یکی دو آمار از سوی هر دو رئیسجمهور بر سر پروژه راهآهن رشت-آستارا، باعث شد تا این دیدار تا حدودی دچار حاشیه شود؛ حاشیهای که اتفاقاً در فضای مجازی نیز به آن پرداخته شد. برخی در شبکههای اجتماعی مدعی شدند پوتین، رئیسجمهور روسیه، به جزئیات پروژههای ایران (راهآهن رشت-آستارا) اشراف بیشتری دارد و پزشکیان، رئیسجمهور ایران، از موضوع و میزان مسیر تملکشده بیاطلاع است.
اشراف بیشتر ایران نسبت به روسیه در پروژه رشت-آستارا
در این دیدار، وقتی که پزشکیان، رئیسجمهور ایران، به پروژه راهآهن رشت–آستارا اشاره و اعلام میکند که تا این لحظه ۱۱۰ کیلومتر از اراضی مسیر تملک شده و تلاش ما این است که تا پایان سال جاری، باقی اراضی مورد نیاز را نیز آزادسازی کند، پوتین، رئیسجمهور روسیه، با حالتی متعجب مسیر مورد نظر را ۹۳ کیلومتر عنوان میکند.
«امین ترفع» رئیس مرکز امور بینالملل وزارت راه و شهرسازی در همان روزها به این شائبه و حاشیه که میان پوتین، رئیسجمهور روسیه، و پزشکیان، رئیسجمهور ایران، در خصوص میزان زمین تملکشده برای پروژه راهآهن رشت-آستارا ایجاد شده بود، اینگونه پاسخ داده بود که شاید گزارش قبلی در اختیار پوتین، رئیسجمهور روسیه، گذاشته شده بود، چرا که در گزارش قبلی میزان زمین تملکشده ۹۳ کیلومتر بود.
احداث راهآهن رشت–آستارا آخرین حلقه مفقوده کریدور شمال–جنوب در شاخه غربی دریای خزر
آنطور که رئیس مرکز امور بینالملل وزارت راه و شهرسازی در اوایل دیماه امسال به آن پرداخته و اعلام کرده بود، در حال حاضر میزان زمین تملکشده در پروژه راهآهن رشت-آستارا حدود ۱۰۶ کیلومتر بوده است و احداث راهآهن رشت–آستارا آخرین حلقه مفقوده کریدور شمال–جنوب در شاخه غربی دریای خزر است.
پروژه راهآهن رشت-آستارا قرار است در سال ۲۰۳۰ به اتمام برسد
اگرچه طبق وعدهای که هر دو طرف ایرانی و روسیه داده بودند و اعلام کرده بودند که به احتمال زیاد از اوایل سال میلادی استارت پروژه زده خواهد شد و باید با سرعت و انضباط مالی این پروژه اجرا شود، پروژه راهآهن رشت-آستارا قرار است در سال ۲۰۳۰ به اتمام برسد.
حال با توجه به این نکته که مطالعات پیمانکار روسی در اراضی تحویلگرفتهشده از سوی روسیه آغاز شده است و مابقی اراضی نیز به تدریج قرار است تحویل شرکت روسی «کاسپین سرویس» شود تا کار مطالعاتی خود را تکمیل و استارت این پروژه با امضای قرارداد آغاز شود، به نظر میرسد که هنوز برخی ملاحظات حقوقی مطرحشده درباره توافقات ایران و روسیه برای برطرف کردن نگرانیها وجود دارد که آن هم قرار است بهزودی برطرف شود.
اما نکته مهم این است که این پروژه نقش کلیدی در اتصال ترانزیتی ایران به منطقه قفقاز و روسیه و در نهایت اروپا دارد و در واقع تکمیلکننده اتصال ریلی بندر چابهار در جنوب کشور به آستارا در مرز با جمهوری آذربایجان است و از این طریق، راهآهن ایران به خطوط ریلی کشورهای همسایه شمالی متصل خواهد شد.
هوشنگ بازوند مدیرعامل شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل و نقل کشور در تازهترین اظهارنظر خود بر این نکته تاکید دارد که وجود برخی ملاحظات حقوقی درباره توافقات ایران و روسیه مطرحشده و پیگیریها برای برطرف کردن نگرانیها در حال انجام است و آنچه که مشخص است این است که روند اجرایی پروژه متوقف نشده است.
تحویلدهی ۱۲۵ کیلومتر از تملک اراضی خط ریلی رشت-آستارا به شرکت روسی «کاسپین سرویس» را در این روزها باید به فال نیک گرفت چرا که عبور ۱۰ تا ۱۵ میلیون تن بار در توافق اولیه بر ضرورت امضای توافقنامه سهجانبه میان ایران، روسیه و جمهوری آذربایجان برای عبور کالا از خاک آذربایجان، هماهنگیهای حقوقی و بیندولتی نیز باید نهایی شود.
قرارگاه خاتمالانبیا (ص) با ۷۰ درصد پیشنهاد روسها موافق است
اگر چه قرارگاه خاتمالانبیا (ص) که پیمانکار اصلی این پروژه است با ۷۰ درصد پیشنهاد روسها درباره ساخت خطآهن رشت ـ آستارا موافق است و اختلافی بر سر ساخت ایستگاههای راهآهن دارد، اما آنطور که مقامات ارشد وزارت راه و شهرسازی در چند ماه گذشته اعلام کردهاند تمام این موارد می تواند در جلسات خصوصی حل و فصل و رفع شود.
حال با توجه به اینکه از کشور روسیه در همایش بینالمللی فرصتهای سرمایهگذاری و تأمین مالی راهگذرهای ریلی و جادهای (ایران کریدور ۲۰۲۶) حضور دارند انتظار می رود در حاشیه این همایش اسناد مهمی با کشور روسیه به خصوص تحویلدهی ۱۲۵ کیلومتر از تملک اراضی خط ریلی رشت-آستارا به شرکت روسی «کاسپین سرویس» به امضا برسد.
قرارداد ریلی رشت- آستارا طبق گفته مقامات ارشد وزارت راه و شهرسازی قرار است در مسکو به امضای نهایی برسد تا این پروژه مهم ریلی بعد از ماهها انتظار استارت خورده و اگر مشکلی در سرعت و انظباط مالی رخ ندهد و ملاحظات حقوقی هر چه زودتر برطرف شود می توان امیدوار بود که این پروژه مهم ریلی تا سال ۲۰۳۰ به اتمام برسد.