حضور لاریجانی در عمان برای مذاکره در سطحی بالاتر است/ احتمال جنگ کاهش یافته است
صباح زنگنه، دیپلمات اسبق ایران، به اقتصادآنلاین گفت: سفر علی لاریجانی به عمان را میتوان نشانهای از حرکت رو به جلو در مذاکرات و پاسخی به درخواست آمریکا برای گفتوگو در سطحی بالاتر دانست. تغییر ادبیات سیاسی میتواند فضا را مثبتتر کند و با توجه به هزینههای سنگین، احتمال اقدام نظامی در شرایط فعلی کاهش یافته است.
به گزارش اقتصادآنلاین، سفر علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، به عمان، چهار روز بعد از مذاکرات وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران در این کشور، از نشانههای تحرک سیاسی در مسقط است. صباح زنگنه، دیپلمات اسبق ایران و تحلیلگر مسائل بینالملل، در گفتوگو با اقتصادآنلاین، این سفر را در تکمیل مذاکرات پیشین و پاسخی معنادار به تحولات جدید ارزیابی میکند.
به گفته او، حضور لاریجانی بهعنوان مقامی فراتر از دستگاه دیپلماسی، حامل پیامی روشن از عزم جمهوری اسلامی ایران برای پیگیری مذاکرات در سطحی بالاتر و جامعتر است. زنگنه معتقد است تغییر سطح گفتوگوها، هم میتواند نشانهای از پیشرفت مذاکرات باشد و هم پاسخی به درخواست طرف آمریکایی برای ورود به سطحی بالاتر از تعامل.
چرا لاریجانی به عمان رفت؟
صباح زنگنه درباره دلایل سفر لاریجانی به اقتصادآنلاین گفت: به نظر میرسد آقای لاریجانی برای تکمیل مذاکراتی که پیشتر توسط آقای عراقچی در مسقط انجام شده بود، به عمان سفر کرده است.
او افزود: با توجه به اینکه بحثها جدیتر شده و مسائلی از جمله حضور فرمانده شام در مسقط، البته نه بهصورت حضور مستقیم در مذاکرات، قابل توجه بود، احساس میشد که نیاز است علاوه بر مقام مسئول دیپلماسی کشور، مقامی فراتر از دیپلماسی، یعنی دبیر شورای عالی امنیت ملی، در آنجا حضور داشته باشد.
او با اشاره به اینکه دبیر شورای عالی امنیت ملی میتواند مواضع جمهوری اسلامی ایران را از زاویهای بالاتر و از بعدی دیگر مطرح کند، بیان کرد: این موضوع تا اینجای کار علامت خوبی است و میتواند نشانهای از یک حرکت رو به جلو تلقی شود.
آیا این سفر نشانه پیشرفت مذاکرات است؟
این تحلیلگر مسائل بینالملل ادامه داد: حالا این سؤال مطرح میشود که چه نکتهای وجود داشت که آقای عراقچی نمیتوانست منتقل کند و آیا این موضوع نشاندهنده پیشرفت یا گره در مذاکرات است.
او افزود: به هر حال، بحث گرفتن امتیاز در مذاکرات مطرح نبود، اما ظاهراً موضوع از سطح اختیارات معمول فراتر رفته بود و نیاز به حضور جدیتر و فراگیرتر از سوی جمهوری اسلامی ایران احساس میشد.
زنگنه با بیان اینکه آقای ترامپ نیز درخواست کرده بود مذاکرات در سطح بالاتری انجام شود، تصریح کرد: همین گفته آقای ترامپ نشان میدهد که تمایل او به رسیدن به یک توافق جدیتر و در سطح بالاتری است و این سفر میتواند پاسخی به درخواست او تلقی شود.
احتمال دیدار مستقیم با مقام آمریکایی
او در پاسخ به پرسشی درباره احتمال دیدار مستقیم لاریجانی با مقام آمریکایی و با توجه به خبر پرواز یک هواپیمای آمریکایی به عمان گفت: در سیاست، همه احتمالات وجود دارد و هیچ احتمالی کنار گذاشته نمیشود.
او افزود: همواره باید برای هر نوع پاسخ و عکسالعملی آماده بود. اگر طرف مقابل بخواهد از سطح بالاتری به مسائل نگاه کند و از حالت دستوری خارج شود، زمینه برای گفتوگوی جدیتر و عملیتر فراهم میشود.
این دیپلمات اسبق تأکید کرد:، اما اگر قرار باشد همان مواضع قبلی با حالت تحکمی و بدون رعایت احترام لازم ادامه پیدا کند، طبیعتاً اتفاق خاصی رخ نخواهد داد. با این حال، اگر علائمی از تغییر در نوع سخن گفتن مشاهده شود، میتوان امیدوارتر بود.
تفاوت مواضع اعلامی و مواضع مذاکراتی
زنگنه با اشاره به اظهارات متناقض ترامپ درباره آمادگی ایران برای امتیازدادن و در عین حال تأکید عراقچی بر ادامه غنیسازی گفت: ترامپ هم نیاز دارد به گونهای سخن بگوید که بتواند افکار عمومی داخل آمریکا را قانع کند و هم بتواند در مسیر تحول و دستیابی به یک امتیاز حرکت کند.
او افزود: این امتیاز لزوماً نباید مادی باشد، بلکه حتی احساس ایجاد فضایی محترمانهتر، روشنتر و مثبتتر نیز میتواند برای داخل آمریکا قابل ارائه باشد.
او با بیان اینکه ما نباید وارد فضای تقابل لفظی شویم، تأکید کرد: بهتر است فضا ملایمتر باشد و همه احساس کنند که به آنها احترام گذاشته میشود. با نوع دیگری از سخن گفتن، خارج از فضای تخاصم، میتوان حرکت کرد و ضرری هم نخواهیم کرد.
ارزیابی احتمال اقدام نظامی
این تحلیلگر مسائل بینالملل در پاسخ به این سوال که اکنون گزینه توافق یا اقدام نظامی پررنگتر است افزود: با توجه به شرایط داخلی، مشکلات و درگیریها و همچنین هزینههای قابل پیشبینی جنگ که برای هر اقتصادی، چه آمریکا، چه منطقه و حتی کشور خودمان بسیار سنگین خواهد بود، احتمال آغاز جنگ کاهش یافته است.
او با اشاره به اینکه چنین جنگی یک جنگ تفریحی یا کوتاهمدت نخواهد بود، افزود: این درگیری میتواند به یک جنگ منطقهای و حتی فرامنطقهای تبدیل شود و به همین دلیل، احتمال آن کمتر شده است.
زنگنه در پایان درباره احتمال توافق میان تهران و واشنگتن تصریح کرد: خروج تدریجی از فضای تخاصم میتواند به کاهش تنش کمک کند، اما نباید انتظار داشت بعد از حدود ۵۰ سال دشمنی، ناگهان وارد فضایی کاملاً دوستانه شویم.