شب انفجارها در لبنان/ تضعیف حزبالله بخشی از سناریوی حمله به ایران است؟
حملات یکشنبه اسرائیل علیه حزبالله در جنوب لبنان، سنگینترین حملات هوایی از زمان آتشبس دو سال قبل بوده است. حملاتی که برخی آن را در ادامه پروژه خلع سلاح حزبالله میدانند و برخی ارتباط آن را با احتمال رویارویی ایران و آمریکا، رد نمیکنند.
اقتصادآنلاین، امیرمحمد حسینی: هرچند اسرائیل در دو سال گذشته به شکل مداوم آتشبس با حزبالله را نقض کرده بود، اما حملات یکشنبه شب تفاوت چشمگیری با دیگر حملات داشت. آنقدر که آمارها از ۱۴ تا ۲۰ حمله هوایی در دستکم سه موج حمله حکایت دارد.
تصاویر منتشرشده از این حملات شدت آن را تا حدودی نشان میدهد. برخی رسانههای عبریزبان هم گزارش دادند که شدت حملات هوایی به جنوب لبنان در حدی بود که صدای آن در شمال اردن یعنی بیش از ۱۰۰ کیلومتر دورتر نیز شنیده شده است. ارتش اسرائیل مدعی است که در این حملات زیرساختهای حزبالله و شماری از اعضای آن را هدف قرار داده است.
چه نقاطی هدف حمله قرار گرفت؟
دبیرکل حزبالله لبنان در نخستین سخنرانی پس از این حمله، واکنش مشخصی به آن نشان نداد و درباره واکنش این گروه به حمله احتمالی آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی سخن گفت. بنابراین مشخص نیست که آیا فرماندهان محوری این گروه در این حملات، هدف قرار گرفتهاند یا نه. اما برخی گزارشها از روی شدت حملات مدعی شدند که احتمالا از بمبهای نفوذکننده به پناهگاه GBU-۳۹ و GBU-۳۱ در حملات استفاده شده است. موضوعی که اگر صحت داشته باشد به معنای تلاش اسرائیلیها برای هدف قراردادن فرماندهان و اعضای اصلی حزبالله یا زیرساختهای حیاتی آن است.
تاکنون وزارت بهداشت لبنان اعلام کرد که در حمله هوایی رژیم صهیونیستی به حد فاصل دو شهرک «خربة سلیم» و «کفردونین» در شهرستان «بنت جبیل» چند نفر شهید یا زخمی شدند. بر اساس بیانیه وزارت بهداشت لبنان حمله به دو روستا در جنوب این کشور انجام شده است.
حمله در بحبوحه افزایش تنش ایران و آمریکا
حمله به مواضع حزبالله در جنوب لبنان، در بحبوحه افزایش تنشهای ایران و آمریکا انجام شده. تا پیش از این، گزارشهای بسیاری از تدارک اسرائیل برای حمله خبر میداد.
حتی در آذر ماه خبری مبنی بر تماس تلفنی وزیر دفاع آمریکا با همتای عراقی منتشر شد که در آن طرف آمریکایی ادعا کرده بود که در صورت حمله به لبنان گروههای مسلح عراقی نباید هیچ اقدامی علیه مواضع آمریکا یا اسرائیل انجام دهند. البته در آن مقطع برخی تحلیلها حکایت از نگرانی اسرائیلیها از واکنش جمهوری اسلامی ایران پس از حمله گسترده به مواضع حزبالله حکایت داشت.
حالا، اما با افزایش آمادگی ایران برای مقابله با احتمال درگیری نظامی، به نظر میرسد اسرائیل نگرانیها را کنار گذاشته و حملات گستردهای را علیه حزبالله انجام داده است.
نکته دیگر اینجاست که این حمله در حالی انجام شده که دولت لبنان تاکید داشت، در حال اجرای توافق آتشبس و خلع سلاح حزبالله است. اما اسرائیلیها این مواضع را رد میکردند و از سوی دیگر نعیم قاسم دبیر کل حزبالله نیز تاکید کرده که مقاومت لبنان سلاح خود را زمین نمیگذارد.
وضعیت گروههای مسلح در عراق و یمن
در دو سالی که از توافق آتشبس حزبالله و اسرائیل میگذرد، حزبالله واکنشی به حملات اسرائیلیها نداشته است. در مقابل، تحرک دیگر گروههای موسوم به محور مقاومت از جمله حشدالشعبی و کتائب حزبالله در عراق و انصارالله در یمن نیز اقدامات خود را به میزان قابل توجهی کاهش دادهاند.
حالا اما با حمله اسرائیل به حزبالله و افزایش احتمال جنگ در منطقه و حمله آمریکا به جمهوری اسلامی ایران، این گروهها نیز به تکاپو افتادهاند.
انصارالله یمن در کلیپ جدیدی تهدید کرد که میتواند مجددا به شناورهای عبوری در دریای سرخ و تنگه باب المندب حمله کند.
از سوی دیگر براساس گزارشها، کتائب حزبالله عراق که از جمهوری اسلامی ایران حمایت میکند، خواستار آمادگی برای «جنگی همهجانبه» در حمایت از ایران شده است.
البته مشخص نیست که ظرفیت این گروهها برای حمایت از جمهوری اسلامی ایران چقدر است. چراکه در جنگ ۱۲ روزه بین ایران و اسرائیل نیز حزبالله لبنان، انصارالله یمن و گروههای عراقی نتوانستند اقدامات موثری علیه اسرائیل و مواضع و پایگاههای آمریکا در منطقه انجام دهند. هرچند این احتمال نیز وجود دارد که این بار گروههای مذکور تدارکات متفاوتی برای تحولات پیشرو دیده باشند.
ارتباط حمله اسرائیل به حزبالله با ایران
به نظر میرسد که یکی دیگر از دلایل تسریع حملات سنگین اسرائیل به حزبالله، تضعیف این گروه برای کاهش تاثیرگذاری آن در تحولات پیشرو است. در حالی که هر روز، گزارشهای بیشتری از استقرار تجهیزات نظامی آمریکا در اطراف ایران در خاورمیانه حکایت دارد، مشخص نیست که راه گریزی از گزینه رویارویی باقی مانده یا نه.
رسانه «اسرائیل هیوم» در گزارشی مدعی شده که دو هفته قبل سیدعبای عراقچی پیامی به استیو ویتکاف نماینده ویژه دونالد ترامپ رییسجمهور آمریکا در امور خاورمیانه ارسال کرده است. براساس ادعای این گزارش ویتکاف یک پیام واتساپی از عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، به ترامپ رساند، همراه با یک تضمین مکتوب از مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، تا او را قانع کند حمله را به تعویق بیندازد.
البته به نوشته این رسانه دلیل تاخیر در انجام حمله بیش از این پیام، کاملنبودن تجهیزات آمریکا در منطقه بوده، اما این پیام نیز بر «روحیه رییسجمهور آمریکا» تاثیر گذاشته است. پس از انتشار این گزارش، اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت خارجه ایران آن را «به طور مطلق» تکذیب کرد؛ بنابراین قاعدتا با زیر سوال رفتن این گزارش، احتمال تحرکات دیپلمکاتیک در روزهای پیشرو نیز کاهش مییابد.
روزهای پرتلاطم
روزهای پرتلاطمی در پیش است. اکنون باید دید که واکنش حزبالله به حملات اسرائیل که رسما آتشبس را نقض کرده، چه خواهد بود. هرچند توان عملیاتی این گروه پس از نبرد با اسرائیل و حملات مکرر به زیرساختها و افراد کلیدی هنوز به آزمون گذاشته نشده است. به نظر نمیرسد دیگر گروههای منتسب به محور مقاومت در عراق و یمن در شرایط کنونی امکان حمایت از این گروه را داشته باشند و توان خود را برای بزنگاههای تعیینکننده پیشرو گذاشتهاند. بزنگاهی که دیگر خیلی دور به نظر نمیرسد.