نتایج سفر وزیر خارجه عراق به ایران/ تکاپوی اعراب و ترکیه برای اثرگذاری بر روابط تهران و واشنگتن

به گزارش اقتصادآنلاین، تکاپو‌های دیپلماتیک در منطقه در روز‌های گذشته افزایش یافته است. تکاپو‌هایی که مرتبط با تحولات اخیر در ایران و اوج‌گیری تنش‌های بین جمهوری اسلامی ایران و غرب به ویژه آمریکا است.

حالا فواد حسین، وزیر خارجه عراق به ایران سر کرده تا براساس اعلام وزارت خارجه، پس از دیدار با عباس عراقچی، قرار است تا محمدباقر قالیباف رییس مجلس و مسعود پزشکیان رییس‌جمهور دیدار کند.

منابع عراقی این سفر را مرتبط با روابط دو جانبه و رایزنی‌های دوره‌ای درباره مسائل سیاسی، اقتصادی و امنیتی دانستند، اما نمی‌توان سایه اعتراضات هفته‌های اخیر در ایران را بر این سفر نادیده گرفت.

او در نشست خبری پس از دیدار با عراقچی گفت که امنیت ایران برای امنیت منطقه مهم است و امنیت ایران برای ما مهم است.

تکاپوی کشورهای منطقه در ارتباط با تحولات ایران

از چهارشنبه هفته گذشته تاکنون، اخباری مرتبط با تحرک دیپلماتیک کشور‌های منطقه پیرامون ایران منتشر شد. تاجایی که واشنگتن پست در گزارشی نوشته که متحدان آمریکا در منطقه از جمله عربستان سعودی، قطر، مصر و اسرائیل در تماس‌هایی با رییس‌جمهور آمریکا به او درباره اقدام نظامی هشدار دادند. حتی گفته شد که محمد بن سلمان ولیعهد عربستان سعودی مثل نخست وزیر اسرائیل، شخصا با ترامپ تماس گرفته است. در همین راستا، فواد حسین نیز پیش از سفر به ایران با همتایان ترکیه‌ای، عربستانی و فرانسوی خود تماس تلفنی داشت.

در سوی دیگر نیز گزارش‌هایی درباره اقدامات وزارت خارجه ترکیه برای جلوگیری از اقدام نظامی آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران منتشر شده است. گزارش‌هایی که نشان می‌دهد ترکیه هم‌راستا با کشور‌های حاشیه خلیج فارس خواهان عدم مداخله آمریکا در ایران شده است.

واکنش‌های نسبت به تلاش اعراب و ترکیه

تحرکات دیپلماتیک منطقه‌ای واکنش برخی چهره‌ها در آمریکا را هم به دنبال داشته است. سناتور جمهوری‌خواه لیندسی گراهام با انتشار پستی در شبکه ایکس گزارش‌ها درباره لابی عرب‌ها را نگران‌کننده توصیف کرد. او مدعی شد: «اگر گزارش‌هایی که می‌گویند متحدان عرب به نفع ایران برای جلوگیری از یک اقدام نظامی قاطع مداخله کرده‌اند صحت داشته باشد، این بسیار نگران‌کننده است و آنها را به متحدانی ضعیف تبدیل می‌کند. این موضوع من را وادار می‌کند تا در ماهیت اتحاد‌های کنونی و آتی به طور اساسی بازنگری کنم. ما در یک جنگ مذهبی هستیم و نباید اجازه دهیم اسلام رادیکال پیروز شود.»

تحلیلگران نیز دو نگاه متفاوت نسبت به تلاش‌های اعراب و ترکیه برای عدم دخالت آمریکا دارند. برخی می‌گویند که این کشور‌ها خواهان ثبات در منطقه هستند و البته از اینکه هرگونه درگیری گریبان‌گیری آنها نیز شود هراس دارند. اما برخی نیز می‌گویند که این کشور‌ها به دنبال بیشینه‌کردن منافع خود در تقابل جمهوری اسلامی ایران با اروپا و آمریکا هستند.

غبار ابهام و سیگنال‌های متناقض ترامپ

هنوز اما غباری از ابهام بر شرایط منطقه نشسته که باعث می‌شود احتمالات مختلف همچنان مطرح باشند. دونالد ترامپ رییس‌جمهور آمریکا نیز به شکل مداوم پیام‌ها و سیگنال‌های ضدونقیض ارسال می‌کند تا بر پیچیدگی شرایط بیافزاید. کارولین لویت سخنگوی کاخ سفید نیز در همین زمینه مدعی شده: «هیچ‌کس به جز خود رئیس‌جمهور نمی‌داند رئیس‌جمهور ترامپ در مورد ایران چه خواهد کرد. رئیس‌جمهور به طور هوشمندانه‌ای گزینه‌های زیادی را روی میز نگه داشته است و همانند همیشه، به نفع آمریکا و جهان تصمیم خواهد گرفت.»

این ادعا‌ها در حالی مطرح می‌شود که در روز‌های گذشته دستگاه سیاست خارجی تلاش کرده تا با تهدید مستقیم و غیرمستقیم درباره هزینه‌های هرگونه اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی ایران هشدار دهد. عباس عراقچی وزیر خارجه نیز با تکرار مواضع فرماندهان نظامی در گفت‌و‌گو با «فاکس نیوز» خطاب به ترامپ گفته «شتباهی که در ماه ژوئن مرتکب شدید را تکرار نکنید، می‌دانید که اگر یک تجربه شکست‌خورده را امتحان کنید، همان نتیجه را خواهید گرفت. شما تاسیسات و ماشین‌ها را تخریب کردید، اما فناوری و اراده و عزم را نمی‌توانید بمباران کنید.»

همزمان اخباری نیز پیرامون احتمال از سرگیری مذاکرات بین تهران و واشنگتن نیز مطرح شده، اما ترامپ مدعی شد که همه نشست‌ها و پیام‌ها با مقامات جمهوری اسلامی ایران را لغو کرده است. در حالی که چندی پیش از این ادعا، رسانه آکسیوس مدعی تماس بین استیو ویتکاف نماینده ویژه ترامپ و عراقچی شده بود.

این سیگنال‌های متناقض نشان می‌دهد که هنوز عدم قطعیت و تنش بر روابط جمهوری اسلامی ایران و آمریکا حاکم است. در این شرایط اروپا به نظر می‌رسد که دنباله‌رو سیاست‌های آمریکا است، اما روسیه و چین و کشور‌های منطقه مواضع متفاوتی نسبت به تحولات ایران دارند.