نقطه جوش روابط ایران و آمریکا؛ افزایش تنش‌ همزمان با تکرار دوباره تهدید/تحولات منطقه به کدام سو می‌رود؟

به گزارش اقتصادآنلاین، تحولات در صحنه بین‌الملل روند تندی به خود گرفته است و ایران در صدر اخبار رسانه‌های مطرح جهان قرار دارد.

امروز چهارشنبه، نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در نامه‌ای به شورای امنیت و دبیرکل سازمان ملل متحد اظهارات رییس‌جمهور آمریکا را تحریم خشونت آشکار و تهدید به مداخله نظامی دانسته است.

این تنش‌های سیاسی در حالی رو به تزاید گذاشته که رسانه‌های رسمی اعلام کردند که تحرکات سنگینی در پایگاه‌های آمریکا در منطقه از سوریه تا عراق و قطر در حال وقوع است. 

تکراری ادعاها از سوی ترامپ

دونالد ترامپ پیش از این مدعی شده بود که کسی نتوانست عدد دقیقی از تظاهرات کنندگانی که در ایران کشته شدند، به من ارائه دهد، اعداد مختلفی از شمار تظاهرات کنندگان کشته شده در ایران شنیدم و همه نشان دهنده شمار زیاد کشته‌هاست.» او همچنین ادعا کرده که «من نشنیده‌ام که ایران قصد اعدام معترضان را داشته باشد، اما اگر این اتفاق بیفتد، ما اقدام بسیار شدیدی انجام خواهیم داد. من دوست دارم دموکراسی را در ایران ببینم، اما نمی‌خواهم شاهد کشته شدن مردم باشم و می‌خواهم که آنها از آزادی نسبی برخوردار باشند.»

ترامپ از آغاز اعتراضات در ایران تاکنون بار‌ها به تهدید پرداخته و مدعی شده که آمریکا در صورت عبور جمهوری اسلامی ایران از خطوط قرمز ضربه سختی وارد خواهد کرد. با این حال او اظهارات ضدونقیض بسیاری داشته است و تا اینجا فقط از اعمال تعرفه ۲۵ درصدی بر کشور‌هایی که با جمهوری اسلامی ایران تجارت داشته باشند خبر داده است.

در سوی مقابل، اما سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه نیز تاکید کرده که «در برابر تهدید‌های آمریکا کاملا آماده‌ایم.» او حتی گفته که «پس از تجاوز ۱۲ روزه به کشورمان، نیرو‌های مسلح ما به میزان بسیار زیادی بازسازی شدند و قابلیت‌های نظامی‌مان احیا شد و اکنون وضعیت ما بسیار بهتر از پیش از آغاز آن جنگ است.»

مذاکرات به بن‌بست رسید؟

این ادبیات تقابلی در حال به نقطه اوج خود رسیده که در روز‌های گذشته حتی اخبار از گفت‌وگوی عراقچی با استیو ویتکاف نماینده ویژه ترامپ نیز منتشر شد. اخباری که البته از سوی دو طرف تایید نشدند. آن هم در حالی که در یک ماه گذشته، عراقچی بار‌ها گفته بود که شرایط مذاکره با آمریکا نیست، چراکه این کشور آمادگی مذاکره ندارد و خواهان دیکته‌کردن مطالبات خود است.

در عین حال اما اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه گفت که کانال ارتباطی بین عراقچی و ویتکاف باز است و بدون اشاره به برقراری تماس یا پیامی گفت که ایده‌هایی مطرح شده است. جمله‌ای که برخی آن را با سفر روز شنبه وزیر خارجه عمان به تهران مرتبط دانستند.

با این همه چندی بعد از این انتشار اخبار مبنی بر احتمال برگزاری نشست و مذاکره بین دو طرف، ترامپ مدعی شد که همه جلسات با مقامات جمهوری اسلامی ایران را لغو کرده است.

تلاش برای اجماع‌سازی منطقه‌ای

همزمان عراقچی و علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی نیز در تماس‌هایی با مقامات کشور‌های منطقه، از ترکیه گرفته تا قطر و عراق، تلاش کردند تا اجماعی علیه احتمال اقدام نظامی آمریکا ایجاد کنند.

تاجایی که روزنامه آمریکایی وال‌استریت ژورنال نوشت که شماری از کشور‌های حاشیه خلیج فارس به ویژه عربستان، قطر و عمان با اقدام رئیس‌جمهور آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران مخالف هستند. این روزنامه حتی مدعی شد که عربستان سعودی نیز برای متقاعدکردن کاخ سفید در حمله نکردن آمریکا تلاش می‌کند.

افزایش تنش‌ها با مقامات اروپایی

اما همزمان با افزایش تنش‌ها با آمریکا، جدال سیاسی بین مقامات وزارت خارجه و کشور‌های اروپایی نیز افزایش یافت. تاجایی که وزیر خارجه در پاسخ به به ادعا‌های صدراعظم آلمان در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «وقتی ایران تروریست‌هایی را که غیرنظامیان و افسران پلیس را می‌کشند، درهم می‌شکند، صدراعظم آلمان با عجله اعلام می‌کند که خشونت ابراز ضعف است. پس آقای مرتس در مورد حمایت کامل خود از قتل‌عام ۷۰ هزار فلسطینی در غزه چه می‌گویید؟» این در حالی است که صدراعظم آلمان مدعی شده بود که «کار رژیم ایران تمام است و فکر می‌کنم نظاره‌گر روز‌ها و هفته‌های پایانی آن هستیم».

از سوی دیگر، درست وقتی که اخبار مبنی بر طرح ادعاهایی درباره اعتراضات از سوی وزیر خارجه فرانسه منتشر شد، رسانه‌های رسمی خبر از گفت‌وگو تلفنی عراقچی با او دادند. 

در میانه این وضعیت، عراقچی به اعمال محدودیت برای ورود دیپلمات‌های جمهوری اسلامی ایران به پارلمان اروپا نیز واکنش نشان داد. او هشدار داد که ایران هرگونه محدودیتی را تلافی خواهد کرد. او البته تاکید کرد که «ایران به دنبال دشمنی با اتحادیه اروپا نیست.»

تحولات به کدام سو می‌رود؟

در چنین شرایط پرالتهابی، ساعت‌ها مملو از اخبار و تحولات جدید هستند. با این همه چندان روشن نیست که روند این تحولات به کدام سو خواهد بود. اما روشن است که تنش‌ها بین جمهوری اسلامی ایران و آمریکا و اروپا به بالاترین سطح خود در چهار سال اخیر رسیده است.