استارت «مسکن استیجاری» با تسهیلات ۱.۲ میلیاردی/ کارشناسان: طرحی رویایی که قابلیت اجرا ندارد

به گزارش اقتصاد آنلاین؛ طرح مسکن استیجاری را اگر چه باید یکی از اقدامات مثبت دولت بعد از سال ها مسکوت ماندن این طرح عنوان کرد اما قطعا موافقان این طرح بر این باورند که دولت درصدد آسان تر کردن مسیر برای خانه دار شدن زوج های جوان است.

هر چند برخی از کارشناسان و فعالان مسکن نیز می گویند که اگر می خواهیم این طرح با موفقیت به سرانجام برسد باید مسکن استیجاری در سبد بخش مسکن کشور قرار بگیرد اما اینکه چگونه این طرح با موفقیت همراه شود مورد سوال است.

بر اساس ماده شش جلسه شورای عالی مسکن و با توجه به وعده تأمین ۱۰ هزار واحد مسکن استیجاری از سوی وزیر راه و شهرسازی برای خرید و واگذاری این واحدها، مبلغ یک میلیارد و ۲۵۰ میلیون تومان تسهیلات در نظر گرفته شده است که به صورت مولدسازی از محل منابع این وزارتخانه تامین خواهد شد. ۳۰۰ میلیون تومان از این تسهیلات را بودجه عمومی، ۳۰۰ میلیون تومان را از دستگاه حمایتی و ۵۶۰ میلیون تومان از طریق تسهیلات بانکی تامین و پرداخت خواهد شد.

آیا بانک ها طرح جدیدی مثل مسکن استیجاری را بر عهده خواهند گرفت؟

سوالی که مطرح است این است که در حال حاضر اکثر بانک ها به خصوص بانک های خصوصی به آن شکل ممکن مقدمات پرداخت تسهیلات نهضت ملی مسکن را فراهم نکرده اند آیا طرح جدیدی مثل مسکن استیجاری را بر عهده خواهند گرفت؟

عدم تمایل بانک ها در پرداخت تسهیلات به نهضت ملی مسکن باعث شد تا بانک مرکزی بارها و بارها بانک های عامل و به خصوص دولتی را به صف کند تا سهمیه جدید نهضت ملی مسکن را به آنها گوشزد کند. حال سوال این است که آیا بانک ها باز هم زیر بار یک طرح جدید مسکنی خواهند رفت؟

اظهارات مشاور معاونت مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی به خوبی نشان داد که بانک ها نه تنها به طرح قبلی دولت که همانا نهضت ملی مسکن بود اقبال خوبی نشان ندادند بلکه برای طرح جدیدی که به نام مسکن استیجاری نامگذاری شده است نیز روی خوش نشان نخواهند داد. 

احسان مسعودی مشاور معاونت مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی در گفتگو با اقتصاد آنلاین بر این نکته تاکید کرده بود که اکثر بانک های خصوصی به دلیل عدم توجه به نهضت ملی مسکن، این طرح را با کُندی تامین منابع مواجه و مشکلاتی ایجاد کرده اند. 

عدم همراهی بانک های خصوصی با نهضت ملی مسکن

مشاور معاونت مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی این اظهارات را در حالی مطرح می کند که عدم همراهی بانک های خصوصی با نهضت ملی مسکن موجب کُندی در تکمیل پروژه های نهضت ملی مسکن و حتی عدم استقبال متقاضیان برای تکمیل آورده شده است.

او با بیان اینکه بانک مسکن به‌عنوان تنها بانک تخصصی حوزه مسکن متاسفانه به دلیل ناترازی مالی امکان ایفای نقش اجرایی خود را در نهضت ملی مسکن از دست داد گفته بود که بانک ملی تا ۲۰ دی‌ماه ۱۴۰۳ عملاً قرارداد جدیدی در حوزه مسکن منعقد نکرد تا اینکه با ورود جدی‌تر بانک مرکزی، سهمیه جدیدی برای بانک ملی و ۱۴ بانک دیگر ابلاغ شد. هر چند با این ابلاغیه نیز که قرار بود تا پایان سال حدود ۴۰۰ هزار قرارداد منعقد شود این هدف به‌طور کامل محقق نشد.

این اظهارات نشان می دهد که دولت اگر قصد کمک به مسکن استیجاری و خانه دار کردن مستاجران را دارد نباید به تسهیلات بانکی اکتفا کند.

نمایندگان مجلس نیز مسکن استیجاری را به دلیل نبود منابع مالی موفق آمیز توصیف نکرده و معتقد هستند که طرح «مسکن استیجاری» موفق نخواهد شد.

محمد بیات، نماینده مردم خمین در مجلس شورای اسلامی در گفتگو با اقتصاد آنلاین با بیان اینکه طرح «مسکن استیجاری» دولت فاقد پشتوانه اجرایی کافی است می گوید: نبود منبع تأمین مالی این میزان از واحد‌های مسکونی نشان می دهد که روزهای سختی برای این پروژه باید متصور بود. چرا که سوال ما نمایندگان این است که دولت منابع مالی مسکن استیجاری را از کجا می‌خواهد تامین کند؟

طرح «مسکن استیجاری» دولت فاقد پشتوانه اجرایی کافی است

اگر چه او نیز به دولت پیشنهاد و راهکاری در خصوص موفقیت طرح های این چنینی ارائه کرد و گفت: دولت می تواند به جای اینگونه طرح ها به تخصیص زمین دولتی روی بیاورد. یعنی بهتر است دولت زمین در اختیار مردم قرار دهد و این امکان را به افرادی که تمکن مالی کافی ندارند بدهد تا با مشارکت پیمانکار خصوصی، صاحب‌خانه شوند.

البته ایرج رهبر عضو هیات مدیره انجمن انبوه سازان مسکن و ساختمان نیز روش ساخت مسکن در در خارج از محدوده و در مجاورت شهرک های صنعتی را بهتر از طرح مسکن استیجاری عنوان کرد و گفت: به اعتقاد بنده در این شرایط مسکن استیجاری قابلیت اجرا ندارد بنابراین دولت می تواند مثل گذشته همانند پروژه هایی مانند پیکان شهر ورود خوبی در این خصوص داشته باشد. 

مسکن استیجاری قابلیت اجرا ندارد؛ مسکن کارگری خوب است

او تاکید دارد که طرح مسکن استیجاری نیازمند بازنگری جدی است و اگر دولت به جای این طرح از بخش خصوصی حمایت کند می توان به ساخت مسکن کارگری که در گذشته هم سابقه اجرای آن را داشته ایم موفق عمل کنیم.

خشایار باقرپور کارشناس اقتصاد مسکن نیز تامین منابع مالی را مهمترین و اصلی ترین چالش «طرح مسکن استیجاری» عنوان می کند و می گوید: اگر آمارهای اعلام شده در خصوص ۵۰۰ هزار ازدواج در سال را بپذیریم متوجه خواهیم شد که ۱۰ هزار واحد مسکونی وعده داده شده از سوی وزیر راه و شهرسازی هیچ تناسبی با جمعیت مخاطب بازار اجاره ندارد. چرا که اگر مسکن استیجاری برای ۵۰ درصد این جمعیت را برای یک دوره پنج ساله در نظر بگیریم حداقل باید یک میلیون واحد مسکونی در این مدت یاد شده احداث شود. سوال این است که آیا بانک ها با این طرح و این تعداد همراهی می کنند؟

دولت باید یک میلیون واحد استیجاری احداث و در اختیار جامعه مخاطب قرار دهد

او ادامه داد: حال اگر دولت قصد دارد برای مسکن استیجاری و یا مستاجران اقدامی انجام دهد باید یک میلیون واحد استیجاری احداث و در اختیار جامعه مخاطب قرار دهد بنابراین حتی اگر تورم هم رخ ندهد به بودجه‌ای معادل ۵۰۰۰ همت نیاز است که بعید است بانک ها و منابع داخلی وزارت راه و شهرسازی از عهده تامین آن بر بیایند.

طرح مسکن استیجاری در ظاهر می‌تواند برای اقشار ضعیف جامعه بسیار مناسب باشد اما همین طرح در وهله نخست همانطور که کارشناسان و نمایندگان مجلس می‌گویند با کمبود تامین منابع مالی همراه است.

براساس گزارش های جدید وزارت راه و شهرسازی، برای دهک های ۱ تا ۴ جامعه قرار است برای ۱۰ هزار واحد استیجاری، تسهیلات یک میلیارد و ۲۵۰ میلیون تومانی که ۳۰۰ میلیون تومان از بودجه عمومی، ۳۰۰ میلیون تومان از دستگاه حمایتی و ۵۶۰ میلیون تومان از طریق تسهیلات بانکی است پرداخت شود.

مسکن استیجاری باید در سبد بخش مسکن کشور باشد

کارشناسان اقتصاد مسکن بر این باور هستند که مسکن استیجاری باید در سبد بخش مسکن کشور و مورد استقبال بخش خصوصی باشد، لذا چرایی آن بدون تردید قابل پذیرش است اما چگونگی آن نیازمند بررسی و دقت توجه بیشتری است. بنابراین اگر دولت درباره مسکن استیجاری افق مشخصی را نبیند و بیشتر شبیه رویا باشد تا واقعیت، قطعا این طرح با عدم موفقیت می تواند به ایجاد بار جدید بر روی دوش دولت تبدیل شود.