گزارشی خواندنی از وابستگی اروپا به نفت ایران

هنوز یک ماهی به موعد آغاز تحریم نفتی ایران از سوی اتحادیه اروپا باقی‌مانده است. از چهار ماه پیش (سوم بهمن 1390) که وزرای خارجه کشورهای اروپایی به طرح تحریم نفتی ایران رأی مثبت دادند اقتصاد جهان تأثیر ایران را در بازار جهان انرژی لمس کرده است. به گزارش روزنامه ایران، آثار و تبعات اعلام طرح تحریم نفتی ایران از همان روزهای نخست گریبان اقتصاد جهان بخصوص کشورهای اروپایی را گرفت. نگرانی بابت کاهش صادرات نفت ایران در مدت کوتاهی بهای نفت‌خام را در بازارهای جهان بیش از 20 دلار افزایش داد و باعث شد اقتصاد تب‌دار کشورهای منطقه یورو بیش از پیش دچار صدمه شوند. کشورهای اروپایی که از سال 2011 نشانه‌های رکود اقتصادی را در مرزهای خود مشاهده کرده‌ بودند، دیگر توانایی تحمل یک شوک اقتصادی دیگر را نداشتند. افزایش پی در پی بهای نفت باعث شد رشد اقتصادی نگران‌کننده کشورهای عضو منطقه یورو نگران‌کننده‌تر شود.در این بین پیش‌دستی ایران در تحریم نفتی انگلیس و فرانسه که نسبت به سایر کشورهای اروپایی مواضع خصمانه‌تری داشتند، شرایط را برای آنها و سایر کشورها سخت‌تر کرد. حتی تبعات طرح تحریم نفتی ایران پیش از اجرا از دایره مرزهای اروپا نیز فرا رفت و تأثیر آن در اقتصاد سایر کشورهای دنیا نمایان شد. بر این اساس اکثر کشورهایی که به نفت ایران وابسته بودند تلاش خود را برای مستثنی شدن از تحریم ایران آغاز کردند؛ تلاشی که امریکا را مجبور کرد 11 کشور را از این تحریم‌ها مستثنی کند. هر چند که اثرات منفی تحریم ایران مبدع اصلی تحریم‌ها را نیز گرفتار کرد. به دنبال افزایش بی‌سابقه قیمت نفت در بازارهای جهانی، قیمت بنزین در ایالت‌های مختلف امریکا نیز به طور چشمگیری افزایش یافت و رئیس‌جمهور این کشور را با یک چالش جدی مواجه کرد چالشی که علناً اعلام شد از حل آن درمانده‌اند اما در مجموع به‌رغم چنگ و دندانی که کشورهای تحریم‌کننده ایران طی این مدت نشان داده‌اند ولی آمار رسمی واقعیت را نشان می‌دهد. آنها به نفت ایران شدیداً وابسته‌اند و از حذف آن از بازار زیان می‌بینند. عقب‌نشینی اروپا از تحریم نفت ایران در همین ارتباط رویترز به نقل از منابع آگاه اعلام کرد: با افزایش واردات نفت اروپا و آسیا از ایران در ماه مه ‌صادرات نفت ایران طی این ماه روندی کاهشی نداشته است. این در حالی است که واردات نفت اروپا از ایران در ماه مارس کاهش نشان می دهد. براساس این گزارش علت اصلی افزایش واردات نفت اروپا و آسیا از ایران در ماه مه نگرانی از آغاز تحریم‌های امریکا و اروپا بر ضد ایران از ابتدای جولای است.یک منبع آگاه در یک شرکت بزرگ نفت اروپا تأکید کرد: میزان صادرات نفت ایران در ماه مه نسبت به ماه آوریل تغییری نداشته است. میزان صادرات نفت ایران در سال گذشته به 2 تا 2/2 میلیون بشکه در روز رسیده است. میزان کل تولید نفت ایران نیز سال گذشته به طور میانگین به 5/3 تا 6/3 میلیون بشکه در روز رسیده و همچنین آمارهای رسمی ایران کاهش صادرات نفت این کشور را تأیید نمی‌کنند.بر این اساس صادرات نفت ایران در ماه مه با افت روبه‌رو نشده است. مشتریان نفتی ایران در اروپا و آسیا به واردات نفت خام از ایران ادامه خواهند داد. دولت ژاپن تانکرهای حامل نفت ایران را بیمه می‌کند روزنامه نیکی چاپ توکیو نوشت: دولت ژاپن قصد دارد برای تداوم واردات نفت از ایران و در واکنش به تحریم بیمه‌ای اروپا مسئولیت بیمه تانکرهای حامل نفت ایران به مقصد این کشور را برعهده بگیرد.براساس این گزارش دولت ژاپن در این راستا لایحه‌ای را به پارلمان این کشور ارائه می‌کند و پیشنهاد شده است بخش عمده‌ای از پوشش بیمه‌ای این نفتکش‌ها توسط اتحادیه جبران خسارت و حمایت متقابل کشتی‌داران ژاپن انجام شود. براساس قوانین ژاپن، شرکت‌های حمل و نقل دریایی موظفند از پوشش بیمه‌ای در مقابل خسارات ناشی از تصادفات و از جمله نشت نفت در دریا و تلفات جانی برخوردار باشند. شرکت‌های بیمه‌ای کشورهای عضو اتحادیه اروپا که بخش عمده‌ای از پوشش‌های بیمه‌ای نفتکش‌های جهان را برعهده دارند، احتمالاً از ابتدای ماه جولای اجازه پوشش بیمه‌ای کشتی‌های حامل نفت ایران را نخواهند داشت. در 23 ژانویه اتحادیه اروپا با تحریم‌های جدید علیه بخش‌های نفت و مالی ایران موافقت کرد. این تحریم‌ها کشورهای عضو اتحادیه اروپا را از خرید نفت ایران و همکاری با بانک مرکزی این کشور منع می‌کند. تحریم نفتی اتحادیه اروپا علیه ایران از ابتدای ماه جولای اجرایی خواهد شد. به علاوه، این تحریم‌ها نقل و انتقال، خرید و بیمه کشتی‌های حامل نفت ایران توسط شرکت‌های اروپایی را در تمام نقاط جهان ممنوع می‌سازد. اقتصاد جهان از تحریم نفت ایران زیان می‌بیند مؤسسه مؤدی در گزارشی هشدار داد افزایش قیمت نفت در اثر تحریم ایران اصناف دیگر جهان بویژه خودروسازان اروپایی و شرکت‌های هوایی را متضرر می‌کند.مؤسسه مؤدی در دو گزارش جدید خود به بررسی میزان تأثیر تحریم‌های امریکا و اتحادیه اروپا علیه صادرات نفت ایران بر بخش‌های اقتصادی جهان پرداخته و نوشته است، قیمت بالاتر نفت که نتیجه بالقوه تحریم‌های اقتصادی امریکا و اتحادیه اروپا علیه بخش نفتی ایران است، برای شرکت‌های نفتی بین‌المللی سود خواهد داشت اما برای بخش‌های صنفی مانند خطوط هوایی، پالایشگاه‌های نفتی، خودروسازی و خرده‌فروشی‌های اروپا اثرات منفی خواهد داشت.استیون وود مدیرعامل شعبه نیویورک مؤسسه مؤدی توضیح داد: شوک نفتی ناشی از تقابل غرب با ایران در صنایع جهان آشوب ایجاد می‌کند و نیز می‌تواند بهبود اقتصاد جهان را از مسیر خود خارج کند. بر اساس گزارش این مؤسسه رتبه‌بندی، خودروسازان اروپایی در اثر این شوک نفتی با خطر بزرگ‌تری نسبت به همتایان امریکایی و آسیایی روبه‌رو خواهند شد. با این حال، سودها و تولید نقدینگی خودروسازان امریکایی نیز در فشار زیادی خواهد بود. همچنین خطوط هوایی به علت افزایش قیمت سوخت جت نیز خسارت خواهند دید و افزایش هزینه بلیت تقاضای مسافران را برای استفاده از آنها کاهش خواهد داد. خطوط هوایی اروپا با برخوردهای بیشتری در خاورمیانه بیش از همکاران امریکایی و آسیایی خود مواجه خواهد شد.از سوی دیگر خرده‌فروشان، رستوران‌ها و دیگر صنایع در صورتی که قیمت سوخت افزایش یابد دچار زیان می‌شوند. افزایش هزینه‌های حمل و نقل و توزیع، درآمدهای خرده فروشان اروپایی را کاهش خواهد داد. رکود اقتصادی اروپا شدت می‌گیرد گزارشات جدیدی که از اقتصاد کشورهای عضو منطقه یورو به تازگی منتشر شده است نشان می‌دهد رکود اقتصادی در این کشورها شدت خواهد گرفت و از سوی دیگر مدت زمان بیشتری نیز به‌طول خواهد انجامید. به‌اعتقاد کارشناسان و صاحبنظران اقتصادی، اجرای تحریم نفتی ایران در شرایطی که اروپا اسیر یک بحران جدی شده است می‌تواند صدمات جبران‌ناپذیری بر این کشورها وارد کند. در این باره مؤسسه آمار ایتالیا اعلام کرد: رشد اقتصادی ایتالیا طی سال 2012 میلادی بیشتر از پیش‌بینی‌های اولیه دولت این کشور یعنی معادل 5/1 درصد کاهش خواهد یافت. به ‌گزارش پایگاه اینترنتی بلومبرگ، مؤسسه آمار ایتالیا موسوم به ایستات در تازه‌ترین گزارش خود اعلام کرد، ایتالیا از سال 2001 میلادی تا کنون با چهارمین رکود اقتصادی روبه‌رو شده و این مسئله موجب کاهش شدید تقاضای داخلی و سرمایه‌گذاری شده است. براساس این گزارش، رشد اقتصادی این کشور طی سال 2012 میلادی بیش از 5/1 درصد کاهش خواهد یافت و این کشور سال آینده با رشد اقتصادی 5/0 درصدی روبه‌رو خواهد شد. بر این اساس، میزان هزینه‌های مصرفی بخش خصوصی ایتالیا امسال 1/2درصد و میزان سرمایه‌گذاری شرکت‌ها نیز با افت 7/5 درصدی روبه‌رو خواهد شد. دولت ایتالیا پیش از این کاهش 2/1 درصدی رشد اقتصادی این کشور در سال 2012 میلادی را پیش‌بینی کرده است. از سوی دیگر سازمان توسعه و همکاری اقتصادی هشدار داد اسپانیا طی سال 2013 میلادی نیز با رکود اقتصادی روبه‌رو خواهد شد. به گزارش بلومبرگ، سازمان توسعه و همکاری اقتصادی اعلام کرد اسپانیا چهارمین اقتصاد بزرگ منطقه یورو طی سال 2013 میلادی نیز نمی‌تواند از رکود اقتصادی و بحران مالی نجات یابد. بر اساس این گزارش وضعیت نگران‌کننده سیستم بانکی و افزایش فشار بر بخش خصوصی اسپانیا تأثیر زیادی بر ادامه رکود اقتصادی در این کشور خواهد داشت. بر این اساس، رشد اقتصادی اسپانیا امسال بیش از 6/1 درصد کاهش خواهد یافت و سال آینده نیز این کشور با افت 8/0 درصدی رشد اقتصادی روبه‌رو خواهد شد.سازمان توسعه و همکاری اقتصادی همچنین پیش‌بینی کرد که رشد اقتصادی یونان امسال بیش از 5 درصد کاهش خواهد یافت.سازمان توسعه و همکاری اقتصادی اعلام کرد: حتی اگر تمامی اصلاحات اقتصادی و مالی مورد نظر وام دهندگان بین‌المللی در یونان اعمال شود، رشد اقتصادی این کشور امسال بیش از 5 درصد کاهش خواهد یافت. بر اساس این گزارش نتایج انتخابات اخیر یونان نشان می‌دهد مردم بشدت مخالف اجرای سیاست‌های ریاضتی هستند. انتخابات 17 ژوئن آخرین فرصت مردم یونان برای تصمیم‌گیری در خصوص باقی ماندن یا خروج از منطقه یورو است. بر این اساس رشد اقتصادی یونان در سال 2011 میلادی نیز بیش از 9/6 درصد کاهش داشته است. براساس این گزارش، رشد اقتصادی یونان امسال بیش از 3/5 درصد کاهش خواهد یافت و این رقم در سال 2013 میلادی نیز با افت 3/1 درصدی روبه‌رو خواهد شد.