سقوط نفت با ضربه اوپک و امریکا

 این نکته را گزارش‌های جداگانه منتشر شده از سوی اوپک و آژانس بین‌المللی انرژی در روز گذشته و روز سه‌شنبه نشان می‌دهند. هر چند اوپک و IEA اختلاف آماری قابل توجهی در زمینه تولید نفت خام سازمان کشورهای صادرکننده نفت در ماه نوامبر دارند اما طبق گزارش هر دو نهاد، اوپکی‌ها تولید خود در این ماه را نسبت به ماه اکتبر افزایش دادند. IEA  اعتقاد دارد اوپک در این ماه 34میلیون و 200هزار بشکه نفت خام روانه بازار کرده است در حالی که کارتل این عدد را 33میلیون و 870هزار بشکه اعلام کرده است. عددی که افزایش150هزار بشکه‌یی نسبت به ماه قبل را نشان می‌دهد. در این میان، منابع ثانویه اوپک که در گزارش پیشین، تولید نفت خام ایران در ماه اکتبر را 3میلیون و 690هزار بشکه اعلام کرده بودند، درگزارش جدید رقم سابق را به 3میلیون و 709 هزار بشکه در روز تغییر داده‌اند. ایران اعتقاد دارد منابع ثانویه اوپک ممکن است در مواقع حساس، تحت تاثیر دلارهای سعودی، ارقام تولید را با تحریف اعلام کنند. در نهایت این منابع تولید نفت خام ایران در ماه نوامبر، یازدهمین ماه میلادی را نسبت به تولید اکتبر با 6هزار بشکه کاهش، 3میلیون و 703هزار بشکه در روز اعلام کرده‌اند.

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از تعادل ، ایران در کنار عراق، لیبی و گابن از اعلام تولید نفت خام خود به صورت مستقیم به اوپک امتناع ورزیده‌اند. در میان این اعداد و ارقام و پیش از انتشار گزارش اوپک، آمار افزایش ذخایر نفتی امریکا توانست نفت را که سرخوش از تصمیم مشترک اوپک و غیراوپک در 10دسامبر بود، ناگهان به دره سقوط ببرد. سقوطی که البته شیب آن کند و حدود 2درصد بود و از محافظه‌کاری معامله‌گران در پی انتظار برای مشخص شدن تصمیم فدرال رزرو درباره نرخ بهره و اثر آن بر بهای نفت‌خام نیز ناشی می‌شد. گزارش درباره روزی که 3 جریان مختلف یعنی اوپک، فدرال رزرو و ذخایر نفتی امریکا، سمت و سوی بازار را در دست داشتند در ادامه می‌خوانید:

یک روز پیش از آنکه اوپکی‌ها طبق وعده در روز 14 دسامبر، گزارش ماهانه خود را روی وب‌سایت کارتل قرار دهند، IEA آماری از تولید نفت سازمان ارائه کرد که افزایشی شدید را نسبت به ماه قبل نشان می‌داد. آژانس بین‌المللی انرژی که در واقع نهادی برای مصرف‌کنندگان انرژی به حساب می‌آید در گزارش خود اعلام کرد: اوپکی‌ها در نوامبر 34میلیون و 200هزار بشکه نفت روانه بازارها کرده‌اند. آماری که در صورت صحت، با سقف تولیدی که اوپک قرار است از ماه ژانویه اعمال کند یک میلیون و 700هزار بشکه فاصله دارد. اما نظر اوپک با نظر آژانس متفاوت بود.

 مختصات تولید در اوپک

طبق گزارش ماه دسامبر سازمان کشورهای صادرکننده نفت خام که دیروز منتشر شده و حاوی اطلاعات تولید کشورها در ماه نوامبر است، اوپک در این ماه 33میلیون و 870هزار بشکه در روز تولید نفت خام داشته و آنگولا مهم‌ترین عامل افزایش تولید کارتل در این ماه بوده است. در حالی که ایران و عربستان به عنوان تولید‌کنندگان اول و سوم در این ماه از تولید خود کاستند و عراق نیز چیزی در حدود 1000 بشکه به تولید خود افزود. این آنگولا بود که با افزایش 124هزار بشکه‌یی، یک تنه آمار تولید را بالا برد. هر چند مانند همیشه، میان آمار منابع ثانویه و آمار مستقیم کشورها اختلاف وجود دارد. برای مثال در حالی که منابع ثانویه اعلام کرده‌اند تولید نفت خام عربستان در نوامبر 47هزار بشکه کاهش یافته و به 10میلیون و 512هزار بشکه در روز رسیده است، سعودی‌ها خود اعلام کرده‌اند که با افزایش بیش از 90هزار بشکه‌یی نسبت به ماه اکتبر، تولید خود در نوامبر را به 10میلیون و 720هزار بشکه در روز رسانده‌اند.

 کاهش قیمت نسبت به ماه‌های گذشته

تمام کشورهای عضو سازمان کشورهای صادرکننده نفت خام، در ماه نوامبر با کاهش بهای نفت خام تولیدی خود نسبت به ماه اکتبر مواجه شدند. قیمت نفت خام سنگین ایران در این ماه و زمانی که بازار در تنش و هیجان حاصل از مذاکرات طولانی پیرامون کاهش تولید بود، با 4دلار و 88سنت کاهش نسبت به ماه اکتبر به 47دلار و 30 سنت در هر بشکه رسید. اتفاقی که متوسط قیمت نفت خام ایران در سال 2016 را به 38دلار و 52سنت در هر بشکه رساند که حدود 12دلار از متوسط سال 2015 کمتر است. طبق گزارش اوپک، بهای نفت خام برنت نیز در این ماه نسبت به متوسط ماه اکتبر 4 دلار و 61 سنت کاهش را تجربه کرد. سهم WTI نیز از اتفاق‌های ماه نوامبر، کاهش 4دلار و 22سنتی نسبت به ماه پیش از آن بود. در نهایت متوسط سبد نفت خام اوپک در این ماه با 10درصد کاهش به 43 دلار و 22 سنت رسید.

تقاضا برای نفت اوپک در 2016 و 2017     به ترتیب 31.9 میلیون بشکه در روز و 32.6 میلیون بشکه در روز در این بین و چند ساعت پیش از آنکه گزارش اوپک منتشر شود، اعلام ذخایر نفتی امریکا بود که مهار قیمت نفت خام را در دست گرفت. مارکت واچ دیروز در گزارشی نوشت که با اعلام داده‌های ذخیره نفت امریکا، قیمت نفت در معاملات روز چهارشنبه یک باره فرو ریخت، مساله‌یی که موجب ایجاد این نگرانی شد که قیمت نفت خام، سبب فریب تولید‌کنندگان نفت شیل برای بالا بردن تولید آنها شود.

نفت خام و سبک WTI که در ماه ژانویه تحویل می‌شود در بورس نیویورک 1.55درصد کاهش قیمت داشته و به 52.35دلار برای هر بشکه رسید. نفت برنت تحویلی در ماه فوریه نیز با کاهش 1.53درصدی خود در بورس لندن با 55.09 دلار برای هر بشکه معامله شد.

موسسه نفت امریکا دیروز اعلام کرد که اطلاعات این موسسه مربوط به هفته منتهی به 9 دسامبر، نشان از افزایش 4.7میلیون بشکه‌یی تقاضای نفت می‌دهد. همچنان که افزایش 3.9میلیون بشکه‌یی ذخایر بنزین نیز از جمله اطلاعات این گزارش است.

وال استریت ژورنال نتایج یک نظرسنجی از تحلیلگران نفت خام را منتشر کرد که نشان می‌داد آنها انتظار دارند گزارش eia که هفته آینده منتشر می‌شود، نشان‌دهنده کاهش یک میلیون و 700 هزار بشکه‌یی ذخایر نفت امریکا باشد. سرمایه‌گذاران نفتی از سوی دیگر با توجه به نشست روز چهارشنبه فدرال رزرو، رویکرد صبر و نظاره را در پیش گرفته‌اند. نشستی که نتیجه آن و تصمیم برای نرخ بهره، می‌تواند قیمت نفت خام را تحت تاثیر قرار دهد.

بسیاری از دیده‌بان‌های بازار بر این اعتقاد هستند که این نشست سبب به حداکثر رسیدن نرخ‌ها خواهد شد. این افزایش نرخ بهره به همراه خود تقویت دلار را خواهد داشت و نفت را برای سایر تجار نفتی که با ارز دیگری معاملات خود را انجام می‌دهند، گران می‌کنند. این اتفاق باعث کاهش تقاضا از سمت کسانی خواهد شد که نفت برای آنها کالایی سرمایه‌یی به حساب می‌آید.

قیمت نفت همچنین در پی انتشار گزارش آژانس بین‌المللی انرژی، با کاهش ارزش مواجه شده است. در این گزارش به رکوردشکنی کشورهای صادر‌کننده نفت (اوپک) در ماه نوامبر اشاره شده که مغایر با برنامه کارتل برای افزایش تدریجی صادرات نفت برای پشتیبانی از قیمت‌هاست.

در بخش دیگری از گزارش مارکت واچ آمده بود که توافق 30 نوامبر اوپک، سبب کاهش 1.2 میلیون بشکه‌یی نفت شد که در ماه ژانویه اجرایی خواهد شد. توافق اوپک همچنین از سوی سایر تولیدکنندگان نفتی غیر اوپک همچون روسیه نیز حمایت شد. با آنکه در حال حاضر بسیاری از کشورها با تمام توان خود در حال صادرات هستند، کشورهای غیر اوپک در این همکاری، حاضر به کاهش 558هزار بشکه‌یی نفت خود شدند.

این خبرگزاری با مثبت خواندن فضای موجود در ادامه عنوان کرد، در این سطح تاریخی از میزان تولید، اوپک میزان تولیدات خود را 1.7 میلیون بشکه در روز کاهش خواهد داد تا به سقف تولید 32.5 میلیون بشکه‌یی در روز برسد. این مقدار بسیار بیشتر از پیش‌بینی 1.2 میلیون بشکه اولیه‌یی است که به نظر می‌رسید بر سرآن توافق شود. عربستان سعودی در این توافق به تنهایی 572هزار بشکه از صادرات خود خواهد کاست.

پژوهشگاه برنشتاین معتقد است تا هنگامی که پایبندی اعضای امضاکننده توافق بر عهدشان اثبات نشود، این توافق همچنان در لایه‌یی از ابهام باقی خواهد ماند و بازار نیز تا آن هنگام، روی آن قیمت‌گذاری نمی‌کند.

اما بسامدهای گزارش IEA نیز هنوز در تحلیل‌های روز گذشته بازار به چشم می‌خوردند، مارکت واچ نیز در ادامه این روند تحلیلی نوشت که پیش‌بینی روند صعودی برای تقاضای جهانی نفت خام، قسمتی بسیار مهم از گزارش آژانس به حساب می‌آید. نکته‌یی که اوپک نیز در مورد آن در گزارش جدید خود تجدیدنظر کرده و رشد تقاضا را افزایش داده بود. IEA  در گزارش ماهانه خود که یک روز پیش از گزارش اوپک منتشر شده بود پیش‌بینی کرد، تقاضا در 2017 به 97.61 میلیون بشکه در روز برسد. این مقدار قریب به 1.32 میلیون بشکه در روز بیشتر از پیش‌بینی سابق است که به دلیل تقاضای چین بالا رفته است. هرچند اوپک این تقاضا را در 2017 معادل 95 میلیون و 560 هزار بشکه در روز پیش‌بینی کرد. اما در گزارش اوپک نیز رشد تقاضا از چین نشأت گرفته است.

در 11ماه نخست سال، تولید نفت چین 7درصد کاهش داشت و تولید نفت این کشور را به 182.9میلیون تن یا به عبارتی 3.9 میلیون بشکه در روز رساند. این در حالی است که به گزارش اداره ملی آمار چین، نرخ پالایش در این کشور 2.7 درصد افزایش داشته و به 493.1میلیون تن در سال رسیده است. این شکاف ایجاد شده، باید توسط واردات نفت خارجی پر شود که نرخی معادل 344.63 میلیون تن خواهد بود.