آغاز ماجراجویی‌های سیاسی ترامپ

 نخستین ترکش این ماجراجویی‌ها، چین را هدف قرار داده‌ و صدای دولتمردان در پکن را درآورده است. گفت‌وگوی تلفنی دونالد ترامپ با رییس دولت تایوان خشم مقامات چینی را برانگیخته و پکن در واکنش به این مساله پایبندی دولت آتی در واشنگتن به سیاست دیرینه «چین واحد» را خواستار شده است.

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از تعادل ، رییس‌جمهور منتخب که پیش‌تر در رویکردی آشتی‌جویانه گفته بود تماس تلفنی را مقامات تایوان برقرار کرده‌اند و او تنها شنونده پیام تبریکی به‌مناسبت پیروزی در انتخابات ریاست‌جمهوری بوده، این‌بار در اظهاراتی جنجالی‌تر گفته که دولتش ملزم به پایبندی به سیاست «چین واحد» نیست. پکن در واکنش به این اظهارات ترامپ ضمن ابراز نگرانی از سیاست‌های دولت آینده ایالات‌متحده، نسبت به تاثیر سیاست‌های اینچنینی بر سرنوشت روابط پکن- واشنگتن هشدار داده است. به گزارش رویترز، دونالد ترامپ به فاکس‌نیوز گفته است: «من سیاست چین واحد را کاملا درک می‌کنم، اما نمی‌دانم چرا باید تا زمانی که هنوز با این کشور بر سر مسائل دیگری ازجمله تجارت، به توافق نرسیده‌ایم به سیاست چین واحد متعهد بمانیم؟!»

رییس‌جمهور منتخب گفته اگر پکن امتیازاتی را در دیگر زمینه‌ها برای واشنگتن قائل نشود، آنگاه امریکا هم از حمایت از سیاست چین واحد دست خواهد کشید. طبق سیاست موسوم به چین واحد، تایوان که دولتی جداگانه دارد هم بخشی از کشور چین محسوب می‌شود و متحدان پکن نباید روابط رسمی با تایپه برقرار کنند.

ترامپ همچنین از برخی اقدامات چین ازجمله سیاست‌های ارزی این کشور، فعالیت‌هایش در دریای چین جنوبی و موضع‌گیری‌هایش در قبال کره‌شمالی، انتقاد کرد و گفت تا زمانی که بر سر دیگر مسائل با پکن به توافق نرسیده است، هیچ تعهدی نسبت به سیاست چین واحد احساس نمی‌کند.

 بی‌تجربگی سیاسی یا مناقشات آگاهانه؟

مساله تایوان، حساس‌ترین مساله در روابط امریکا و چین محسوب می‌شود و ترامپ با پذیرش تماس تلفنی رسمی سای اینگ-ون‌ رییس دولت تایوان، مناقشه‌یی دیپلماتیک با پکن را آغاز کرد. چنین اتفاقی در حدود 4 دهه از تاریخ امریکا، بی‌سابقه بود.

برخی رسانه‌ها این مساله را مطرح کردند که شاید رییس‌جمهور منتخب از اهمیت این تماس تلفنی بی‌اطلاع بوده و ترامپ هم اعتراف کرد تا یک یا دو ساعت پیش از این تماس، خبری از آن نداشته است. اما روز یک‌شنبه، ترامپ از تصمیم خود در این زمینه دفاع و اعلام کرد: چرا برخی کشورهای دیگر باید قادر باشند به من بگویند که نباید یک تماس تلفنی خاص را پاسخ بگویم؟ اگر بخواهم با شما صادق باشم باید بگویم که در حقیقت فکر می‌کنم پاسخ ندادن به این تماس، غیرمحترمانه بود.»

در عین حال، گفته می‌شود که ترامپ قصد دارد ‌تری برنستاد‌ فرماندار ایالت آیووا را به عنوان دوست دیرینه پکن و سفیر جدید امریکا در چین معرفی کند. اما از سوی دیگر، رییس‌جمهور منتخب، جان بولتون یک مقام پیشین دولت جورج دبلیو بوش را که حامی رویکردی سختگیرانه علیه پکن است، به عنوان مرد شماره دو وزارت امور خارجه درنظر گرفته است. گلوبال تایمز ساعاتی پس از مصاحبه ترامپ با فاکس‌نیوز در اشاره به استفاده رییس‌جمهور منتخب از سیاست «چین واحد» به‌عنوان یک امتیاز معاملاتی نوشت: «چین واحد قابل معامله نیست. هر چه بیشتر می‌گذرد، برای بسیاری از مردم این سوال مطرح می‌شود که ترامپ چگونه یک تاجر بوده است؟!»

 چین این مرتبه کوتاه نمی‌آید

انتظار می‌رود که پکن این مرتبه واکنش شدیدتری به اظهارات جدید ترامپ نشان دهد. وزارت امور خارجه چین روز دوشنبه از اظهارات جدید دونالد ترامپ مبنی بر زیر سوال بردن سیاست جاری امریکا در قبال تایوان، به‌شدت ابراز نگرانی کرد. گنگ شوانگ یک سخنگوی وزارت امور خارجه چین، هشدار داد که اگر سیاست چین واحد در معرض خطر قرار بگیرد یا نقض شود، آنگاه روابط نسبتا فزاینده چین و امریکا و همچنین همکاری‌های مشترک در زمینه‌های گوناگون، غیرممکن خواهد شد. وی افزود: «چین از دولت ترامپ می‌خواهد در زمینه موضوعات مرتبط با تایوان درست و سنجیده عمل کند تا از این طریق به منافع کلی و مناسبات دوطرف، خدشه‌یی وارد نشود.»

بسیاری از رسانه‌های دولتی چین هم بار دیگر ترامپ را مورد حمله و انتقاد شدید قرار دادند. روزنامه دولتی چین در واکنش به این اظهارات ترامپ نوشت: «پکن هم می‌تواند به دشمنان امریکا سلاح بفروشد!» خبرگزاری فرانسه در ترجمه بخشی از مقاله منتشر شده توسط گلوبال ‌تایمز، نشریه‌یی چینی وابسته به حزب حاکم در این کشور، نوشت: «اگر امریکا سیاست دهه‌های گذشته در مورد چین واحد را نادیده بگیرد و از استقلال تایوان حمایت کند، پکن هم می‌تواند آشکار و پنهان به دشمنان امریکا اسلحه بفروشد.» گلوبال تایمز همچنین نوشت که اگر دونالد ترامپ به اصل چین واحد پایبند نماند، آنگاه پکن مجبور است صلح با تایوان را کنار بگذارد و گزینه نظامی برای حل مساله را در نظر بگیرد و به واشنگتن نشان خواهد داد که دیگر نمی‌تواند بر تنگه تایوان احاطه داشته باشد.