تکرار انتخابات ۲۰۰۲ فرانسه در ۲۰۱۷
پیروزی فرانسوا فیون، نخستوزیر پیشین فرانسه، در انتخابات درونحزبی جمهوریخواهان، آن هم در برابر رقبایی چون نیکولا سارکوزی، رئیسجمهوری پیشین و آلن ژوپه، نخستوزیر اسبق این کشور، موجی از حیرت را در فرانسه بهراه انداخت.
فیون اکنون پرچمدار جدید جناح راست میانه و نامزد این حزب در انتخابات ریاستجمهوری سال آینده است و احتمالا باید با نامزد حزب سوسیالیست فرانسه (که هنوز نامشخص است) و نیز مارین لوپن، رهبر حزب راستگرای جبهه ملی فرانسه رقابت کند. پیروزی فیون در انتخابات درونحزبی جمهوریخواهان فرانسه برای بسیاری موجب تعجب و شگفتی بود. در مقایسه با شخصیتهایی همچون سارکوزی و ژوپه که در مرکز توجهات رسانهای قرار داشتند، فیونِ 62 ساله، چهرهای ناشناخته قلمداد میشد، آن قدر ناشناخته که حتی روزنامه فرانسوی لوموند در مطلبی او را «آقای هیچکس» نامید.
به نوشته وقایع اتفاقیه ، فرانسوا فیون نسبت به سیاست بیگانه و ناآشنا نیست و بیش از 30 سال از عمر خود را در عرصه سیاسی فرانسه صرف کرده است. او در سالهای 2002 تا 2004 بهعنوان وزیر کار و امور اجتماعی فرانسه فعالیت داشته و از سال 2004 تا 2005 نیز در سمت وزیر آموزش این کشور خدمت کرده است. مهمتر از همه اینکه فیون، نخستوزیر پیشین فرانسه نیز بوده است که از سوی نیکولا سارکوزی، رئیسجمهوری سابق این کشور، در سال 2007 به این سمت گمارده شد و به مدت پنج سال یعنی در مدتی که سارکوزی رئیسجمهوری بود، سمت نخستوزیری فرانسه را حفظ کرد. دکتر دیوید لیز، محقق و پژوهشگر مسائل فرانسه در دانشگاه وارویک بریتانیا، بر این باور است که شاید نقش و حضور فیون در پشتصحنه سیاست فرانسه، او را به سوی این پیروزی سوق داده زیرا بسیاری از نظرسنجیهای اولیه در فرانسه از شکست او در این انتخابات خبر داده بودند.
این کارشناس و پژوهشگر مسائل سیاسی فرانسه در ادامه میگوید: «بسیاری از مردم فرانسه در یک سال گذشته، همواره حمایت و پشتیبانی خود را از آلن ژوپه نشان دادهاند و او را ناجی جناح راست فرانسه میدانستند. طیف بسیار وسیعی از مردم شمال فرانسه نیز چنین دیدگاهی درباره سارکوزی داشتند و او را رهبر بعدی این جناج تصور میکردند. سارکوزی و ژوپه در یک سال گذشته هم در کانون توجهات و هم زیر ذرهبین مردم و رسانهها قرار گرفته بودند. شاید تنها تفاوتی که دراینزمینه میان فیون و دو رقیب دیگرش وجود داشت، این بود که او از سال 2014 به بعد چندان در معرض توجهات عمومی و رسانهای قرار نگرفته بود.» اگرچه فرانسوا فیون، توانست در انتخابات درونحزبی جناح راست میانه فرانسه، پیروزی را از آن خود کند اما عقاید و سیاستهای بهشدت محافظهکارانهای دارد. از نظر اقتصادی، بسیاری از فیون بهعنوان «مارگارت تاچر فرانسه» یاد میکنند زیرا او در بسیاری از مسائل و موضوعات اقتصادی از بانوی آهنین بریتانیا الهام گرفته است. بهعنوان مثال، فیون در نظر دارد پس از پیروزی در انتخابات ریاستجمهوری سال آینده فرانسه به قانون 35 ساعت کار در هفته پایان دهد، از حجم و اندازه بخش دولتی بکاهد، در حدود نیم میلیون شغل مدنی فرانسه را حذف کند و هزینههای عمومی را نیز در حدود 110 میلیارد یورو (معادل 116 میلیارد دلار) کاهش دهد.
از نقطهنظر روابط بینالملل و سیاست خارجی، فیون خواهان برقراری دوباره روابط دوستانه با روسیه است و باور دارد که قدرتهای غربی در روابط خود با این کشور و پس از سقوط اتحاد جماهیر شوروی، مرتکب خطاهای بزرگی شدهاند. همچنین او درباره مسئله سوریه، امکان همکاری با بشار اسد، رئیسجمهوری سوریه را رد نکرده و معتقد است فرانسه در مسیر مبارزه با گروه تروریستی داعش باید تمامی شرکا را مدنظر قرار دهد. چنین مواضع و رویکردهایی نهتنها موجب محبوبیت هر چه بیشتر فیون در نظر مقامات مسکو و دمشق خواهد شد بلکه باعث افزایش محبوبیت او نزد دونالد ترامپ، رئیسجمهوری منتخب آمریکا نیز میشود زیرا فیون و ترامپ در موضوع مقابله با گروه تروریستی داعش، هر دو رویکرد و دیدگاه مشترکی دارند.
از نقطهنظر مسائل و موضوعات اجتماعی، فرانسوا فیون، یکی از طرفداران پایگاه محافظهکاران کاتولیک فرانسه است. او یکی از مخالفان سرسخت قانون ازدواج همجنسگرایان و قوانین مربوط به فرزندخواندگی اطفال از سوی زوجهای همجنسگراست اما بااینحال، اعلام کرده که در قانون ازدواج همجنسگرایان تغییری اعمال نخواهد کرد. فیون که در کتاب جدیدش بر ضرورت مبارزه با افراطگرایی تأکید بسیاری کرده است، در مصاحبه اخیرش با نشریه فیگارو، عنوان کرده که از قانون منع استفاده از علائم مذهبی در اماکن عمومی فرانسه حمایت میکند و باور ندارد که در این کشور، مشکل مذهبی خاصی بهویژه درباره اسلام وجود داشته باشد. همچنین او در ماه آگوست از برنامههای درسی تبعیضآمیز در مدارس فرانسه بهشدت انتقاد کرد و گفت اینکه مسئولان و معلمان مدارس تلاش میکنند تا به دانشآموزان یاد دهند که از کشور و ملیت خود شرم کنند، امری ناپسند و نکوهیده است.
پیروزی فیون در انتخابات درونحزبی جمهوریخواهان فرانسه نهتنها از رویکرد جدید این جناح خبر میدهد بلکه بهصورت کلی نشاندهنده رویکرد و نگرش به وجود آمده در میان رأیدهندگان فرانسوی است. پیروزی یک چهره محافظهکار در انتخابات درونحزبی جمهوریخواهان فرانسه، نشان میدهد که مردم و شهروندان این کشور قادر هستند بدون درنظرگرفتن گرایشهای سیاسی موجود، فرد مورد نظر خود را برگزینند. دکتر لیز دراینباره میگوید: «حمایت 44 درصدی مردم از فرانسوا فیون بهخوبی گویای نظر و عقیده مردم نسبت به اوست. کسب این درصد از آرا نشان میدهد که مردم فرانسه لزوما بهدنبال جهتگیری بهسوی جناح راست نیستند بلکه فیون را بهترین گزینه موجود برای حفظ سیاستهای این کشور میدانند؛ سیاستهایی که مورد توافق تمامی احزاب و جناحهای فرانسه باشند.
برخی از نظرسنجیها نشان میدهند که بعضی از رأیدهندگان لیبرال فرانسوی برای جلوگیری از پیروزی نیکولا سارکوزی در این انتخابات، به چهره محافظهکاری همچون فرانسوا فیون رأی دادهاند زیرا آنها معتقد هستند سارکوزی از توانایی لازم برای شکست مارین لوپن، رهبر حزب راستگرای جبهه ملی فرانسه برخوردار نیست. در حقیقت، آنچه امروز در فرانسه در حال اتفاق است، در سال 2002 نیز شاهد بودیم؛ زمانی که بسیاری از شهروندان فرانسوی برای جلوگیری از پیروزی ژان ماری لوپن، پدر مارین لوپن در انتخابات ریاستجمهوری به ژاک شیراک رأی دادند؛ بنابراین به نظر میرسد که سرنوشت انتخابات آتی ریاستجمهوری فرانسه نه سال آینده بلکه اکنون در حال رقمخوردن است.