اروپاییها تشنه رابطه با ایرانند
قانونگذاران آمریکایی روز سهشنبه لایحهای برای تمدید تحریمهای ایران به مدت ۱۰ سال دیگر و وضع تحریمهای جدید علیه سوریه تصویب کردند.
این قانون نخستین بار در سال ۱۹۹۶ برای مجازات سرمایهگذاریها در صنعت انرژی ایران و جلوگیری از برنامه هستهای ایران تصویب شد و این بار مجلس نمایندگان آمریکا با ۴۱۹ رای در برابر یک رای به لایحه تمدید قانون تحریمهای ایران به مدت ۱۰ سال دیگر رای دادند. البته باید توجه داشت که در تقریبا ۲۰ سال گذشته بین آمریکا و کشورهای اروپایی علیه ایران و اقتصاد آن همگرایی وجود داشت، اما اکنون بعد از اجرایی شدن برجام به نظر نمیرسد که اروپاییها در مسیر آمریکا گام بردارند.
به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از آرمان ، در این رابطه محمد امیرزاده، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی میگوید: «اگر شرایط برجام پا بر جا بماند و ایران و کشورهای اروپایی آن را ادامه دهند این تصمیم کنگره آمریکا تاثیر جدی بر اقتصاد ایران و روابط تجاری آن نمیگذارد.»
تمدید تحریمهای ایران تا ۱۰ سال دیگر توسط کنگره آمریکا نشانگر چیست؟ آیا ممکن است روابط اقتصادی و تجاری ایران با دیگر کشورهای جهان تحت تاثیر قرار بگیرد؟
این مصوبه در سال ۱۹۹۶ میلادی نیز یک بار به تصویب رسیده بود و مورد توافق آقای کلینتون هم قرار گرفته بود. همچنین شرکتهای اروپایی در راستای سیاستهای آمریکا حرکت کردند و این برنامه همینطور تمدید شد. اگر شرایط برجام پا بر جا بماند و ایران و کشورهای اروپایی آن را ادامه دهند این تصمیم کنگره آمریکا تاثیر جدی بر اقتصاد ایران و روابط تجاری آن نمیگذارد. مشکلاتی که پیش از برجام در ایران وجود داشت، به دلیل تحریمهای همه جانبه بینالمللی بود. باید توجه داشت که برجام یک پیمان جهانی است که بین ایران و تمامی کشورهای دنیا به امضا رسیده است. بعد از اجرایی شدن برجام مشاهده کردیم که بسیاری از کشورهای بزرگ دنیا رایزنی خود را با ایران شروع کردند و هر روز بر حجم رفتوآمدها افزودند. اینک ایالات متحده آمریکا نمیتواند به تنهایی تمام قراردادها را زیر پا بگذارد و کشورهای همسو با آمریکا نیز نشان دادهاند که در هر شرایطی بر اساس خواست آمریکا حرکت نمیکنند. البته به نظر میرسد این مصوبه آخرین اقدام آمریکا علیه ایران باشد؛ چرا که مسئولان این کشور هم دریافتهاند که با دشمنی علیه ایران راه به جایی نمیبرند و هر گاه که سیاست گفتوگو را در پیش گرفتهاند، مسئولان ایرانی هم دیپلماسی را به رخ جهانیان کشیدهاند. این بار هم کنگره آمریکا که حزب جمهوریخواه در آن غالب است، در فضای روی کار آمدن ترامپ قرار داشت و بر این اساس تصمیماتی را علیه ایران اتخاذ کرد. البته نباید فراموش کرد که هنوز اوباما به کار خود در کاخ سفید پایان نبخشیده است و بعید نیست تا پایان دولت کنونی آمریکا این تصمیمات تحت تاثیر برنامههای اوباما قرار بگیرد. البته دونالد ترامپ را هیچگاه نمیتوان پیشبینی کرد. او نشان داده است که در هر لحظه میتواند دست به اعمالی تعجب برانگیز بزند. به هر حال دیپلماسی همیشه معجزه میکند و ایران از طریق وزارت خارجه خود میتواند این مساله را حل و فصل کند. حتی در زمانی که روابط چین و تایوان با آمریکا در نقطه تاریکی قرار داشت، با سفر آقای نیکسون به این کشورها وارد دوره جدیدی شد و بار دیگر سیاست گفتوگومحور معجزه خود را به رخ جهانیان کشید. از همان زمان بود که چین نیز همکاری خود را با آمریکا گسترش داد و به یکی از قدرتهای اقتصادی جهان تبدیل شد. اکنون ایران نیز نشان داده است که مذاکره و دیپلماسی را بیش از هر زمانی در دستور کار خود قرار داده است و شاید در آینده نه چندان دور در این زمینه هم شاهد آغاز مذاکراتی باشیم.
اتحادیه اروپا در این زمینه چه سیاستی را در پیش میگیرد؟ آیا ممکن است اروپاییان به راحتی روابط خود را با ایران به چالش بکشند؟
به نظر میرسد این مصوبه در تصمیمات اروپاییان تاثیرگذار باشد، چرا که هزینه سرمایهگذاری را در ایران بالا میبرد. باید توجه داشت بخش مهمی از سرمایهگذاریهایی که در دنیا شکل میگیرد از قانون ریسک تبعیت میکند و تصمیمات سیاسی هم بر بالا و پایین شدن ریسکها تاثیرگذار است. اکنون باید توجه داشت که کشورهای اروپایی تشنه رابطه با ایران هستند و تلاش میکنند بیشترین سرمایهگذاری را در ایران انجام دهند؛ چرا که ایران بازارهای منطقهای مناسبی را در کنار خود دارد و هیچ سرمایهگذار داخلی و خارجی به راحتی آن را از دست نمیدهد. در حال حاضر کشورهایی همچون اسپانیا، ایتالیا، فرانسه، انگلیس و حتی آلمان را خطر رکود تهدید میکند و آنها تمام توان خود را به کار گرفتهاند تا محصولات خود را به دنیا عرضه کنند. ایران نیز بازار جدیدی است که بعد از اجرایی شدن برجام این فرصت را در اختیار آنها قرار داده است. در نتیجه اکنون اروپاییان هم در فکر افزایش سرمایهگذاری در ایران هستند و هم تلاش میکنند در بازار رقابتی ایران نقش مهمی را ایفا کنند. نباید فراموش کرد که هیچ کشوری در منطقه وسعت و ظرفیت موجود سرمایهگذاری در ایران را ندارد و ما باید از این شرایط به بهترین شکل ممکن بهرهمند شویم. اروپاییها باید همچنان به فعالیت خود در ایران ادامه بدهند، اما نگرانی اساسی این است که این موضوع به تاخیر بیفتد و در کوتاه مدت باعث خروج سرمایهگذاران از ایران شود.
روی کار آمدن دونالد ترامپ تا چه حد در تصمیم جدید کنگره تاثیرگذار بوده است؟
ترامپ در مدتی که به مبارزات انتخابات مشغول بود، شعارهای زیادی را سر میداد، اما به قطع در عمل متعادلتر رفتار میکند و حتی در کوتاهمدت باعث رشد اقتصادی آمریکا و گسترش روابط آن کشور میشود، اما نمیتوان در بلندمدت امید چندانی داشت؛ چرا که افرادی که او به عنوان همکار، معاون و مشاور انتخاب کرده است، به شدت علیه ایران زاویه دارند و نمیتوان به گسترش سطح روابط امید داشت.