موافقت سازمان محیط زیست با ساخت و ساز در آشوراده

اعلام موافقت با ساخت و ساز در این جزیره در حالی صورت می‌گیرد که از دوسال پیش تاکنون مخالفت‌های زیادی از سوی محافل علمی و دانشگاهی و گروه‌های زیست محیطی با اجرای طرح گردشگری انبوه در این جزیره حفاظت شده که زیستگاه حیات وحش است صورت گرفته بود. در همین حال فرهاد دبیری، معاون محیط زیست طبیعی این سازمان نیز چندی قبل  با هرگونه ساخت‌ و ساز در جزیره آشوراده اعلام مخالفت کرده بود اما حالا رئیس سازمان محیط زیست در نامه‌ای به استاندار گلستان که رونوشت آن برای معاون اول رئیس جمهوری نیز ارسال شده با ساخت رستوران و سفره خانه سنتی، مرکز بازدیدکنندگان و موزه نمونه‌های تاکسیدرمی، اقامتگاه‌های بوم گردی، موزه و نمایشگاه پرورش ماهیان خاویار، ایجاد سایت ورزشی، ساختمان آکواریوم، ساخت اسکله جدید گردشگری، پلاژ شنا، مرکز پرورش و نمایش فوک خزری، غرفه‌های فروش صنایع دستی و... موافقت شده است.

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از ایران ، ابتکار در این نامه یادآور شده «طرح گردشگری آشوراده مطابق قوانین مشمول ارزیابی اثرات زیست محیطی و تأیید در کمیته ماده 2 جهت صدور مجوز برای آغاز فعالیت است.» اما دکترمجید مخدوم، رئیس انجمن علمی ارزیابی محیط زیست ایران و عضو هیأت علمی دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران می‌گوید: ما می‌گوییم به هیچ عنوان در آشوراده چون جزئی از پناهگاه حیات وحش میانکاله است شما نمی‌توانید گردشگری داشته باشید آن وقت اینها می‌گویند به شرط گزارش ارزیابی می‌شود! خیر نمی‌شود چون طبق اصول و ضوابط علمی، پناهگاه‌های حیات وحش اصلاً نمی‌تواند زون 3 و 4 تفرج داشته باشد و تنها پارک‌های ملی و مناطق حفاظت شده دارای چنین زونی هستند. مخدوم افزود: بنابراین وقتی اجرای گردشگری از اساس و ابتدا از نظر اصول علمی و قانونی در یک پناهگاه ممنوعیت اجرا دارد، تهیه گزارش ارزیابی زیست محیطی دیگر محلی از اعراب ندارد و من نیز به‌عنوان یکی از اعضای کمیته ماده 2 کمیته ارزیابی اثرات زیست محیطی می‌گویم که فقط طرح‌هایی در این کمیته قابل بررسی است که پشتوانه قانونی داشته باشد نه گردشگری آشوراده و محال است گزارش ارزیابی این طرح در کمیته تأیید شود.

او افزود: اینکه سازمان محیط زیست ساخت و ساز در جزیره را به رعایت ملاحظات محیط زیستی و طبق اصول اکوتکنیک و ضوابط ساخت اکولوژها منوط کرده این یک آرمان بزرگ است که هرگز اجرا نخواهد شد و هرکس طرح گردشگری در این جزیره را با چنین طراحی‌ای داده به صراحت می‌گویم چیزی از اصول ارزیابی توان اکولوژیک نمی‌دانسته وگرنه چنین طرحی پیشنهاد داده نمی‌شد.

اما حمید گشتاسب میگونی، مدیرکل دفتر زیستگاه‌ها و امور مناطق سازمان محیط زیست  صراحتاً می‌گوید: « فکر نمی‌کنم ساخت و سازهایی که اجازه آن در آشوراده داده شده غیرقانونی باشد. این مواد کاملاً در دفتر ما کارشناسی شده و تمام برنامه‌هایی که برای آشوراده با آن موافقت شده برگرفته از طرح خود مشاور برای تهیه طرح مدیریت منطقه میانکاله بوده که با برخی اشکال ساخت و ساز موافقت کرده است.» این درحالی است که بر اساس طرح مشاور سازمان محیط زیست، تنها پیاده روی، سوارکاری و دوچرخه سواری در مسیرهای مخصوص چوبی و پرنده نگری توسط مشاور در جزیره آشوراده توصیه شده است اما میگونی می‌گوید: «من خودم شخصاً روی این موضوع حساس بودم و این‌گونه نیست که فکر کنید هر درخواست غیرمتعارفی که استانداری گلستان از ما داشته ما موافقت کردیم، خیر، این‌طور نیست نقطه اتکای ما طرح مدیریت منطقه بوده و کلاً با ساخت و ساز در یک پهنه 18 تا 20 هکتاری در زون تفرج تیپ دو موافقت کردیم آن هم به صورت اکولوژ و سازگار با طبیعت.»

تغییرکاربری آشوراده غیر قانونی است

با این حال دکتر مرتضی شریفی، عضو شورای عالی جنگل‌ها و مراتع کشور می‌گوید: مطابق قانون، مالکیت اراضی مناطق حفاظت شده در اختیار منابع طبیعی است و تنها مدیریت منطقه به سازمان محیط زیست سپرده شده و طبق تبصره 3 ماده 31 قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگل‌ها و مراتع، هرگونه بهره‌برداری از این اراضی منوط به کسب مجوز از سوی سازمان جنگل‌ها و مراتع کشور است و تا آنجا که سوابق نشان می‌دهد سازمان جنگل‌ها با تغییر کاربری اراضی جزیره آشوراده مخالفت کرده است. او می‌افزاید: «اجرای چنین طرحی در این مقیاس در یک پناهگاه حیات وحش با اصول فنی و علمی مغایرت دارد و اگر غیر از این در مورد آشوراده تصمیم‌گیری شده لابد مراحل اداری و قانونی رعایت نشده که در این صورت طرح گردشگری آشوراده را فاقد وجاهت فنی و اداری و قانونی می‌کند.» بابک توتونچی، دبیر ستاد مردمی نجات آشوراده نیز در این باره  گفت: ستاد مردمی نجات آشوراده متشکل از 230 تشکل زیست محیطی و مؤسسه مطالعاتی و پایگاه خبری است که جملگی به پشتوانه قانون، مخالف اجرای گردشگری در قلب یک پناهگاه حیات وحش هستند و به همین دلیل وقتی به سازمان بازرسی کل کشور شکایت کردیم اجرای طرح با دخالت سازمان بازرسی متوقف شد. او افزود: متأسفانه چند وقت قبل از سازمان محیط زیست خواستیم جزئیات طرح گردشگری را به اطلاع عموم برساند ،از این‌ رو درخواست رونمایی از طرح را کردیم اما به ما محترمانه گفتند ما خودمان برابر منابع ملی عمل می‌کنیم و عملاً طرحی را که گفته می‌شود ملی است در اختیار ما نگذاشتند و این نشان می‌دهد حجم ساخت و سازها و برنامه‌ها برای نابودی این منطقه بسیار فراتر از این چند نمونه ساخت و ساز است که در فاز اول احتمالاً پیاده خواهد شد؛ به همین دلیل اگر به هر دلیلی ساخت و ساز در آشوراده شروع شود از  طریق مراجع قضایی و مجدداً از طریق سازمان بازرسی جلو کار را خواهیم گرفت. جزیره آشوراده به وسعت 670 هکتار از سال 1347 به‌عنوان پناهگاه حیات وحش در اختیار سازمان محیط زیست قرار گرفته است که این سازمان در سال 1393 با اجرای طرح گردشگری در 380 هکتار از این جزیره با حضور سرمایه‌گذار بخش خصوصی موافقت کرد.