افزایش سهم مناطق نفتخیز از طلای سیاه
ظاهرا قرار است داستان نفت و فقر به پایان برسد. بررسیها و شواهد نشان میدهد برخی از مناطق نفتخیز کشور با وجود ثروتی که در دل خود دارند و با وجود اینکه تامینکننده بخش اعظم هزینههای کشور در دهههای اخیر بودهاند خود در محرومیت به سر میبرند.
حال با مصوبه مجلس مبنی بر اینکه سهم مردم مناطق نفتخیر و محروم از درآمدهای نفتی از دو درصد به سه درصد میرسد گویا قرار است بخشی از این محرومیت جبران شود. مدیرعامل شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب هم گفته است: «تا جایی که میتوانیم به مناطق پیرامون تاسیسات نفتی کمک میکنیم.»
ثروتمندانی که محروم ماندند
به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از آرمان ، شاید در نگاه اول به نظر برسد که روی ثروتهای خدادادی زندگی میکنند، اما بیش از آنکه درآمدهای نفتی عایدشان شود، از وجود آلودگیهای نفتی و گازی و ریزگردهای وارداتی رنج میبرند. اینها مردمانی هستند که در نفتخیزترین و ثروتمندترین مناطق و استانهای کشور زندگی میکنند، اما با وجود منابع غنی نفت و گاز، همواره از محرومیتهای زیادی برخوردار بودهاند و برای بهبود وضعیت به توجه ویژهای از سوی دولت و مسئولان نیاز دارند. البته وزارت نفت که در مناطق نفتخیز صرفا مســــئولیت توســــعه و بهرهبرداری از میدانهای نفتی، گازی و... را بر عهــــده دارد، در طــــول سه سال گذشته فعالیتهای گســــتردهای را بر مبنای مســــئولیتهای اجتماعی خود به انجام رســــانده است که از جمله آنها میتوان به فعالیتهایی همچون توسعه عمرانی شــــهرهای مناطق نفتی شــــامل راه و شهرسازی، ساخت مسجد، بانک، مدرســــه و همچنیــــن ارائــــه خدمــــات آموزشی، ورزشی، فرهنگی، بهداشتی و درمانی، زیرساختی و زیست محیطی و اشــــتغالزایی اشاره کرد. کوششهای این وزارتخانه برای کمک به اجرای طرح کمک به عمران مناطق نفتخیز از طریق ســــازمان بهداشت و درمان صنعت نفت در برنامه ششم توسعه هم مشاهده میشود.
به طوری که با پیشــــنهاد وزیر نفت و موافقت رئیسجمهوری قرار بود در برنامه ششــــم توســــعه دو درصــــد از هزینــــه طرحهــــای نفتــــی بــــه اجــــرای طرحهایــــی در حوزه مســــئولیتهای اجتماعــــی در مناطــــق نفتخیــــز کشــــور اختصــــاص یابــــد که حال این سهم به سه درصد افزایش یافته است. گفتنی است در گذشته سهم این مناطق از طرحهای نفتی 0/2 درصد بود! در این بین دکتر حسن روحانی نیز پیشنهاد اختصاص یک درصد از منابع صنــــدوق توســــعه ملــــی به مناطق نفتخیز را داده اســــت کــــه در صــــورت تصویب، توســــعه خدمات اجتماعــــی در این مناطق با شــــتاب بیشتری انجام میشود.
افزایش سهم مناطق نفتخیز از درآمد نفتی
بررسیهای انجام شده نشان میدهند که درآمدهای حاصل از منابع موجود در استانهای جنوبی کشور بر خلاف نقش بالایی که در بودجه کشور و توسعه سایر استانها دارند، در پیشرفت خود این استانها سهمی ندارند و این مساله پس از اعلام آتشبس میان ایران و عراق و در دوران بازسازی استانهای جنگزده هم آنچنان که لازم بود، مورد توجه قرار نگرفت. البته برنامههای دیگری هم در دولتهای مختلف برای بهبود شرایط این استانها به اجرا گذاشته که به عقیده بسیاری از کارشناسان یا عادلانه نبودند و یا رویکرد علمی و حتی اجرایی نداشتند و یا حتی برخی قوانین و تبصرهها با مشکلاتی مواجه هستند.
به عنوان مثال بر اساس قانون، محدوده ۱۵۰ کیلومتری استانهای نفتخیز جزو مناطق بومی آن استان محسوب میشود، ولی در حال حاضر این قانون تنها در رابطه با استان بوشهر در منطقه عسلویه و همچنین پارس جنوبی اجرا شده است و نمایندگان مجلس خواستار اجرای این قانون درمورد تمامی مناطق نفتخیز کشور از جمله استان خوزستان هستند. بنابر مصوبات حدود ۵/۱۴ درصد از درآمدهای نفتی باید به خود صنعت نفت اختصاص یابد که خود این موضوع میتواند بخشی از مشکلات استانهای نفتخیز را به ویژه در بحث اشتغال و جذب نیرو و... حل کند، ولی در بودجه امسال انتظارات برای توسعه زیرساختهای نفتی آنچنان که باید محقق نشده است. اما ظاهرا قرار است داستان نفت و فقر به پایان برسد.
چرا که به گفته رئیس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی، با تصویب قوه مقننه قرار است سهم مردم مناطق نفتخیر و محروم از درآمدهای نفتی از دو درصد به سه درصد افزایش یابد. به گزارش ایرنا غلامرضا تاجگردون اظهار داشت: یک سوم از این اعتبار متعلق به مناطق نفتخیز و دوسوم متعلق به مناطق توسعه نیافته است. نماینده مردم شهرستانهای گچساران و باشت در مجلس شورای اسلامی افزود: با توجه به اینکه شورای نگهبان نیز از این مصوبه ایرادی نگرفته، امید است این لایحه پس از انجام مراحل قانونی اجرایی شود. تاجگردون بیان کرد: همچنین طرح معافیت مالیاتی برای واحدهای صنعتی، معدنی و خدماتی در استانهایی که نرخ بیکاری آنها بالاست اجرا میشود. او ادامه داد: با اجرایی شدن این مصوبات، سرمایهگذاری در مناطق با بیکاری بالا مانند مناطق آزاد میشود. همچنین در این رابطه مدیرعامل شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب گفت: تا جایی که میتوانیم به مناطقی که پیرامون تاسیسات نفتی قرار دارند، کمکها و خدماتی ارائه میدهیم، هزینههای خدمات شهری در منطقه «منبع آب» اهواز را نیز تا جایی که توانستهایم تاکنون به شهرداری اهواز پرداخت کردهایم و پس از این نیز پرداخت خواهیم کرد.
بیژن عالیپور عنوان کرد: در هر منطقهای پیرامون تاسیسات نفتی که سازمانهای دولتی اعم از شرکتها و سازمانهای زیرمجموعه وزارت نیرو و همچنین ادارهکل راه وشهرسازی، خواستار زمین برای انجام یا اجرای پروژههایی شدهاند، این زمینها از سوی ما و بدون رعایت حریم تاسیسات نفتی، به دستگاههای متقاضی اختصاص یافته است. عالیپور افزود: نمونه این امر پروژه پل نهم اهواز بوده که هم اکنون در حال ساخت است. با وجود قرار گرفتن این پل در کنار چاههای نفت، ما حریم را رعایت نکردیم و زمین مورد نیاز را در حضور استاندار و معاون عمرانی استاندار به شهرداری منطقه دادیم.