نمی‌گذاریم دخانیات چیت‌ری شود

شرکت دخانیات ایران یکی از بزرگ‌ترین واحدهای تولید‌کننده سیگار در کشور است که با توجه به گرفتن وظایف حاکمیتی از آن، نقش این شرکت در نظارت و توزیع سیگار کم شده، محصولات قاچاق جای محصولات وارداتی و تولید کشور را گرفته‌اند.

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از تعادل ، اکبر نوروزی، نایب‌رییس هیات‌مدیره شرکت دخانیات ایران  ضمن برشمردن مشکلات صنعت دخانیات ایران به این نکته اشاره می‌کند که بهتر است تا این صنعت به تولید برندهای قدیمی خود بازگردد و با توجه به توانمندی‌هایی که دارد در بازارها به نقش‌آفرینی بیشتری بپردازد. او می‌گوید که وقت خداحافظی با شرکای تجاری فرا رسیده و بهتر است تا در قراردادهای جدید کاری کنیم که شرکای جدید برای احیای برندهای قدیمی سیگار در کشور برنامه‌ریزی کرده و محصولات با کیفیتی را به تولید برسانند.

شرکت دخانیات ایران پس از واگذاری به صندوق بازنشستگی دارای چه تحولاتی شده است و آیا نسبت به گذشته در تولید و نقش‌آفرینی در بازار توانمند است؟

اجازه بدهید پیش از آنکه وارد بحث دخانیات شویم این موضوع را بررسی کنیم که صندوق فولاد با چه تغییراتی در دولت قبل از نظر مالی مواجه شد و مدیران مربوطه با این صندوق چه کردند. حتما می‌دانید که این صندوق به سبب داشتن نیروهای کار فراوان منابع بسیار خوبی در اختیار داشت که خدمات گسترده‌یی را به اعضای خود ارائه می‌داد و دارای امکاناتی بود که کمتر نهاد بازنشستگی از آن بهره می‌برد. در دولت قبل با توجه به اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها و پرداخت مستقیم پول به مردم، بخش قابل توجهی از منابع این صندوق برداشت شد و دولت هم نتوانست آن را بپردازد. در نتیجه تصمیم گرفتند که سهام چند شرکت دولتی را به عنوان رد دیون در اختیار ما قرار دهند. به عنوان مثال سهام شرکت‌هایی نظیر زغال‌سنگ کرمان، طبس، حدود 20درصد از سهام سایپا و شرکت دخانیات را به عنوان رد دیون در اختیار ما قرار دادند تا بدین وسیله بخشی از بدهی‌های خود را تسویه کنند. اما متاسفانه دیده شد که هر چه شرکت مشکل‌دار و پر از نیروی انسانی بود را به ما واگذار کردند تا مشکلی دیگر بر مشکلات صندوق افزوده شود. توقع بر این بود که سهام شرکت‌های بهتری را به ما می‌دادند نه اینکه از باغ اقتصاد ایران هرچه گل رو به پژمردگی هست را بچینند و به صندوق بدهند. بنابراین در چنین شرایطی صندوق مجبور شد تا علاوه بر غلبه بر مشکلات خود به فکر شرکت‌های مشکل‌داری که به آن واگذار شده بود نیز باشد و برای مدیریت آنها نقشه راهی تعیین کند.

در این نقشه راه آیا واگذاری شرکت‌ها در اولویت قرار دارد؟

همان‌طور که می‌دانید صندوق فولاد زیرنظر وزارت کار اداره می‌شود و با توجه به اینکه عضو‌گیری در این صندوق پایان یافته و ما فقط به اعضای قدیمی سرویس می‌دهیم، قرار است تا در بلندمدت دارایی‌ها این صندوق در قالب بنگاه‌ها واگذار شود و نه تنها صندوق بلکه مجموعه وزارت کار از بنگاهداری خارج شده و وارد مسائل نظارتی و ستادی شود. اما به هر حال تا آن زمان مجبوریم برای سودآور کردن شرکت‌هایی که در زیرمجموعه ما قرار دارند برنامه‌ریزی کرده و آنها را اقتصادی کنیم. در خصوص معادن زغال که مشکلات فراوان است و به نظر می‌رسد که فرماندهی واحدی برای مدیریت صنعت زغال‌سنگ در کشور شکل نگرفته و صندوق به تنهایی نمی‌تواند معادن زغال‌سنگ کشور را احیا کرده و ساختار آن را اصلاح کند. در خصوص صنعت خودرو هم ما حاضر هستیم تا سهام خود در سایپا را به صورت یکجا به خریداران داخلی یا خارجی واگذار کنیم. بنابراین منتظر این هستیم که خریدار خوبی پیدا شود و این سهام را به صورت یکجا از ما بخرد. سهام سایپا سود عملیاتی نداشت اما با توجه به اینکه در بازار سرمایه خوب درخشیده توانسته ما را امیدوار کند که با فروش آن به منابع مالی خوبی دسترسی پیدا کنیم. اما برسیم به بحث شما در خصوص دخانیات. همان‌طور که می‌دانید صنعت دخانیات در ایران و اصولا در همه جای دنیا صنعت پر حاشیه‌یی است چون مصرف‌کنندگان و تقاضای ثابت و رو به بالایی دارد و فروش کالاهایی که به تولید می‌رساند در همه جای دنیا تقریبا تضمین شده است. صنعت دخانیات ایران عمری 80 ساله دارد و در این چند دهه دارای امکانات و توانمندی‌هایی شده که اگر از آن به خوبی استفاده شود، می‌توان گفت این صنعت به نقطه شکوفایی خود نزدیک خواهد شد.

برخی از کارشناسان نگران از بین رفتن برند دخانیات ایران هستند، اما با توجه به برنامه‌هایی که داریم اجازه نمی‌دهیم این شرکت به سرنوشت چیت‌ری دچار شود.

به نظر شما صندوق بازنشستگی فولاد از عهده مدیریت این شرکت و حاشیه‌های این صنعت بر خواهد آمد؟

تاکنون توانسته‌ایم با توجه به تغییرات مدیریتی صورت گرفته بر حاشیه‌ها غلبه کنیم و این شرکت را با توجه به نیروی انسانی که در حدود 8 هزار نفر اعم از کشاورز و کارگر است را مدیریت کنیم. بحث اصلی در اینجاست که صنعت دخانیات زمانی که در اختیار وزارت صنعت بود از همه اختیارات حاکمیتی بهره می‌برد و به نوعی در بازار انحصار داشت. خب امروز این وظایف از شرکت دخانیات گرفته شده و کلیه سیاست‌گذاری‌ها را در این خصوص مرکز دخانیات وزارت صنعت انجام می‌دهد.

در چنین شرایطی ما دیگر نه بر بازار نظارت داریم و نه می‌توانیم در مبارزه با قاچاق سیگار نقش‌آفرینی کنیم. امروز مرکز دخانیات ایران به تمام کسانی که قصد سرمایه‌گذاری در این صنعت را داشته باشند، مجوزهای مربوطه را ارائه می‌دهد در حالی که پیش از آن مدیران شرکت دخانیات بودند که تصمیم می‌گرفتند این مجوزها صادر شود یا خیر و آیا در خارج از مجموعه دخانیات شرکتی می‌تواند به تولید سیگار بپردازد یا اینکه باید این کار در داخل خود شرکت صورت گیرد.

با توجه به گرفتن اختیارات حاکمیتی فکر می‌کنید که بتوانید این صنعت را به روزهای اوج خود برگردانید؟

در حال حاضر ما با حدود یک‌سوم ظرفیت خود مشغول به کار هستیم. برخی ماشین‌آلات فرسوده شده و راندمان کار را پایین آورده است. ضمن آنکه وزارت صنعت به برخی برندها که از شرکای اصلی ما بودند مجوز تولید سیگار در خارج از محدوده دخانیات را داده است. در چنین شرایطی پذیرفته‌ایم که ما باید به عنوان یک بنگاه بخش خصوصی دخانیات را اداره کنیم این درحالی است که هنوز تفکر بخش دولتی بر این صنعت و کارکنان آن و ساختار موجود حاکم است از این رو بسیار سخت است که بتوان به تغییر ساختار این شرکت بپردازیم.

آیا قصد دارید که در تولیدات این شرکت به تغییر استراتژی روی آورید؟

به سوال مهمی اشاره کردید. اتفاقا مدتی است که ما روی این موضوع به‌شدت کار می‌کنیم و قصد داریم با توجه به توانمندی‌های این شرکت از تمام ظرفیت آن به خوبی استفاده کنیم از این رو با توجه به توانمندی‌ها و ظرفیت‌های موجود در دخانیات به سمت تولیدات متنوع‌تر در حوزه‌های مختلف آرایشی و بهداشتی حرکت خواهیم کرد.

شرکت دخانیات ایران دارای ظرفیت‌ها و توانمندی‌های گسترده‌یی در سراسر کشور است که با سازماندهی آنها قصد داریم علاوه بر تولید انواع مواد دخانی در تولید محصولات آرایشی و بهداشتی وارد شویم و به تولید انواع مواد آرایشی و بهداشتی بپردازیم. این موضوع جای تعجب ندارد چرا که برخی از تولیدکنندگان سیگار در دنیا سعی می‌کنند برند خود را در لوازم آرایشی نیز مطرح کنند از این رو ما نیز قصد داریم تا با تولید انواع لوازم آرایشی برخی برندهای خود را در بازار مطرح کنیم. برخی ممکن است این تصمیم را امری ناپسند بدانند در حالی که معتقدیم، حرکت دخانیات به سمت سایر فعالیت‌های اقتصادی امر ناپسندی نیست چرا که به عنوان یک بنگاه اقتصادی ظرفیت‌های گسترده‌یی دارد و باید برای بالا بردن درآمد خود به سمت فعالیت‌های دیگر روی آورد. ظرفیت‌های دخانیات آن‌قدر وسیع است که می‌توان فعالیت‌های متنوعی را در آن تعریف کرد و این شرکت را به درآمدزایی رساند از این رو فکر نمی‌کنیم که حرکت به سمت تولید لوازم آرایشی که بازاری پر از مشتری است، اقدامی نادرست باشد چرا که ورود به این عرصه باعث افزایش منابع درآمدی جدید برای شرکت دخانیات خواهد شد و می‌تواند به رشد و توسعه این صنعت از محل استفاده بهینه از منابع داخلی کمک کند.

غیر از تولید لوازم آرایشی در چه زمینه‌های دیگری ورود پیدا خواهید کرد؟

علاوه بر این شبکه عظیم حمل و نقل در دخانیات به وجود آمده که با سازماندهی آنها قصد داریم علاوه بر توزیع و ترانزیت سیگار وارد توزیع سایر کالاهای سبک شویم و از این ظرفیت‌ها استفاده بیشتری ببریم. همان‌گونه که عرض کردم مدیران جدید شرکت دخانیات ایران پذیرفته‌اند که این بنگاه به مانند گذشته دارای اختیارات انحصاری نیست و نمی‌تواند فرماندهی بازار سیگار را بر عهده گیرد از این رو قصد داریم تا با تولید سیگارهای جدید و با استفاده از مواد اولیه مرغوب به جذب مشتری بپردازیم و بتوانیم مصرف‌کنندگان را به استفاده از سیگارهای داخلی تشویق کنیم.

با توجه به اینکه وزارت صنعت به شرکای تجاری شما مجوزهای تولید داده قصد دارید چه سیاستی را برای ادامه همکاری با آنان برگزیند؟

هیات‌مدیره این شرکت برای قطع رابطه با شرکای تجاری و تمرکز بر احیای برندهای قدیمی تصمیم‌های جدیدی گرفته است تا بدین صورت بتواند از تمام ظرفیت‌های داخلی در صنعت دخانی کشور استفاده کند. با توجه به اینکه بازار دخانیات از محصولات غیر ایرانی اشباع شده و برندهای خارجی در این بازار مانور می‌دهند تصمیم گرفته‌ایم تا تمام ارتباط خود را با شرکای تجاری نظیر، BAT, KT&G و JTI قطع کنیم و به تولید برندهای قدیمی خود بپردازیم. از این رو با اتمام قرارداد آنها، قرارداد جدیدی را منعقد نمی‌کنیم تا خطوط تولیدمان برای محصولات داخلی آزاد شود.

با توجه به اینکه وزارت صنعت اجازه نمی‌دهد برند جدیدی در کشور به ثبت برسد و به تولید سیگار مشغول باشد مذاکره با خارجی‌ها را به چه سمتی می‌برید؟

 طبیعتا در چنین شرایطی در قراردادهای جدیدی هم که با شرکت‌های تولید‌کننده سیگار منعقد می‌کنیم شرط اصلی آن است تا محصولشان را با برند‌های ما وارد بازار کنند نه اینکه یک برند خارجی دیگر به سیگارهای موجود در بازار اضافه شود. هیات‌مدیره دخانیات بر آن است تا برندهایی نظیر شیراز، هما، بهمن، تیر و... را احیا کرده و با توجه به توان تخصصی خود در تولید توتون‌های مرغوب از بهترین مواد اولیه برای تولید سیگار استفاده کند که در این راستا تامین کاغذهای مرغوب و استاندارد سیگار و همچنین توتون‌های با کیفیت را در دستور کار خود قرار داده است. تاکنون روال بر این بوده که با شرکای خارجی خود قراردادی را امضا کرده و بابت هر کارتن سیگار مبلغی دریافت کنیم اما از این به بعد قصد داریم با شرکت‌های تولید‌کننده سیگار وارد مذاکره شده و محصولی را به تولید برسانیم که از توتون مرغوب و مواد اولیه کاملا استاندارد تهیه شده باشد تا از این طریق قادر باشیم، مصرف‌کنندگان ایرانی را به سمت استفاده از تولید داخلی هدایت کنیم. با توجه به رقابتی شدن تولید سیگار در کشور قصد داریم محصولاتی را وارد بازار کنیم که از کیفیت قابل توجهی برخوردار باشد و خود مصرف‌کننده تمایل پیدا کرده که از سیگار ایرانی استفاده کند. از این رو در قراردادهای جدید به این سمت حرکت می‌کنیم تا به جای اضافه کردن برندی جدید به برندهای موجود در کشور به احیای برندهای قدیمی بپردازیم.

با توجه به اینکه صنعت سیگار در کشور رقبایی جدی دارد برای عرضه محصولات خود چه برنامه‌هایی را در نظر دارید؟

ما دستگاه‌های جدید بسته‌بندی سیگار را خریداری و وارد کشور کرده‌ایم که با توجه به ورود ماشین‌آلات جدید به کشور انقلابی در بسته‌بندی سیگار کشور به وجود خواهد آمد. از آنجا که بسته‌بندی سیگار در کشور مورد غفلت قرار گرفته و محصولات جدید این صنعت با بسته‌بندی ناشکیلی وارد بازار می‌شد، هیات‌مدیره شرکت دخانیات تصمیم گرفت تا به خرید ماشین‌آلات جدید به ارزش 120میلیارد تومان برای بسته‌بندی انواع برندهای داخلی روی آورد و از آن پس بتواند سیگارهای ساخت داخل را در پاکت‌های جدید و با کیفیت قرار داده و قادر باشد از این لحاظ با محصولات مشابه خارجی به رقابت بپردازد.

در بسته‌بندی‌های جدید آیا تصاویر دل و قلوه و لگدمال کردن را نیز استفاده خواهید کرد؟

تمام اسناد و مدارک و تحلیل‌ها نشان می‌دهد که استفاده از تصاویر نامطلوب در بد جلوه دادن مضرات سیگار، تاثیری در میزان مصرف نداشته بلکه آمارها موید آن است که حتی پس از درج این آگهی‌ها بر تعداد سیگاری‌های کشور افزوده شده است. تلاشمان بر این است تا در بسته‌بندی‌های جدید بتوانیم پیام‌های بهداشتی را با شکل و شمایل بهتری ارائه دهیم تا پاکت‌های سیگار ایرانی قادر باشد دل مصرف‌کنندگان سیگار ایرانی را برباید و سبب شود تا آنها از استفاده سیگارهای خارجی و قاچاق روی گردانند. ما قصد نداریم به ترویج دخانیات در ایران بپردازیم اما بر این باوریم سیگار کالایی است که مشتری خاص خود را دارد و تجربه هم نشان داده از این تعداد مشتری نه تنها کم نشده بلکه به آن افزوده شده است. در تلاشیم تا برندهای داخلی را احیا کرده و در بسته‌بندی‌های جدید وارد بازار کنیم تا مشتریان ایرانی سیگارهای تولید داخل را که از بهترین مواد اولیه و کم ضررترین توتون‌ها تهیه شده است را مصرف کند.

یکی از مسائل مهمی که در رابطه با صنعت سیگار وجود داشته مذاکره با شرکت فیلیپ موریس در خصوص تولید انواع سیگار مارلبروست. آیا در این زمینه مذاکراتی داشته اید؟

در کنار تولیدات داخلی و احیای برندهای خود برای مبارزه با قاچاق و واردات رسمی محصولات دخانی با نهادهای ذی‌ربط به این تفاهم رسیده‌ایم تا شرکت دخانیات محصولاتی که در بازار قاچاق به‌شدت رواج دارند را به تولید رسانده و از این طرق هم درآمدهای ناشی از عوارض تولید سیگار و هم تعرفه گمرکی آن به درآمدهای کشور اضافه شود. با توجه به اینکه سیگار مارلبرو در بازار کشور سهم قابل توجهی از قاچاق دارد، با مسوولان شرکت فیلیپ موریس مذاکرات خود را آغاز کرده‌ایم تا این سیگار را هم در کشور به تولید رسانده و هم واردات آن را رسمی کنیم. از سویی دیگر با توجه به اینکه در شرایط پساتحریم به سر می‌بریم با چند کمپانی بزرگ خارجی دیگر مذاکرات خود را آغاز کرده‌ایم تا محصولات آنها را به تولید برسانیم. در خصوص سیگارهای داخلی هدف آن است تا تولید به سمتی رود که هم از کیفیت بالایی برخوردار باشد و هم اینکه سیگارهای تولید داخل با بسته‌بندی‌های شکیل‌تری روانه بازار هدف شود. برای تولید محصولات جدید طعم و ذائقه مشتریان بیشتر مورد توجه قرار خواهد گرفت و در نظر داریم تا محصولاتی روانه بازار شود که توقعات مصرف‌کنندگان را برطرف کرده و قابل رقابت با سیگارهای خارجی باشد. در دور جدید مدیریت شرکت دخانیات قرار نیست مدیران غیر تخصصی را وارد این صنعت کنیم بلکه در نظر داریم تا با به‌کارگیری نیروهایی توانمند در بخش فروش، مالی و اداری، بازار سیگار کشو رار رصد کرده و سهم فروش خود را از آن بالا ببریم.