توان ارزی خود را تقویت کنیم
لغو تحریمها یکی از دستاوردهای مذاکرات تیم دیپلماسی دولت یازدهم بود که میتوانست دستاوردهای مثبتی برای صنعت نفت ایران به ارمغان بیاورد.
به گفته تحلیلگران نفتی دنیا، ایران احتمالا به فاصله یک سال پس از انعقاد توافق هستهای میتواند به حجم صادرات پیش از تحریمها برسد، اما به دلیل مشکلات زیرساختی، بالا رفتن از این حد در کوتاه مدت، دشوارتر است.
به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از آرمان ، این در حالی است که ایران پیش از تحریم صادرات نفت روزانه حدود 2/5 میلیون بشکهای را به خود میدید، اما پس از اعمال تحریمهای سنگین از سوی غرب این رقم به ۱/۱ میلیون بشکه در روز کاهش یافت.احمد پور فلاح، رئیس اتاق مشترک ایران و ایتالیا درباره اثرات منفی تحریمها بر صنعت نفت توضیح می دهد: به گفته تحلیلگران، ایران یک سال پس از توافق هستهای میتواند به صادرات پیش از تحریمها برسد، اما به دلیل مشکلات زیرساختی، بالا رفتن از این حد در کوتاه مدت، دشوارتر است. نظر شما در اینباره چیست؟ تحریمها دو تاثیر بسیار منفی روی استخراج، اکتشاف و صادرات و فروش داشته است. از نظر اکتشاف و استخراج، واقعیت این است که در زمان تحریمها بسیاری از کشورهای مطرح و صاحب تکنولوژی در این زمینه به ایران خدمات ارائه نمیکردند. بسیاری از این کشورها به ایران اعلام میکردند که خدمات نرمافزاری و سختافزاری و تجهیزات نمیدهیم. باید گفت که این اقدامات، فاکتورهای محدودکنندهای بود که ضربات بدی به ایران وارد کرد. محرومیت کشورمان از کشتیرانی در آبهای بینالمللی یکی از عواملی بود که تاثیرات منفی بسیاری بر صادرات ایران گذاشته بود. بسیاری از کشورها به دلیل اینکه نگران تبعات ناشی از عدم گردن نهادن به مفاد قطع نامههای شورای امنیت یا حتی آمریکا بودند با ایران همکاری نمیکردند. نقص دیگر نیز این بود که وقتی صادرات انجام میشد، پول ایران به هر دلیلی بلوکه میشد.
مساله دیگر اینکه در دوران تحریمها صادرات باید از طریق کشورهای ثالث باید صورت میگرفت که به هر شکل پول یا میزان آن ریزش میکرد و مقدار واقعی به دستمان نمیرسید. بنابراین تحریمها تبعات بسیاری برای صنعت نفت و بازار نفت ایران داشت. خوشبختانه بعد از برجام مشاهده میکنیم بسیاری از مشکلات در حال رفع و رجوع است. کمااینکه میبینیم وضعیت تولید نفت کشورمان آرام آرام شکل منطقی به خود میگیرد. متاسفانه بازار خرید کشورهایی مانند ایتالیا که خریدار بزرگ نفت ما بود و کشورهایی مانند ژاپن از محدودیتهای تحریمها تبعیت کردند. این فرصتهایی بود که در حدود هشت سال در اقتصاد کشورمان آنها را از دست دادیم و عملا تاثیرات آن را در بخشهای مختلف مشاهده میکنیم و عملا به طور کلی در بسیاری از فعالیتهای ما مانند بهداشت، آموزش و بخشهای مولد کشورمان تاثیرات منفی خود را به جا گذاشت.
خوشبختانه قدم به قدم این مشکلات در حال رفع شدن است و امیدواریم شرایط و فضای صنعت نفتمان بهبود یابد. البته نباید انتظار داشته باشیم در یک یا دو سال بتوانیم به شرایط مطلوب هشت سال پیش بازگردیم. ایتالیا نیز مانند تمام کشورها بعد از تحریمها در حال عادیسازی خرید نفت از ایران است. همانطور که میدانید ایتالیا یکی از کشورهایی بود که در زمان تحریمها نیز از ایران خرید میکرد. ایتالیا همواره بیشتر از آنکه به ایران صادرات داشته باشد واردات صورت میداد. به طور کلی، تراز تجاری ایران با ایتالیا مثبت بود و امیدواریم رکوردهای ۵/۷ میلیاردی که در ۱۰ سال گذشته مشاهده میشد و هماکنون به ۴/۱ رسیده است، به جایگاه گذشته خود بازگردد. به هر حال هیچ کس نمیتواند منکر این باشد که تحریمها تاثیر زیادی بر اقتصاد نفتی ایران داشته است. تحریمها تاثیرات بسیار مخرب و نابود کننده ای روی صنعت نفت گذاشته بود و برداشته شدن آنها افق های تازه ای را روی کشورمان باز میکند. اینکه به طرف حذف اقتصاد تک محصولی و پیاده کردن اقتصاد بدون نفت برویم فعلا عملیاتی نیست. باید اعتراف کرد که همچنان ایران به نفت وابسته است و باید به این کالای پرقدرت احترام بگذاریم و باید کاری کنیم که چاههای نفتمان ساماندهی شوند و بتوانیم نفت بیشتری صادر کنیم. با این اقدامات میتوانیم به بودجه دولت شکلی منطقی دهیم. باتوجه به اینکه عربستان و روسیه کاهش تولید نداشتهاند و به شدت با این مساله مخالف بودند و ایران نیز اصرار به افزایش تولید دارد. این موضوعات میتواند در قیمت جهانی نفت تاثیر گذار باشد؟ قطعا افزایش تولید ایران اگر باعث نشود که قیمت نفت بالا رود آن را در همین حد کنونی باقی نگه میدارد. به هر حال تولید اضافی در سطحی که قیمت محدود است تاثیر منفی میگذارد. در سالهای اخیر برخی کشورها از خلاء ایران سوء استفاده کردهاند و بهاندازه کافی صادرات خود را افزایش دادهاند. بسیاری از آنها در سال هایی که ایران در تحریمها به سر میبرد، توان ارزی خود را تقویت کردند. امروز ما برای اینکه اقتصاد کشور متوقف نشود باید به دنبال تقویت توان ارزی خود باشیم. به عبارت دیگر برای اینکه چرخهای اقتصاد به سرعت حرکت کنند باید به اقتصاد کشورمان دلار تزریق کنیم. برای اینکه بتوانیم توان ارزی خود را افزایش دهیم باید تولید نفت خود را هماهنگ کنیم و آن را بهبود بخشیم. به طور کلی نباید این موضوع را که باید به دنبال تزریق دلار به اقتصاد باشیم به عنوان یک نافرمانی تلقی کنند. به هر حال کشورمان ظرفیت این را ندارد که هر مقدار که میخواهد تولید کند. در حال حاضر ایران این شرایط را ندارد که مانند ۱۰ سال قبل نمیتواند ۵/۴ میلیون بشکه تولید داشته باشد. قرارداد های جدید نفتی تا چه میزان میتواند به ایران کمک کند تا بتوانیم به هدف تاثیر گذاری در بازار نفت جهانی برسیم؟ باید شرکت نفت و دولت این اجازه را به بخش خصوصی دهد تا این بخش نیز بتواند در فروش نفت سهم داشته باشد. به هر حال صنعت نفت ایران به تلاش های جمعی و منطقی نیازمند است. چراکه موقعیت جغرافیایی ایران به مراتب بهتر از بسیاری از کشور هایی است که در حال حاضر نفت میفروشند. به عنوان مثال، به نفع کشوری مانند پاکستان است که از ایران نفت خریداری کند تا اینکه از لیبی نفت بخرد یا بهتر از این است که از روسیه نفت خریداری کند.