ارقام سرسام آوری که هیچ کس پاسخگوی آن‌ نیست

حیف و میل‌های اساسی که به اذعان بسیاری طی سال‌های قبل در عملکرد مالی دولت وجود داشته و عدم هزینه کرد بسیاری از وجوه بودجه در محل‌هایی که قانون مشخص کرده، گویا تنها مربوط به بودجه عمرانی نمی‌شود. سایر بخش‌ها نیز از این قاعده هفت ساله مستثنی نبوده‌اند. طی سال‌های اخیر آنچه در مورد بودجه بسیار مورد انتقاد و توجه بوده است، صرف نظر از منفی بودن تراز عملیاتی دولت و کسری بودجه، موضوع تحویل دیر هنگام بودجه به مجلس و بعد از آن انحرافات بودجه ای دولت بوده است. طی سال‌های قبل دولت در بسیاری از بخش‌های بودجه برای جبران نیاز جاری خود اقدام به شیفت کردن وجوه از بخش‌هایی همچون بخش عمران به هزینه های جاری کرده است. اما گویا مسئله فقط به بخش عمرانی نیز محدود نمانده و دولت در سایر بخش‌های قانون بودجه نیز روند و عملکرد مشابهی داشته است. وجوهاتی که باید در بخش‌هایی نظیر حوزه فرهنگی کشور نیز به مصرف می‌رسیده است بنا به اذعان مسئولان بدون هیچ حساب و کتابی در اختیار وزارت ارشاد قرار گرفته و سهم مهمی از بخشی از نهادها از بودجه سال 90 و 91 پرداخت نشده است. نامه ای که رئیس اتحادیه مؤسسات قرآنی استان تهران به نمایندگان مجلس شورای اسلامی نوشته است حاکی از همین امر است که وزارت ارشاد علیرغم دریافت بودجه بیش از 200 میلیارد تومانی قرآنی و فرهنگی، هیچ پاسخگویی در خصوص هزینه کرد آن ندارد. طبق اشارات محمد بیستونی در این نامه، بسیاری از مؤسسات فرهنگی که اساساً این بودجه بایستی به آن‌ها تعلق می‌گرفته است، از دریافت وجوهات محروم شده‌اند و در این میان بهم ریختگی و بی سر و سامانی معاونت‌های مربوطه در وزارت ارشاد مانع از دریافت پاسخی صحیح و روشن از چگونگی صرف این بودجه بوده است. همچنین اشاره شده است که 8 دستور پیاپی رئیس جمهور برای پیگیری این مسئله نیز به هیچ جایی نرسیده است و 7 سال مداوم پیگیری این موضوع بی نتیجه بوده.

بدون شک این تنها یک مورد از موارد عدیده تخلف در قانون بودجه کشور از سوی دولت و دستگاه‌های ذی‌ربط است. تفاوت در این جا است که این مورد در آستانه شروع مذاکرات برای تدوین بودجه 92 مجلس - البته اگر بودجه طبق زمان تعیین شده به مجلس ارائه شود - علناً بیان شده و خواهان پیگیری موضوع برای جلوگیری از تکرار آن در بودجه سال آینده شده است. شاید در ابتدا، رقم 200 میلیارد تومان در نسبت با ارقام بسیار کلان دیگری که در تخلفات بودجه ای دولت با آن‌ها برخورد می‌کنیم چندان رقم قابل توجهی ننماید. اما نکته در این جا است که تخلفات بودجه ای دولت از همین ارقام کوچک طی سال‌های گذشته شروع شده و تا جایی به پیش رفته است که بر طبق نظر نمایندگان و کارشناسان، تا کنون بیش از 30 درصد از بودجه عمرانی کشور محقق نشده. جالب‌تر از همه آنکه علیرغم این تخلفات و انحرافات بودجه ای در دولت و بخش‌های مختلف آن، هر ساله دولت با کسری بودجه قابل توجهی مواجه شده است که رقم آن سال به سال افزایش نیز یافته است. در واقع میزان هزینه های جاری و حیف و میل‌های دولت در بودجه و عدم مدیریت مناسب وجوه درآمدی از سوی دولت و ارگان‌های دولتی، به حدی سر سام آور بوده است که تلاش‌های دولت برای شیفت کردن ارقام کلان در نظام بودجه ای نیز نتوانسته است مانع از کسری بودجه دولت با ارقام کلان شود. در اینجا است که باید به عمق فاجعه ای که طی سال‌های اخیر در عملکرد مالی دولت به وقوع پیوسته است پی برد. در واقع علیرغم درآمدهای کلان در بخش نفت و حیف و میل منابع صندوق ذخیره ارزی تا آخرین پاپاسی، دولت همچنان با کسری بودجه دست به گریبان بوده و جالب آنکه در این میان بسیاری از وجوهات بودجه مشخص نیست در کدام مسیر صرف شده و کسی نیز از دولت در این باره پاسخگویی نخواسته است. این‌ها همه به این معنی است که با توجه به آنکه بودجه 92 توسط این دولت تدوین می‌شود و به مجلس ارائه می‌گردد ولی در نهایت برای اجرا در اختیار دولت بعدی قرار می‌گیرد، حساسیت‌هایی وجود دارد که نمایندگان مجلس باید بیش از همیشه بر روی آن‌ها متمرکز باشند. کسری بودجه ای که این دولت برای دولت بعدی به ارث گذاشته است، رقمی سرسام آور است و چنانچه مشکلات اقتصادی به وجود آمده ناشی از عملکردهای ضعیف و دستپاچه این دولت را نیز به این امر اضافه کنیم در نهایت خواهیم دید که دولت بعد با چه هرج و مرجی در فضای اقتصادی کشور روبرو است که باید مدت‌ها زحمت را متحمل شده تا آن را به ثبات باز گرداند.