از آغاز تا پایان طرح سؤال از رییس‌جمهور

علی لاریجانی که در گفت‌وگوی تلویزیونی به مناسبت سالروز شهادت مدرس و تصویب قانون اساسی سخن می‌گفت، درباره عملکرد مجلس نهم درخصوص طرح سوال از رییس‌جمهور اظهار داشت: مجلس حق دارد از وزرا و رییس‌جمهور سوال کرده و یا استیضاح را انجام دهد و این جزو وظایف ذاتی مجلس است. وی با بیان اینکه در این زمینه میان نمایندگان اختلاف‌نظر وجود داشت، خاطرنشان کرد: عده‌ای از نمایندگان درخواست داشته‌اند که سوال انجام شود و در مقابل عده‌ای دیگر معتقد بودند که نباید سوال انجام شود، لذا آن دسته از نمایندگانی که اعتقاد به مطرح شدن سوال نداشتند، عنوان می‌کردند که مقام معظم رهبری فرموده‌اند، اختلاف در شرایط فعلی مصلحت کشور نیست و در مقابل آنهایی که معتقد به سوال بودند، چنین استدلال می‌کردند که رهبری فرموده‌اند هر قوه باید وظیفه ذاتی خود را انجام دهد، برهمین اساس طرفین استدلال‌های خاص خود را داشتند. رییس مجلس شورای اسلامی تصریح کرد: در این زمینه من از رهبر معظم انقلاب سوال کردم، ایشان در این زمینه نظری ندادند. در واقع هر موقع نظری داشته باشند، به طریقی یا از سوی دفترشان به رییس مجلس اطلاع می‌دهند. لذا استناد به نظر رهبری خیلی وجهی نداشت، چون هزینه بلاوجه نباید ایجاد شود. البته برخی‌ها می‌گفتند نباید سوال کرد که این حرف دقیقی نیست، زیرا در مسائل حساس باید از ایشان سوال کرد. لاریجانی با بیان اینکه چنین مسائلی بستگی به خیر و صلاح دارد، به سخنان رهبری اشاره کرد و افزود: رهبر معظم انقلاب فرمودند که نمایندگان به وظیفه‌شان عمل کرده‌اند و این کار تا اینجا درست بود و از این به بعد نباید انجام شود، در واقع این را اقتداری برای کشور می‌دانستند که مجلس به وظیفه خود عمل کرده و دولت نیز باید شهامت داشته باشد و بیاید پاسخ دهد. رییس مجلس شورای اسلامی در این گفت‌وگو درباره اینکه مجلس نهم چقدر در راس امور است، گفت: مجلس همیشه در راس امور است و نگاه قانون اساسی نیز همین است. در واقع هر بودجه‌ای که به تصویب مجلس برسد یا هر قراردادی که با سایر کشورها امضا شود و نیز حق سوال و استیضاح از وزرا جزو وظایف مجلس است. او خاطرنشان کرد: مجلس نهم این قدرت را دارد و از ظرفیت تخصصی لازم نیز برخوردار است. البته در عمل نکاتی است که مجلس رعایت می‌کند. رییس قوه مقننه با اشاره به مطرح شدن استیضاح وزیر ورزش در ابتدای کاری مجلس نهم گفت: نمایندگان در این زمینه تشخیص درستی دادند که وضع اقتصادی کشور مهم‌تر از سایر مسائل است. البته نه به این معنا که اشکالی در کار نباشد، بلکه تشخیص و اولویت‌بندی اینگونه بود که مجلس به وضعیت اقتصادی بپردازد و بیشتر وقت خود را چه در جلسات علنی و چه غیرعلنی و حتی در کمیسیون‌های تخصصی به مسائل اقتصادی پرداخته است. لاریجانی افزود: با توجه به اینکه دولت در دوره پایانی‌اش قرار دارد، فرض کنید اکنون وزیری استیضاح شود، بالطبع وزیر دیگری باید رای اعتماد بیاورد و معمولا کسی برای مدت 5، 6 ماه چنین کاری را انجام نمی‌دهد. وی در پاسخ به این سوال که آیا با این روند، حاشیه امنی برای مسوولان ایجاد نمی‌شود، گفت: نه چنین نیست، بستگی به کارشان دارد و حتی اگر یک روز هم از عمر مجلس باقی باشد، مجلس به وظیفه خود عمل می‌کند. در واقع حاشیه امنی وجود ندارد، بلکه مجلس تشخیص می‌دهد که آنچه که به مصلحت است، در اولویت قرار گیرد. لاریجانی با اشاره به گرانی و تورم در برخی از کالاها که علت آن را ناشی از تحریم‌ها می‌دانستند، اظهار کرد: با تعدیل قیمت‌ها مشخص شد که چندان هم مربوط به تحریم‌ها نبوده است، لذا نباید کسی در مورد تحریم‌ها غلو کند که دول خارجی نیز بهره‌گیری کنند. البته از سوی دیگر تحریم‌ها را هم نباید نادیده گرفت؛ باید با آنها مبارزه کرده و راه‌حلی پیدا کرد. رییس مجلس شورای اسلامی با تاکید بر اینکه محور اصلی مجلس نهم در مسائل اقتصادی قرار گرفته است، ابراز کرد: در چند ماهه گذشته، چند قانون به تصویب مجلس رسید که بر روی قیمت‌ها تاثیر بسزایی داشت. نمونه آن انجام نشدن مرحله دوم هدفمندی یارانه‌ها بود. در واقع مرحله دوم را انجام نمی‌دهیم و دولت هم حق ندارد در این زمینه وارد شود. رییس قوه مقننه با اشاره به جلسات و مذاکراتی که مجلس با دولت داشته است، گفت: دولت نیز بر این موضوع معتقد است، اما با توجه به اینکه در قانون بودجه آمده بود که باید اجرا شود، دولت موظف بود که آن را اجرا کند، اما در این مرحله مجلس با بررسی‌هایی که انجام داد، به این نتیجه رسید که نباید فعلا اجرایی شود. لاریجانی با بیان اینکه باید کمبود بودجه تامین شود، یادآور شد: از سوی دیگر اولویت باید تولید در کشور باشد و تمامی مخارج صرف این امور شود. او همچنین به مشکلاتی که در بخش کشاورزی در مورد نرخ گندم و یا صنعت وجود داشت، اشاره کرد و گفت: تلاش مجلس این بوده که با توجه به تاکید رهبری در نامگذاری سال جاری به تولید ملی، باید در مجلس به این امر جامه عمل بپوشانیم، زیرا تشخیص ایشان درست و استراتژی خوبی برای کشور است، چراکه اگر به تولید بپردازیم، هم اشتغال حل می‌شود و هم تورم کاهش می‌یابد. وی تصریح کرد: تورم و گرانی مانند سیلی است که از کانالی عبور می‌کند و اگر این کانال درست باشد، خسارتی در بر ندارد و بالعکس اگر درست ایجاد نشده باشد، به هرجایی برود، تخریب می‌کند، لذا نقدینگی زیاد نیز مانند سیل است. رییس قوه مقننه در مورد همکاری مجلس با فعالان اقتصادی جهت ثبات فضای کسب و کار گفت: ایراد اساسی در این زمینه وارد است، زیرا سرمایه‌گذاری در تولید بدون ثبات امکانپذیر نیست و تجار هم ثبات در بازار را تقاضا دارند، اما کسانی هم هستند که کارهای زیرمیزی انجام می‌دهند تا نفعی ببرند، در واقع آنها تجار بااصالتی نیستند. او با اشاره به اتاق مبادلات ارزی اظهار داشت: ایجاد این اتاق بسیار کمک‌کننده بود که سبب ثبات در بازار شد. البته ممکن است تا حدودی این نرخ بالا باشد، اما برای مدتی بهتر است از این طریق نرخ ثابت شود تا تجار و بازاریان به ثبات رسیده و به آرامش در بازار کمک کنند. لاریجانی با اشاره به اینکه در شرایط فعلی برای اقتصاد باید کارهای فوری و فوتی انجام دهیم، گفت: یکی از کارهایی که مجلس به دنبال آن است، این است که آرامش معقولی در داخل وجود داشته باشد تا حواس‌ها غیرمتمرکز نشود، زیرا هرچه تمرکز بر روی مسائل اقتصادی باشد و ثروت ملت کاهش نیابد، بهتر است. مسائل اقتصادی از اولیات کار در کشور است و باید توجه بیشتری به این امر شود. وی با اشاره به بخش روابط بین‌الملل نیز اظهار کرد: در این زمینه باید روش عقلانی متکی به استقلال در دیپلماسی داشته باشیم، ضمن اینکه با تمام دولت‌ها ارتباط داریم، البته دولت‌هایی که مشروع هستند، نه اسرائیل و... در واقع ضمن گفت‌وگو باید از استقلال و سرافرازی ملت دفاع کنیم و دیپلماسی پارلمانی ما صرف این امور شود. رییس مجلس شورای اسلامی در بخش دیگری از این گفت‌وگوی تلویزیونی با تاکید بر اینکه از مهم‌ترین وظایف مجلس، تقنین و نظارت است، گفت: توقع مجلس این است که دولت و قوه قضاییه براساس قانون عمل کنند، زیرا عدالت به جز اجرای قانون شعار است، البته نمی‌گویم تنها مولفه عدالت همین است، اما یکی از مولفه‌های پررنگ عدالت، این است که بر مبنای قانون عمل کنیم. لاریجانی با بیان اینکه باید رفتار قابل پیش‌بینی برای مردم تبیین شود، اظهار کرد: هیچ توسعه‌ای در کشور بدون قانون امکانپذیر نیست و توسعه براساس همکاری پیش می‌رود و باید سهم مشترکی با مردم در مورد توسعه پیدا شود که بعد به مردم بگویند براساس همین سهم مشترک عمل کنند. لاریجانی در پاسخ به این سوال که گاهی گفته می‌شود مجلس در اجرا دخالت می‌کند، گفت: اگر در مورد عملکرد وزراست که آن جزو وظایف نمایندگان است، در حالی که از وزیری سوال می‌شود که چرا چنین کاری انجام شده، می‌گویند به ما دستور داده‌اند. خب اینکه نمی‌شود، زیرا وزیر از مجلس رای اعتماد می‌گیرد و باید پاسخگو باشد، هم در قبال مردم، رییس‌جمهور و رییس مجلس. و اگر وزیری می‌گوید وظیفه‌ای نداریم، این موضوع فرار از مسوولیت است و اینجاست که ما تحمل نداریم و سخت می‌گیریم. لاریجانی درباره طرح نظارت بر نمایندگان نیز گفت: این موضوع در مجلس هشتم به تصویب رسیده و شورای نگهبان نیز آن را تایید کرده و اکنون در مجلس نهم به اجرا درآمده است که در این زمینه تعدادی از روسای کمیسیون‌ها و یکی از نواب رییس مجلس حضور دارند که بر عملکرد نمایندگان نظارت می‌کنند. رییس قوه مقننه با تاکید بر اینکه این امر نهایت کار است و مجلس خود یک سیستم خودنظارتی دارد، درباره اینکه آیا تخلفات جدی وجود دارد، گفت: نمایندگان مجلس نهم از فرزانگان هستند، ممکن است تخلفاتی باشد، اما جزیی بوده و آن هم در حدی که در کمیسیون‌ها به موقع شرکت نکرده‌اند، اما اشکال عمده نداریم. رییس مجلس شورای اسلامی همچنین درباره اینکه می‌گویند هدف از سوال یا استیضاح نمایندگان، عزل و نصب مدیران است، گفت: اختلاف قوه مقننه با سایر قوا نیز سر این مسائل نیست، در واقع سر مسائل شخصی نیست که مثلا فرماندار فلان‌جا عوض شود یا نه. لاریجانی یادآور شد: مثلا ارز گران شد. علت سوال از رییس‌جمهور چه بود؟ خب ارز دوبرابر شده بود. وزیر اقتصاد می‌گفت مسوول نیستم و رییس بانک مرکزی هم به مجلس نیامده بود، لذا به طور تلویحی گفتم به رییس‌جمهور مربوط است. نمایندگان گفتند از او سوال می‌کنیم. لاریجانی خاطرنشان کرد: مشکل مجلس با دولت نه شخصی است و نه خرد. مساله اجرای درست قوانین است. برخی قوانین درست اجرا نشده و ناقص اجرا شده است. لاریجانی در مورد بودجه 92 نیز گفت: لایحه باید به موقع تقدیم مجلس شود، زیرا از زمانی که به مجلس می‌رسد، دو ماه و نیم کاری طول می‌کشد تا بررسی شود و در صحن علنی به تصویب برسد. به عنوان مثال در سال جاری نیز بدون بودجه عمل کردیم که این به نفع کشور نیست. لاریجانی با اشاره به انتخابات سال آینده ریاست جمهوری گفت: بهتر است که قبل از انتخابات قانون بودجه تصویب شود. لاریجانی همچنین در بخش دیگری از صحبت‌هایش با اشاره به ویژگی‌های شخصیتی شهید مدرس، اظهار کرد: مدرس یک نماد فراگیر برای انسان‌هاست. شخصیت وی واقعا یک شخصیت یکه‌ای بود. او با بیان اینکه ابعاد شخصیتی مدرس بسیار ممتاز و دارای جایگاه فاخری بوده، گفت: در ادوار مختلف نمایندگان زیادی از پارلمان ایران شهید شده‌اند، اما همچنان یاد شهید مدرس زنده است. وی از نظر تحصیلات نیز فرد برجسته‌ای بود که در نجف تحصیل کرده و هم‌دوره‌ای علمای بزرگی بود. لاریجانی با تاکید بر اینکه علاوه بر شخصیتی علمی، وی فردی اهل سیاست نیز بود، به جمله معروف مدرس که «سیاست ما عین دیانت ماست و دیانت ما عین سیاست ما» اشاره کرد و افزود: از دیگر اعتقادات مدرس به نظام پارلمانی بود، زیرا در زمان مشروطه، پارلمان تنها تکیه‌گاه ملت بود. رییس مجلس شورای اسلامی با اشاره به عبارات و جملات مدرس گفت: مدرس معتقد بود مرکز ثقل و نقطه قضا و قدر ایران، مجلس است و در مقابل قدرتی که مجلس شورای ملی (آن زمان) دارد، هیچ چیزی نمی‌تواند ایستادگی کند و باید ابهت و جلالت و نزاکت مجلس محفوظ شود. لاریجانی تصریح کرد: مدرس معتقد بود که باید قانونی که به تصویب می‌رسد، مبنایش اسلام باشد و در این زمینه گفته است که عظمت ما در دنیا، به قانون و اسلام است. بدانید که این قانون است که ما را نگاه می‌دارد. وای بر ما اگر روزی نسبت به این قانون بی‌اعتنا شویم، آن روز نه مملکت برای ما می‌ماند نه شرافت. لاریجانی با اشاره به اینکه سایر کشورها نیز مانند دموکراسی را تجربه کرده‌اند، گفت: اما قانون آنها مانند اسلام نیست، زیرا مرکز تصمیم‌گیری مبنای اسلامی دارد. او درباره اینکه آیا از زمان مدرس به این سو و با توجه به اینکه بعد از انقلاب 9 دوره مجلس داشته‌ایم، تا چه اندازه نمایندگان همانند او فکر می‌کردند، گفت: افرادی بودند که با این افکار نزدیک بودند که در دوره اول پس از انقلاب، آیت‌الله خامنه‌ای نماینده مجلس بودند و افرادی مانند شهید چمران. در واقع آنهایی که شاگردان مکتب امام بودند، ‌تفکر مدرس را پیگیری می‌کنند. رییس مجلس شورای اسلامی تاکید کرد: مسلک امام (ره)، مسلک مدرس بود. با فرض بر اینکه امام این تئوری را قبلا حل کرد. در زمان مدرس مبارزه با استبداد و استعمار مهم بود و وی در این چند جبهه می‌جنگید که نمونه آن قرارداد 1919 وثوق‌الدوله بود که منافع کشور به انگلیسی‌ها داده شد. اما نکته مهم این است که امام تئوری دموکراسی و مردم‌سالاری را با حکومت اسلامی تکمیل کرد و مفهوم ولایت را در قانون اساسی و در اصول مختلف آورد. لاریجانی در پایان خاطرنشان کرد: در قانون اساسی حدودا 50 اصل به طور مشخص به قوه مقننه ارتباط پیدا می‌کند، زیرا قوه مقننه رکن مهمی در دموکراسی و مردم‌سالاری دینی است.