ممنوعیت صادرات شمش آلومینیوم از سوی بازرگانان

در حالی که سایر کشورها سرمایه‌گذاری کلان در این صنعت را به منظور تامین نیاز داخلی در دستور کار خود قرار داده‌اند تولید کنندگان داخلی با وجود تقاضا در داخل به منظور تامین نقدینگی به عرضه در بازار خارجی روی آورده‌اند. تولیدکنندگان در حالی پیش از این نقدینگی مورد نیاز خود برای تامین مواد اولیه را از طریق صادرات تامین می‌کردند که چندی است محدودیت‌های صادراتی به آلومینیوم نیز رسیده و از این پس تولیدکنندگان باید راهکار دیگری برای تامین نقدینگی خود در نظر گیرند. به گفته فعالان این صنعت، چند عامل به عنوان مشکلات این بخش قابل شمارش هستند که باید برای بر طرف ساختن آنها همه دست به دست هم دهند تا تداوم فعالیت امکان‌پذیر شود. از جمله مشکلات در سطح ملی، عدم ثبات نرخ ارز و نوسان‌های مخرب آن، نبود نقدینگی مورد نیاز برای واحدهای تولیدی، مشکل در دسترس نبودن برق با نرخ مناسب تولید، ضرورت اصلاحات در قانون کار، ضرورت بهره‌گیری از مدیریت تخصصی در این بخش و به روزسازی دانش فنی است. مشکلاتی که به گفته رییس سندیکای صنایع آلومینیوم ایران تعطیلی برخی از واحدهای تولیدی را به همراه داشته و برخی دیگر نیز با 20 تا 30 درصد ظرفیت در حال فعالیت هستند. صادرات تا سقف مشخص کیانوش حشمتی دبیرکل صنایع آلومینیوم کشور در حاشیه نشست سراسری سندیکای صنایع آلومینیوم در پاسخ به این پرسش که با توجه به ممنوعیت های در نظر گرفته شده آیا تولیدکنندگان آلومینیوم با مشکل مواجه نخواهند شد، می‌گوید: صادرات آلومینیوم با ممنوعیت‌های اخیر به طور کلی متوقف نشده بلکه از این پس مجوز صادرات به بازرگانان و زیرمجموعه‌ها داده نمی‌شود اما تولیدکنندگان می‌توانند براساس سقف در نظر گرفته شده مجوز صادرات دریافت کنند. به گفته حشمتی هنوز سقف صادرات برای تولیدکنندگان اعلام نشده اما پیش‌بینی ما این است که سقف 30 درصد کل تولید برای صادرات و تامین مواد اولیه به صورت سوآپ در نظر گرفته شود. وی در پاسخ به این پرسش که از نیمه اول سال جاری تولیدکنندگان چه میزان صادرات داشته‌اند، افزود: در نیمه نخست سال جاری تولیدکنندگان 50 درصد از تولید شمش آلومینیوم خود را به صورت سوآپ صادر کردند. دبیرکل صنایع آلومینیوم کشور همچنین در پاسخ به این پرسش که چه میزان از نیاز داخل به صورت واردات تامین می‌شود نیز گفت: نیاز بازار داخل سالانه 350 تا 385 هزار تن شمش آلومینیوم است که اگر صادرات نداشته باشیم به 30 تا 50 هزار تن واردات نیاز داریم، اما چون 150 هزار تن شمش آلومینیوم را صادر می‌کنیم به همین میزان به واردات نیاز داریم که البته واردات حدود 50 هزار تن قراضه آلومینیوم را نیز باید به این رقم افزود. وی در ادامه در خصوص چگونگی تعیین قیمت آلومینیوم نیز گفت: اگر واحدهای تولید آلومینیوم جنسی را در بورس عرضه می‌کنند و خریدار آن در بورس وجود داشته باشد قیمت خرید این کالا، مشکلی از طرف بورس یا فروشنده نیست بلکه روند بورس این را طلب می‌کند. به گفته حشتمی، اخیرا در جلسه ستاد بازار قرار شد همه کارخانه‌های تولیدکننده شمش آلومینیوم با عرضه بیشتر بتوانند در بازار داخل تعادل را ایجاد کنند تا قیمت‌ها افزایش نیابد و کمبودها را با واردات تنظیم کنیم که البته این ستاد مصوبه‌ای داشت مبنی بر اینکه با نظارت سندیکا 20 هزار تن شمش آلومینیوم وارد شود و ما برای زمان واردات آن در حال برنامه‌ریزی هستیم. وی افزود: قیمت شمش آلومینیوم مطابق بورس LME لندن است و پرمیمومی برای آن درنظر می‌گیرند که خود فرمول خاصی دارد. ناچار به صادرات شمش آلومینیوم هستیم نیاز بازار به واردات 120 هزار تن شمش آلومینیوم در کشور در حالی است به گفته رییس سندیکای صنایع آلومینیوم ایران عدم تامین نقدینگی مورد نیاز واحدهای تولیدی از سوی مسوولان به بهانه دولتی بودن این واحدها موجب شده تا واحدهای تولیدی برای تامین بخشی از نقدینگی مورد نیاز خود، ناگزیر به صادرات شوند. وی تصریح کرد: متاسفانه در این شرایطی که مشکل کمبود شمش آلومینیوم در کشور وجود دارد، واحد‌های تولیدکننده شمش داخل کشور، به منظور تامین بخشی از نقدینگی مورد نیاز سالانه 50 درصد از تولید خود را صادر می‌کنند و در غیر این صورت امکان ادامه فعالیت ندارند. رییس سندیکای صنایع آلومینیوم ایران خاطرنشان ساخت: واحدهای تولیدکننده شمش آلومینیوم کشور اگر اقدام به صادرات نکنند، تعطیل خواهند شد و تامین منابع آنها می تواند مانع از صادرات شود. به گفته علی صباغ ثانی نژاد ، در سال 1385، بازار داخل کشور مصرف کننده 385 هزار تن شمش و بیلت بود و در کنار آن 40 تا 50 هزار تن نیز قراضه آلومینیوم وارد کشور می‌شد، اما متاسفانه در شرایط فعلی به دلیل تعطیلی شمار زیادی از واحدها و فعالیت برخی از آنها با نیمی از ظرفیت خود، سبب شده که هم اکنون مصرف داخلی کاهش یافته است. صباغ ثانی نژاد ادامه داد: هم اکنون سه واحد تولیدی کشور ایرالکو ، المهدی و هرمزآل در مجموع 320 هزار تن شمش آلومینیوم تولید می‌کنند و با توجه به نیاز 385 هزارتنی کشور، 65 هزار تن کمبود شمش داریم. صباغ ثانی نژاد با بیان اینکه کشورهای حاشیه خلیج فارس از رقبای اصلی ایران در تولید شمش آلومینیوم هستند، گفت: این کشورها، هنگام شروع فعالیت کارخانه ایرالکو، وجود خارجی نداشتند ، اما آنها امروز به ظرفیت تولید سالانه یک میلیون و 500 هزار تنی دست یافته‌اند. وی ادامه داد: هشت سال قبل مسوولان وقت وزارت صنایع و معادن وعده دستیابی به ظرفیت سالانه یک میلیون تن شمش آلومینیوم را دادند، درحالی که اکنون ظرفیت تولید 320 هزارتن است و پیش‌بینی شده تا پایان برنامه پنجم توسعه به رقم 910 هزار تن دست یابیم. نیاز به واردات 120 هزار تن شمش شاهین مارکاریان عضو هیات مدیره سندیکای صنایع آلومینیوم ایران نیز در این همایش در خصوص نیاز بازار داخل به واردات شمش آلومینیوم گفت: هم‌اکنون سه‌واحد ایرالکو با ظرفیت تولید 175 هزارتن، المهدی با ظرفیت 110 هزار تن و هرمزآل با ظرفیت 147 هزار تن در حوزه تولید شمش آلومینیوم فعالیت دارند. وی ادامه داد: اکنون کارخانه ایرالکو (اراک) سالانه 35 هزار تن بیلت تولید می‌کند و با توجه به زمینه جذب این نوع تولید اگر بیش از این رقم هم تولید شود بازار داخل امکان جذب دارد. مارکاریان تصریح کرد: میزان کل تولید شمش آلومینیوم در کشور 295 هزارتن که از این میزان 150هزارتن صادر می‌شود. وی افزود: همچنین صنایع کشور ما به واردات سالانه 120 هزار تن شمش آلومینیوم و 45 هزار تن بیلت نیاز دارد. عضو هیات مدیره سندیکای یادشده از قیمت نفت و نسبت یک یورو در مقابل دلار به عنوان عوامل موثر در تعیین قیمت LME یاد کرد و گفت: صنعت‌کاران آلومینیوم هرروز باید آمارهای این بخش را مرور کنند تا بتوانند جهت حرکت خود را بازیابند. مارکاریان ادامه داد: امروز نبود همپوشانی دانشگاه وصنعت، عدم تربیت نیروهای مجرب از سوی سازمان آمورش فنی وحرفه ای و نبود یا ناکافی بودن تسهیلات بانکی برای بخش تولید به منزله بخشی از چالش‌های صنایع آلومینیوم محسوب می‌شود. عضو هیات مدیره سندیکای آلومینیوم گفت: بررسی‌های اقتصادی حاکی است، برای دستیابی به ظرفیت تولید مورد نظر در صنعت آلومینیوم، سرمایه‌گذاری سه تا چهار هزار دلاری برای هر تن آلومینیوم مورد انتظار است که این رقم شامل زنجیره کامل تولید (استخراج بوکسیت، تولید آلومینا و تولید شمش آلومینیوم) می‌شود. وی خاطرنشان کرد: در جهان، صنایع خودروسازی، بزرگ‌ترین مصرف‌کنندگان آلومینیوم محسوب می‌شوند اما در ایران صنایع پایین دستی مهم‌ترین مصرف‌کننده آن هستند. وی افزود: با توجه به افزایش تقاضای روزافزون در حوزه صنایع خودرو، پیش‌بینی می‌شود، قیمت LME تا سال 2013 افزایش یابد.