جواب سربالای بانک‌ها به‌صدور کارت‌های‌اعتباری

از آن روز تا به امروز، این بسته صرفا برای خودروسازان اجرایی شده و دستورالعمل اجرایی شدن طرح فروش اعتباری کالاهای ایرانی با وام 10 میلیون تومانی که 10 روز قبل صادر شد، هنوز اجرایی نشده و از اعطای این کارت‌ها از سوی بانک‌ها به متقاضیان خرید خبری نیست. البته این سکوت دوجانبه از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت و بانک مرکزی در این زمینه که نهایتا این طرح چه زمانی به اجرا گذاشته می‌شود، حرف‌هایی برای گفتن دارد و از ناهماهنگی ارگان‌ها در این زمینه خبر می‌دهد. چندی پیش در این باره، گفت‌وگویی را با متولیان بخش خصوصی در زمینه «طرح فروش اعتباری کالاهای ایرانی» منتشر شد که در آن، نمایندگان بخش خصوصی از نهایی نشدن دستورالعمل‌ها و تصمیمات یک بام و دو هوای مسوولان دولتی در هراس بودند و با صراحت اعلام کردند که «اگر دولت بخواهد در ادامه مسیر، تغییرات بیشتری را در طرح وام‌های 10 میلیونی اعمال کند، قطعا این بسته حمایتی با شکست مواجه خواهد شد.» البته ناگفته نماند که این روزها، مصرف‌کنندگان نیز دل خوشی از خرید کالاهای انبار شده تولیدکنندگان ایرانی ندارند؛ چرا که محصولات ایرانی با معضلات و چالش‌هایی همچون عدم ارائه گارانتی، خدمات پس از فروش و... مواجه هستند. در مجموع، این روزها، بانک‌ها از سوی متقاضیان از هرگونه صدور کارت‌های اعتباری ممانعت می‌کنند و جواب سربالا می‌دهند؛ حال باید دید که تکلیف این طرح نهایتا چه زمانی مشخص می‌شود؟! 66کالا و 73 برند در فهرست جدید آخرین بررسی فهرست کالاهای منتخب وزارت صنعت، معدن و تجارت که مشمول کارت اعتباری 10 میلیون تومانی می‌شوند، حاکی از آن است که 10 گروه کالایی و 23 برند جدید در این فهرست قرار گرفته‌اند و تعداد آنها به 66 گروه کالایی با تنوع 73 برند رسیده است. براساس این گزارش، 66 گروه کالایی که در قالب 73 برند تاکنون از سوی وزارت صنعت اعلام شده است. بنا براطلاعیه مشترک بانک مرکزی و وزارت صنعت، کارت خرید کالای ایرانی توسط بانک‌های کشور برای عموم مردم که درآمد مشخص و ثابتی دارند، صادر می‌شود و دارنده آن می‌تواند تا سقف تعیین شده که متناسب با درآمد ماهانه و حداکثر معادل یکصد میلیون ریال خواهد بود، کالاهایی را که فهرست آنها توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت تعیین شده است، خریداری کند. فهرست کالاهای قابل خریداری در این طرح نیز از طریق درگاه دولت و وزارت صنعت، معدن و تجارت در اختیار عموم قرار گرفت و در مراحل بعدی و به تدریج متناسب با اعلام آمادگی دستگاه‌های اجرایی یا کارفرمایان ذی‌ربط، این طرح گستردگی بیشتری پیدا خواهد کرد. در فاز اول اجرای طرح، حسب تقاضای امور اداری دستگاه‌ها، شرکت‌ها و صندوق‌های بازنشستگی از بانک‌های عامل پرداخت حقوق کارکنان، فرم‌هایی در اختیار آنان قرار می‌گیرد که به کارکنان و مستمری بگیرانی که مایل به دریافت کارت خرید کالای ایرانی هستند، ارائه شود. پس از تکمیل و ارسال فرم‌های درخواست متقاضیان توسط دستگاه‌ها، شرکت‌ها و صندوق‌های بازنشستگی، بانک‌های عامل کارت‌ها را صادر کرده و از طریق دستگاه‌های مربوطه در اختیار متقاضیان قرار می‌دهند. هیچ فرم قراردادی تعریف نشده است در این شرایط اما، نکته قابل تامل در اجرای طرح خرید کالاهای مصرفی با دوام بی‌اطلاعی سیستم بانکی است. یکی از مسوولان بانک‌های عامل در اجرای این طرح گفته است: «هنوز فرم قرارداد جدیدی برای صدور کارت اعتباری برای بانک تعریف نشده تا آن را در اختیار واحدهای دولتی قرار دهیم و کماکان وام کالا با سود 21 درصد در این بانک اجرایی می‌شود.» وی با اعلام اینکه صدور این کارت‌ها پیچیده بوده و به نظر می‌رسد وزارت صنعت خود اقدام به خرید کارت‌ها کند، افزود: تاکنون بانک ما هیچ کارت اعتباری خرید کالا صادر نکرده است. این موضوع در حالی است که چندی پیش حکیمی، مدیرکل فناوری اطلاعات بانک مرکزی گفته بود: از زمان وصول درخواست دستگاه‌ها به بانک‌ها ظرف مدت چهار روز، کارت‌های خرید کالای بادوام صادر و به دستگاه‌ها ارسال می‌شود. پیگیری‌های خبرنگاران از شعب بانک‌ها حاکی از آن است، با وجود اینکه کارمندان بانک‌ها به مشتریان می‌گویند که در این طرح نباید به بانک‌ها مراجعه کنید، اما بررسی‌های بیشتر نشان داد که هنوز این طرح در مراحل ابتدایی کار قرار دارد و هیچ درخواستی برای صدور کارت‌ها به بانک‌ها ارسال نشده و اطلاعیه‌های بانک‌ها به‌ویژه بانک‌های دولتی برای پرداخت وام‌های قبلی مربوط به کارت اعتباری، خودرو و جعاله همچنان به قوت خود باقی است و در بانک‌ها اجرایی می‌شود. رسیدگی دولت به شکایات احتمالی از سوی دیگر اما معاون بازرسی ورسیدگی به تخلفات سازمان حمایت مصرف‌کنندگان وتولیدکنندگان از آمادگی این سازمان برای دریافت و رسیدگی به هر گونه شکایت یا تخلف احتمالی در ارتباط با اجرای طرح اعطای تسهیلات، جهت خرید کالاهای تولید داخل (خودرو، فرش وسایر کالاها) توسط دولت خبر داد. مجتبی فراهانی تشکیل کارگروه ویژه برای جلوگیری از بروز تخلفات احتمالی را یادآور شد و افزود: همزمان با آغاز این طرح، سازمان حمایت با همکاری سازمان‌های صنعت معدن و تجارت استان‌ها، اقدامات متعددی انجام داده که از آن جمله، تشکیل گروه ویژه برای رسیدگی و پاسخگویی به هنگام شکایات احتمالی مردمی است. وی گفت: وظیفه اطلاع‌رسانی و راهنمایی مردم و اخذ هرگونه شکایت، انتقاد و پیشنهاد که در حیطه وظایف محوله به وزارت صنعت، معدن و تجارت است، به سامانه 124 ستادهای خبری سازمان‌های صنعت، معدن و تجارت سراسر کشور محول شده و بنابراین هموطنان می‌توانند در صورت وجود هرگونه سوال در رابطه با طرح، موضوع را از طریق این سامانه در میان بگذارند. به گفته فراهانی، این طرح با همکاری بانک مرکزی و وزارت صنعت، معدن و تجارت اجرایی می‌شود و برای تدوین و تکمیل فهرست نهایی کالاهای مشمول طرح خرید کالای ایرانی با کارت اعتباری، هماهنگی‌های لازم بین سازمان حمایت، انجمن‌ها و تشکل‌های بخش خصوصی به‌عمل آمده و فهرست نهایی روی سایت سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان، وزارت صنعت، معدن و تجارت و بانک مرکزی قرار گرفته است.