سید عباس عراقچی (زادهٔ ۱۴ آذر ۱۳۴۱، تهران) دیپلمات و سیاستمدار ایرانی است که از ۳۱ مرداد ۱۴۰۳ بهعنوان وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در دولت چهاردهم به ریاست مسعود پزشکیان فعالیت میکند. او از دیپلماتهای باسابقه وزارت امور خارجه به شمار میرود و سابقه سفارت، معاونتهای کلیدی، نقش محوری در مذاکرات هستهای و فعالیتهای علمی–پژوهشی در حوزه سیاست خارجی را در کارنامه دارد.
زندگی شخصی و خانوادگی
عباس عراقچی در تهران و در خانوادهای سنتی متولد شد. او دارای ۳ خواهر و ۳ برادر است و بخش عمده اعضای خانوادهاش در حوزه بازرگانی و تجارت فعالیت داشتهاند؛ پدربزرگ او نیز از تاجران فرش بود. عراقچی در ۱۷ سالگی پدر خود را از دست داد.
برادرزادهاش، سید احمد عراقچی، در سالهای ۱۳۹۶ تا ۱۳۹۷ معاون ارزی بانک مرکزی بود که پس از نوسانات بازار ارز، از سمت خود برکنار و بازداشت شد.
همسر نخست او بهاره عبداللهیان بود که حاصل این ازدواج سه فرزند است. عراقچی پس از جدایی، با آرزو احمدوند ازدواج کرد و دارای دو دختر است.
تحصیلات و پیشینه علمی
سید عباس عراقچی تحصیلات دانشگاهی خود را در حوزه روابط بینالملل و علوم سیاسی در داخل و خارج از کشور به پایان رسانده است:
- کارشناسی روابط بینالملل، دانشکده روابط بینالملل وزارت امور خارجه
- کارشناسی ارشد علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی
- دکترای اندیشههای سیاسی، دانشگاه کِنت (University of Kent)
عنوان رساله دکتری:
The Evolution of the Concept of Political Participation in Twentieth-Century Islamic Political Thought
استاد راهنما: دیوید مکللان
سوابق نظامی
عراقچی از اعضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در دوران جنگ ایران و عراق بود و در سالهای ۱۳۵۸ تا ۱۳۶۷ خدمت نظامی داشته است.
سوابق دیپلماتیک و اجرایی
فعالیت حرفهای او در وزارت امور خارجه از سال ۱۳۶۷ آغاز شد. مهمترین مسئولیتهای وی عبارتاند از:
- وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران (از ۱۴۰۳)
- دبیر شورای راهبردی روابط خارجی (۱۴۰۰–۱۴۰۳)
- معاون سیاسی وزیر امور خارجه (۱۳۹۶–۱۴۰۰)
- معاون حقوقی و امور بینالملل وزیر امور خارجه (۱۳۹۲–۱۳۹۶)
- معاون آسیا، اقیانوسیه و مشترکالمنافع وزارت امور خارجه (۱۳۹۰–۱۳۹۲)
- سخنگوی وزارت امور خارجه (سرپرست؛ اردیبهشت تا شهریور ۱۳۹۲)
- سفیر جمهوری اسلامی ایران در ژاپن (۱۳۸۶–۱۳۹۰)
- سفیر ایران در فنلاند و سفیر آکردیته در استونی (۱۳۷۸–۱۳۸۲)
- رئیس دانشکده روابط بینالملل وزارت امور خارجه (۱۳۸۳–۱۳۸۴)
- مدیرکل مرکز مطالعات سیاسی و بینالمللی و معاون پژوهشی این مرکز
- مسئولیتهای متعدد کارشناسی و مدیریتی در ادارههای منطقهای وزارت امور خارجه
نقش در مذاکرات هستهای
سید عباس عراقچی از اعضای اصلی تیم مذاکرهکننده هستهای ایران با گروه ۱+۵ بود و در دوران معاونت حقوقی و بینالملل و سپس معاونت سیاسی وزارت امور خارجه، نقش مؤثری در مذاکرات منتهی به برجام ایفا کرد. پس از امضای برجام، وی موفق به دریافت نشان لیاقت و مدیریت (درجه ۲) از رئیسجمهور شد.
فعالیتهای علمی و پژوهشی
عراقچی از چهرههای علمی فعال در حوزه سیاست خارجی نیز به شمار میرود:
- عضو هیئت علمی دانشکده روابط بینالملل با مرتبه استادیاری (از ۱۳۸۴ تاکنون)
- استاد مدعو دانشگاه توکیو (۱۳۸۴–۱۳۸۹)
- سردبیر و عضو هیئت تحریریه فصلنامه سیاست خارجی
- عضو شورای راهبردی سیاست خارجی وزارت امور خارجه
- تدریس در دانشکده روابط بینالملل، دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران و دانشگاه عالی دفاع ملی
- رئیس هیئتمدیره انجمن دوستی ایران و فنلاند
- عضو هیئترئیسه فدراسیون نابینایان و کمبینایان (۱۳۹۲–۱۴۰۲)
