مسعود پزشکیان، سیاستمدار، پزشک و جراح قلب ایرانی، متولد ۷ مهر ۱۳۳۳ در مهاباد است. او پس از سالها فعالیت در حوزه سلامت، مدیریت اجرایی و قانونگذاری، در سال ۱۴۰۳ با رأی مردم بهعنوان نهمین رئیسجمهور جمهوری اسلامی ایران انتخاب شد. پزشکیان از چهرههای شناختهشده جریان اصلاحطلب به شمار میرود.
زندگی شخصی و خانوادگی
مسعود پزشکیان با نام اصلی مسعود پوزیده در خانوادهای اهل ارومیه به دنیا آمد.
پدر: محمدعلی (۱۲۷۹–۱۳۵۷)
مادر: محبوبه سودبخش (۱۳۰۲–۱۳۶۷)
پدر و مادر او نسبت خانوادگی داشتند و در دهه ۱۳۲۰ ازدواج کرده بودند. نام خانوادگی «پوزیده» بعدها به پزشکیان تغییر یافت. او در دوران دانشجویی عضو انجمن اسلامی دانشجویان بود و در همان سالها با فاطمه مجیدی، پزشک متخصص زنان، آشنا شد. این ازدواج در سال ۱۳۷۳ با حادثهای تلخ همراه شد؛ همسر پزشکیان و یکی از فرزندانش در سانحه رانندگی جان خود را از دست دادند. پس از این واقعه، پزشکیان هرگز ازدواج نکرد و سه فرزند دیگر خود (یک دختر و دو پسر) را بهتنهایی بزرگ کرد. وی تا سال ۱۳۹۵ صاحب سه نوه بود.
تحصیلات و مسیر علمی
مسعود پزشکیان تحصیلات خود را بهطور کامل در حوزه پزشکی ادامه داد و همزمان مسیر علمی و دانشگاهی فعالی را پیمود:
- پایان دوره پزشکی عمومی در سال ۱۳۶۴
- آغاز فعالیت آموزشی بهعنوان مربی فیزیولوژی در دانشکده پزشکی
- اخذ تخصص جراحی عمومی در سال ۱۳۶۹ از دانشگاه علوم پزشکی تبریز
- دریافت فوقتخصص جراحی قلب در سال ۱۳۷۲ از دانشگاه علوم پزشکی ایران
او پس از پایان تحصیلات تخصصی، در بیمارستان قلب شهید مدنی تبریز مشغول به کار شد و پس از مدتی به ریاست این بیمارستان رسید. پزشکیان همچنین استاد جراحی قلب و عروق دانشگاه علوم پزشکی تبریز است و دورههای مدیریت سلامت را در دانشگاه هاروارد آمریکا و نیز در انگلستان گذرانده است.
سوابق اجرایی در حوزه سلامت
پزشکیان پیش از ورود جدی به سیاست، سابقهای طولانی در مدیریت نظام سلامت داشت:
- رئیس دانشگاه علوم پزشکی تبریز: ۱۳۷۳ تا ۱۳۷۹
- معاون سلامت وزارت بهداشت: ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۰
- وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی:
- دولت دوم سیدمحمد خاتمی (از ۳۱ مرداد ۱۳۸۰ تا ۲ شهریور ۱۳۸۴)
وزارت بهداشت، نقطه عطف ورود پزشکیان به سیاست ملی بود و او در این دوره بهعنوان وزیری متخصصمحور و منتقد کمبودهای ساختاری نظام سلامت شناخته شد.
فعالیتهای پارلمانی
مسعود پزشکیان از سال ۱۳۸۶ وارد مجلس شورای اسلامی شد و طی پنج دوره متوالی (هشتم تا دوازدهم) نماینده مردم تبریز، آذرشهر و اسکو بود. تداوم حضور او در مجلس، نشاندهنده جایگاه پایدار اجتماعی و سیاسیاش در این حوزه انتخابیه است.
او در دورههای مختلف مجلس، همواره عضو کمیسیون بهداشت و درمان بود و با تکیه بر تخصص پزشکی خود، نقش فعالی در بررسی لوایح و طرحهای مرتبط با سلامت، بیمه درمانی و حقوق کادر درمان ایفا کرد.
در مجلس دهم، پزشکیان بهعنوان نامزد فراکسیون امید در انتخابات هیئترئیسه شرکت کرد و با کسب ۱۵۸ رأی به سمت نایبرئیس اول مجلس شورای اسلامی رسید؛ سمتی که از سال ۱۳۹۵ تا ۱۳۹۹ در اختیار داشت. او همچنین ریاست فراکسیون ترکزبانان مجلس را بر عهده گرفت و پس از بحران مؤسسات مالی و اعتباری سال ۱۳۹۶، بهعنوان رئیس کمیته ویژه ساماندهی سپردهگذاران انتخاب شد.
ریاستجمهوری
مسعود پزشکیان پس از تجربه طولانی در مجلس و دولت، در انتخابات ریاستجمهوری دوره چهاردهم وارد رقابت شد. او در ۱۲ خرداد ۱۴۰۳ ثبتنام کرد و در دور نخست انتخابات بیش از ۱۰٫۴ میلیون رأی به دست آورد. با توجه به عدم کسب اکثریت مطلق، انتخابات به دور دوم کشیده شد.
در دور دوم انتخابات که در ۱۵ تیر ۱۴۰۳ برگزار شد، پزشکیان با کسب ۱۶٬۳۸۴٬۴۰۳ رأی و بیش از ۵۳ درصد آرا، در رقابت با سعید جلیلی پیروز شد و بهعنوان نهمین رئیسجمهور ایران انتخاب گردید.
او در ۷ مرداد ۱۴۰۳ رسماً کار خود را آغاز کرد. محمدرضا عارف بهعنوان معاون اول رئیسجمهور معرفی شد و دولت چهاردهم فعالیت خود را در شرایطی آغاز کرد که کشور با چالشهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی متعددی روبهرو بود.
آثار و مقالات علمی
مسعود پزشکیان علاوه بر فعالیتهای اجرایی و سیاسی، در حوزه آموزش و پژوهش پزشکی نیز حضور علمی داشته است. او بهعنوان عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تبریز، در کنار فعالیتهای آموزشی، در تولید و انتشار آثار پژوهشی مشارکت داشته و سابقه همکاری با مجلات علمی را در کارنامه خود دارد.
پزشکیان عضو هیئت تحریریه فصلنامه «فرهنگ و ارتقای سلامت» بوده و در حوزه سیاستگذاری سلامت، آموزش پزشکی و ارتقای نظام سلامت عمومی فعالیت علمی داشته است. بر اساس سوابق پژوهشی ثبتشده، وی دارای:
۱ مقاله ژورنالی منتشرشده در مجلات علمی داخل کشور و مشارکت در انتشار ۱۱ مقاله علمی ISI در سطح بینالمللی است.
او طی ۱۴ سال فعالیت پژوهشی، با ۳ پژوهشگر مختلف همکاری مستقیم علمی داشته که بیشترین میزان همکاری او با علی حسنزاده بوده و حاصل این همکاری، انتشار ۲ مقاله علمی مشترک است.
موضوعات اصلی مقالات و پژوهشهای مسعود پزشکیان عمدتاً در حوزههای زیر متمرکز بودهاند:
- آموزش (Education)
- سلامت و نظام سلامت (Health)
- یکپارچهسازی و انسجام در خدمات سلامت (Integration)
- پژوهش و سیاستگذاری علمی (Research)
