مرکز پژوهش‌های اتاق ایران منتشر کرد؛

تحریم‌ها مانع استفاده از فرصت‌های بانک سرمایه‌گذاری آسیایی است

در گزارش اخیر مرکز پژوهش‌های اتاق ایران، ساختار و کارکرد بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیایی بررسی و اعلام شد: تحریم‌ها مهم‌ترین چالش پیش روی ایران در بهره‌گیری از فرصت‌های این بانک در زمینه تامین مالی است.

کد خبر: ۸۲۸۴۴۰

۱۴ اسفند ۱۴۰۲

به گزارش اقتصاد آنلاین، در گزارش اخیر مرکز پژوهش‌های اتاق ایران، ساختار و کارکرد بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیایی بررسی و اعلام شد: تحریم‌ها مهم‌ترین چالش پیش روی ایران در بهره‌گیری از فرصت‌های این بانک در زمینه تامین مالی است.

مرکز پژوهش‌های اتاق ایران گزارشی با عنوان «بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیایی؛ ساختار، کارکرد و چشم‌انداز همکاری با ایران» منتشر کرد. در بخشی از این گزارش آمده است: بانک تازه تاسیس سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیایی کانون کنش خود را کاهش شکاف زیرساختی در آسیا تعریف کرده و در این راستا به لحاظ قواعد کنش کوشیده است تا حداکثر هماهنگی را با سایر بانک‌های چندجانبه به‌ویژه بانک جهانی و بانک توسعه آسیایی ایجاد کند.

بخش مهمی از پروژه‌هایی که از سوی این بانک در ۵ سال اخیر تامین مالی شده‌اند در واقع به صورت مشترک و با همکاری بانک جهانی و بانک توسعه آسیایی بوده است. این به معنای همکاری تنگاتنگ این نهاد با نهادهای مالی سنتی و چندجانبه است.

در ادامه عنوان شده: از زمان آغاز عملیات تامین مالی در ژانویه ۲۰۱۶ تا دسامبر ۲۰۲۲، این بانک ۱۶۶ پروژه به ارزش ۳۱.۹ میلیارد دلار را به‌صورت فاینانس تایید کرده است. ۱۵۱ مورد از این پروژه‌ها به ارزش ۲۹.۳ میلیارد دلار به‌صورت تامین مالی مشترک با موسسات همکار به ویژه بانک جهانی و بانک توسعه آسیایی بوده است.

افزون بر این بانک رویه‌های سخت‌گیرانه‌ای به‌ویژه به لحاظ زیست‌محیطی در فرایند ارزیابی پروژه‌ها اعمال می‌کند.

مهم‌ترین چالش پیش روی ایران در بهره‌گیری از فرصت‌های این بانک در زمینه تامین مالی، تداوم تحریم‌های آمریکا به شمار می‌رود. این بانک علی‌رغم آن‌که خود را متعهد به رعایت تحریم‌های آمریکا نمی‌داند، پس از اعمال تحریم‌ها علیه روسیه و میانمار هیچ‌گونه همکاری جدیدی با آن‌ها صورت نداده است و همان مسیر بانک جهانی را تداوم بخشیده است.

تحریم‌های آمریکا علیه ایران در طیف تحریم‌های ثانویه با آثار فراسرزمینی قرار می‌گیرد که در قیاس با تحریم‌های روسیه و میانمار بسیار شدیدتر است. اما در عین حال تحریم‌های اعمالی علیه ایران در دوره ترامپ از سوی سازمان ملل اعمال نشده بلکه تحریم های آمریکاست و وجاهت قانونی در نهادهای بین المللی ندارد. چین به عنوان مهم‌ترین عضو این بانک در قالب قانون ضد تحریم‌های خارجی خود همکاری در اجرای این تحریم‌ها را ممنوع کرده است.

در چنین شرایطی ایران برای دریافت منابع مالی از این بانک مسیر دشواری پیش رو دارد. در گذشته نیز درخواست‌های ایران برای تامین مالی برخی پروژه‌های شهری از سوی این بانک رد شده است.

اما این بانک الزامی به رعایت تحریم های آمریکا ندارد و بر اساس تقاضای وام‌گیرنده، اقدام به اعطای وام به ارزهای دیگر نیز می‌کند. در همین راستا، بانک تا به امروز، منابع مالی را به یورو، رنمینبی (یوان) و ارزهای محلی مانند روپیه هند و روپیه اندونزی ارائه کرده است.

افزون بر این ایران تا کنون به تفاهم‌های موقتی و موردی مهمی با آمریکا دست یافته است. دامنه این نوع تفاهم‌ها می‌تواند به عدم مخالفت امریکا با دریافت منابع مالی از بانک سرمایه گذاری زیرساخت در پروژه‌های غیرتحریمی گسترش یابد. اغلب پروژه‌های ایران که نیازمند تامین مالی نهادهای بین المللی  هستند، در ردیف پروژه‌های بشردوستانه و غیرتحریمی قرار می‌گیرند.

بنابراین ایران می‌تواند کانون تمرکز خود را برای دریافت منابع مالی از این بانک، بر پروژه‌های غیرتحریمی بگذارد، بر پرداخت منابع به ارزهای دیگر متمرکز شود و منافع یکی از اعضای کلیدی بانک را در این پروژه‌ها درگیر نماید. در این فرایند، تعامل با چین و هند به عنوان اعضای کلیدی بانک از اهمیت ویژه ای برخوردار است. از دیگر سو در فرایند تفاهم‌های موقتی با آمریکا  به نوعی عدم مخالفت و فشار آمریکا بر بانک را تضمین کند.