مسئله‌ی لیمو چیست؟

مسئله‌ی لیمو به مسائلی اشاره دارد که در رابطه با ارزش یک سرمایه‌گذاری یا محصول به دلیل اطلاعات نامتقارن خریدار و فروشنده ایجاد می‌شود.

کد خبر: ۸۰۳۷۵۶

۲۱ مهر ۱۴۰۲

نظریه‌ی مسئله‌ی لیمو در سال 1970 در مجله‌ی کوارترلی جورنال او اکونومیکز و با عنوان «بازار «لیموها»: نااطمینانی درمورد کیفیت و سازوکار بازار»، نوشته‌ی جورج آکرلوف، اقتصاددان و استاد دانشگاه کالیفرنیا، برکلی، مطرح شد.

نکات کلیدی
اقتصاددان، جورج آکرلوف، که ایده‌های خود را در یک مقاله‌ی تحقیقاتی با عنوان «بازار «لیموها»: نااطمینانی درمورد کیفیت و سازوکار بازار» ارائه کرد، نظریه‌ی مسئله‌ی لیمو را مطرح ساخت.
استفاده از واژه‌ی «لیمو» به یک اصطلاح عامیانه اشاره دارد که برای وسایل نقلیه‌ای که دارای مشکلات و نقص‌های زیادی هستند که بر کاربرد آن‌ها تأثیر منفی می‌گذارند، استفاده می‌شوند.
بنابر نظریه‌ی لیمو، در بازار خودروهای کارکرده، فروشنده نسبت به خریدار اطلاعات بیشتری درمورد ارزش واقعی خودروها دارد. این امر باعث می‌شود که خریدار تمایلی به پرداخت مبلغی بیشتر از قیمت متوسط خودرو نداشته باشد، حتی اگر آن خودرو از کیفیت ممتازی برخوردار باشد. اگر ماشین یک لیمو باشد، این به نفع فروشنده است، اما اگر ماشین باکیفیت باشد، به ضرر او خواهد بود.
وجود اطلاعات نامتقارن نه‌تنها در بازار خودروهای کارکرده، بلکه بسیاری از بازارها، مانند محصولات مصرفی و تجاری و سرمایه‌گذاری، نیز مشهود است.

آشنایی با مسئله‌ی لیمو

آکرلوف در مقاله‌ی خود بازار خودروهای کارکرده را بررسی کرد و نشان داد که چگونه عدم تقارن اطلاعات بین فروشنده و خریدار می‌تواند باعث سقوط بازار شود و باعث شود تا هر فرصتی برای مبادلات سودآور از بین برود و در پایان تنها «لیموها» یا محصولاتی با کیفیت و دوام پایین باقی بمانند که خریداران آن‌ها را بدون داشتن اطلاعات کافی خریداری کنند.
مشکل اطلاعات نامتقارن به این دلیل به‌وجود می‌آید که خریداران و فروشندگان دارای اطلاعاتی یکسان و مورد نیاز برای تصمیم‌گیری آگاهانه درمورد یک معامله را ندارند. فروشنده یا دارنده‌ی یک محصول یا خدمات معمولاً ارزش واقعی آن را می‌داند، یا حداقل می‌داند که از نظر کیفیت بالاتر یا پایین تر از حد متوسط است. اما خریداران بالقوه معمولاً فاقد این دانش هستند، زیرا آن‌ها از تمام اطلاعاتی که فروشنده در اختیار دارد، مطلع نیستند.
نمونه‌ی اولیه‌ای که آکرلوف درمورد خریداری خودروهای کارکرده ارائه کرده است نشان می‌داد که خریدار بالقوه‌ی یک خودروی کارکرده به‌راحتی نمی‌تواند ارزش واقعی یک خودرو را تشخیص دهد. بنابراین، او ممکن است مایل به پرداخت مبلغی بیشتر از قیمت متوسط، که آن را چیزی بین قیمت مقرون به صرفه و قیمت کامل آن درنظر می‌گیرد، نباشند.
ممکن است در ابتدا این‌طور به نظر برسد که اتخاذ چنین موضعی باعث مقداری محافظت مالی برای خریدار دربرابر خطر خرید یک لیمو باشد. بااین‌حال، آکرلوف خاطرنشان کرد که این موضع درواقع به‌نفع فروشنده است، زیرا دریافت هزینه‌ی متوسط برای یک لیمو همچنان بیشتر از مبلغی است که خریدار، در صورت آگاه بودن از لیمو بودن آن خودرو، حاضر به پرداخت آن خواهد بود.
ازقضا، مسئله‌ی لیمو برای فروشنده‌ی یک وسیله‌ی نقلیه‌ی ممتاز، زیان‌بار است، زیرا اطلاعات نامتقارن خریدار بالقوه (و ترس ناشی از خرید یک لیمو) بدین معناست که خریداران مایل به ارائه‌ی هزینه‌ی کامل برای یک وسیله‌ی نقلیه‌ی برتر نخواهند بود.

راه‌حل‌هایی برای مسئله‌ی لیمو

مسئله‌ی لیمو در بازار برای محصولات مصرفی و تجاری و همچنین در عرصه‌ی سرمایه‌گذاری نیز وجود دارد و به تفاوت در ارزش ادراکی سرمایه‌گذاری بین خریداران و فروشندگان مربوط می‌شود. مسئله‌ی لیمو در بخش مالی، ازجمله بازارهای بیمه و اعتبار، نیز رایج است. به‌عنوان مثال، در حوزه‌ی امور مالی شرکتی، اطلاعات وام‌دهنده درمورد اعتبار واقعی یک وام‌گیرنده، نامتقارن و کم‌تر از حد ایده‌آل است.
آکرلوف وجود ضمانت‌های قوی را به‌عنوان یکی از ابزارها برای غلبه بر مسئله‌ی لیمو پیشنهاد کرد، زیرا آن‌ها می‌توانند از خریدار در برابر هرگونه عواقب منفی برای خرید لیمو محافظت کنند. راه‌حل دیگر، که آکرلوف هنگام نوشتن مقاله‌ی خود در سال 1970 از آن بی‌اطلاع بود، انفجار آسان و گسترده‌ی اطلاعات است، که از طریق اینترنت منتشر شده‌اند و همچنین به کاهش این مشکل کمک کرده‌اند.
به‌عنوان مثال، خدمات اطلاعاتی، مانند Carfax و Angie's List به خریداران کمک می‌کند تا در خریدهای خود اطمینان بیشتری داشته باشند و این خدمات همچنین به فروشندگان نیز کمک می‌کنند، زیرا آن‌ها را قادر می‌سازند تا برای محصولاتی که واقعاً باکیفیت هستند، قیمت‌های کامل را دریافت کنند.

اصل لیمو چیست؟

مؤلفه‌ی اساسی در اصل لیمو این است که، وجود اطلاعات نامتقارن بین خریدار و فروشنده‌ی یک خودروی کارکرده، باعث می‌شود تا خودروهای کم‌ارزش خودروهای باارزش را از بازار خارج کنند. این موضوع، در درجه‌ی اول، به این دلیل است که یک خریدار نمی‌داند ارزش واقعی یک خودروی کارکرده چقدر است، درنتیجه، به دلیل وجود این احتمال که آن خودرو ممکن است یک لیمو باشد، مایل به پرداخت هزینه‌ی کامل نیست. فروشندگان خودروهای ممتاز حاضر به فروش با هزینه‌ای کم‌تر از قیمت اصلی نیستند، درنتیجه این موضوع باعث می‌شود تا در بازار تنها لیموها به فروش برسند.

چند درصد از خودروهای جدید لیمو هستند؟

برآورد می‌شود که هرساله تقریباً 150،000 اتومبیل (1%) به‌عنوان لیمو درنظر گرفته می‌شوند. بااین‌حال، باور بر این است که این تعداد احتمالاً بیشتر است، زیرا مردم خودروهای معیوب را گزارش نمی‌کنند یا از میزان عیوب آن‌ها آگاه نیستند.