با غول پتروشیمی خاورمیانه آشنا شوید؛

درآمد ۵۲ میلیارد دلاری سابیک عربستان

۱۳ سال پس از تاسیس شرکت ملی صنایع پتروشیمی در ایران، غول پتروشیمی خاورمیانه «سابیک» احداث شد؛ شرکتی که در سال گذشته بیش از ۵۲ میلیارد دلار برای عربستان درآمد داشته است.

کد خبر: ۷۰۸۲۰۴

۰۵ فروردين ۱۴۰۲

اقتصاد آنلاین-نجمه جمشیدی، «سابیک» عربستان در سال 1976 با فرمان سلطنتی برای تبدیل محصولات جانبی نفت به مواد شیمیایی و پلیمرها و کودها تأسیس شد. نخستین رئیس این شرکت، غازی عبدالرحمن آل گوسایبی، وزیر صنعت و برق بود. هنوز چند سالی از تاسیس «سابیک» نگذشته بود که رونق و شکوفایی مهمان شهرهای عربستان شد. دهکده‌های کوچک ماهیگیری جبیل در خلیج فارس و ینبع در دریای سرخ به شهرهای صنعتی مدرن تبدیل شدند. در ابتدا میزان تولید محصولات در این شرکت 6.5 میلیون تن بود؛ پنج سال بعد تولید به 13 میلیون تن افزایش یافت و تا سال 2003 تولید به 42 میلیون تن و در سال 2012 به بیش از 60 میلیون تن افزایش یافت. غول نفتی عربستان بیش از چهل هزار نفر را در سراسر جهان به‌کار گرفته است و 60 کارخانه تولید و ترکیب در بیش از 40 کشور جهان دارد.

سابیک بازیگر اصلی بازار پتروشیمی جهان

شبکه تولیدی «سابیک» در عربستان متشکل از 18 شرکت وابسته است. اغلب این شرکت‌ها در شهر صنعتی الجبیل در ساحل خلیج فارس مستقر هستند. «سابیک» در سه سرمایه‌گذاری منطقه‌ای مستقر در بحرین نیز شریک است. غول پتروشیمی خاورمیانه، یکی از بازیگران اصلی بازار محصولاتی همانند اتیلن، اتیلن گلیکول، متانول، پلی اتیلن است. شرکت تابعه سابیک، شرکت آهن و فولاد عربستان (حدید)، مستقر در الجبیل، یکی از بزرگترین تولیدکنندگان کاملا یکپارچه در جهان است.

شروع سابیک در قاره سبز

«سابیک» در سال 2002 توانست به قاره‌ی سبز راه پیدا کند، این شرکت پس از خرید 2 میلیارد دلاری شرکت پتروشیمی گروه هلندی DSM، فعالیت خود را در اروپا آغاز کرد. «سابیک» اروپا بیش از 2 میلیون تن پلیمر و بیش از 5 میلیون تن مواد شیمیایی اساسی تولید می‌کند. این شرکت بیش از سه هزار نفر را استخدام کرد و دارای دو مکان اصلی تولیدی در Geleen هلند و Gelsenkirchen  آلمان است. پس از تشکیل SABIC اروپا، سابیک یازدهمین شرکت بزرگ پتروشیمی در جهان شد. خرید DSM نشان‌دهنده قصد سابیک برای گسترش و تبدیل شدن به یک شرکت جهانی واقعی است.

در سال 2007، «سابیک» اروپا، کارخانه هانتسمن شرکت در بریتانیا را تصاحب کرد. سابیک اروپا که مقر آن در سیتارد، هلند است، دارای یک شبکه گسترده اروپایی از دفاتر فروش و مراکز لجستیکی، و همچنین سه سایت تولید پتروشیمی در اروپا است. در سال 2008، «سابیک» اروپا 7.3 میلیون تن پتروشیمی تولید کرد که بیشتر آنها روانه بازار اروپا شدند.

«سابیک»  در سال 2007 گام‌های بزرگتری برای توسعه برداشت. در آن سال بخش پلاستیک جنرال الکتریک را در یک معامله نقدی 11.6 میلیارد دلاری، شامل 8.7 میلیارد دلار از بدهی‌های خود، خریداری و شرکت دیگری را در اروپا راه‌اندازی کرد. در آن سال، این شرکت رتبه 145  را در فهرست فوربس جهانی 2000 کسب کرد. از سال 2014، این شرکت چند میلیارد دلاری با فعالیت در بیش از 25 کشور و حدود 10 هزار کارمند در سراسر جهان است.

2018، سابیک اعلام کرد که 24.99 درصد از سهام  Clariant، سازنده مواد شیمیایی ویژه سوئیس را به دست آورده است. این سهام از سرمایه‌گذار فعال White Tale خریداری شد و با توجه به ارزش بازار غالب Clariant حدود 2.4 میلیارد دلار ارزش داشت، قیمت واقعی این معامله هیچگاه فاش نشد. یوسف البنیان، مدیر عامل سابیک، قبلاً در نوامبر 2017 اعلام کرده بود که این شرکت به دنبال صرف 3 تا 10 میلیارد دلار برای خرید در 10 سال آینده است.

سابیک، سودآورترین شرکت غیرنفتی خاورمیانه

در سال 2004، ارزش سهام «سابیک»، فهرست شده در بورس اوراق بهادار عربستان (تداول)، 170 درصد افزایش یافت در حالی که سود خالص آن 112 درصد از سال 2003 تا 2004 افزایش ییافت. در سال 2005، سابیک بزرگترین شرکت خاورمیانه (از نظر ارزش بازار) و سودآورترین شرکت غیرنفتی سهامی عام بود، یازدهمین شرکت بزرگ پتروشیمی جهان، در رتبه 331 در Fortune Global 500 برای سال 2005، دومین تولیدکننده بزرگ اتیلن گلیکول و متانول در جهان، سومین تولید کننده پلی اتیلن و به طور کلی چهارمین تولید کننده پلی پروپیلن و پلی اولفین قرار گرفت. استاندارد اند پورز و رتبه‌بندی فیچ ادعا کردند که سابیک بزرگترین تولیدکننده پلیمر در جهان و بزرگترین تولیدکننده فولاد منطقه خلیج فارس برای سال 2005 است. آنها به «سابیک» یک رتبه اعتباری شرکتی "A" دادند. در همان سال، بلومبرگ «سابیک» را به‌عنوان سیزدهمین شرکت بزرگ جهان از نظر ارزش بازار (در ابتدای سال 2005 بیش از 100 میلیارد دلار آمریکا) و دومین شرکت بزرگ از نظر ارزش بازار خارج از بازار قرار داد.

در سال 2006 شرکت «صکوک سابیک» برای انتشار اوراق قرضه اسلامی (صکوک) تأسیس کرد که تخمین زده می‌شود ارزش آن بین 1 میلیارد SRl (266.67 میلیون دلار آمریکا) و 3 میلیارد SRL (800 میلیون دلار آمریکا) باشد.

تاسیس مجتمع پتروشیمی در چین

سال 2009، سابیک مجوزی از دولت چین برای ساخت یک مجتمع پتروشیمی به ارزش 3 میلیارد دلار در چین دریافت کرد تا بتواند جایگاهی در بازار مواد شیمیایی جهان که سریع‌ترین رشد را داشته باشد، بسازد.

سابیک در راه توسعه

۷۰ درصد سهام این شرکت در اختیار دولت عربستان و مابقی به بخش خصوصی تعلق دارد. «سابیک» در سال گذشته حدود 53 میلیارد دلار برای عربستان درآمد داشته است. بر اساس سند چشم انداز ۲۰۲۵ «سابیک» باید به یک تولید کننده بزرگ در تراز جهانی تبدیل  و بر اساس نوآوری در تولید محصولات، سهم قابل توجهی از بازار جهانی را به خود اختصاص دهد.