تجارت نفت از اروپا دور می شود

نفت بزرگترین کالای جهان است و بازار جهانی نفت خام در سال 2022 حدود 2.7 تریلیون دلار برآورد شده است.

کد خبر: ۷۰۴۰۸۶

۱۰ اسفند ۱۴۰۱

به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از اویل پرایس؛ تولیدکنندگان پیشرو نفت از جمله ایالات متحده، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، روسیه و عراق نفت را به مصرف کنندگانی مانند اتحادیه اروپا (EU) تحویل می دهند و بخش بزرگی از نفت اروپا از طریق قطب تجاری ARA (آمستردام-روتردام-آنتورپ) انجام می شود.

منطقه ARA یک شبکه بسیار بهم پیوسته از بنادر است و یک دروازه انرژی به اروپا و یک بازیگر کلیدی در بازارهای بین المللی نفت برای دهه ها بوده است. ARA به دلیل داشتن طیف گسترده ای از زیرساخت های توسعه یافته، پالایشگاه ها، صنایع پتروشیمی، خدمات ذخیره سازی و ترکیبی و امکانات حمل و نقل، کارآمدی زمان و صرفه جویی در هزینه را برای معامله گران فراهم می کند.

بندر روتردام قطب اصلی تجارت نفت خام است، بندر آنتورپ میزبان صنایع شیمیایی گسترده است، در حالی که تخصص بندر آمستردام در لجستیک و ترکیب با بندر است که قطب جهانی برای ترکیب درجات مختلف بنزین است. روغنی که به هلند تحویل داده می شود یا در داخل کشور استفاده می شود. تصفیه شده یا در تولید استفاده می شود و سپس مستقیماً به مقاصد جهانی یا به مناطق داخلی صادر یا مجدداً صادر می شود.

مزایای متعدد ارائه شده توسط هاب ARA - انعطاف پذیری، در دسترس بودن و تنوع محصولات و تدارکات - آن را به یک قطب سرمایه گذاری جذاب برای سایر صنایع مرتبط مانند سوخت های زیستی تبدیل می کند. امکانات و اتصالات از قبل موجود توسط ARA مزایای لجستیکی قابل توجهی را برای سوخت های زیستی ارائه می دهد، زیرا چندین دولت اروپایی استفاده از سوخت های زیستی یا سایر سوخت های تجدید پذیر را برای حمل و نقل تشویق می کنند. اسپانیا، آلمان، فرانسه، ایتالیا و هلند بزرگترین تولید کنندگان سوخت های زیستی در اروپا هستند. در حال حاضر، سوخت های زیستی مبتنی بر محصولات زراعی تنها 4.5 درصد از ترکیب انرژی حمل و نقل اتحادیه اروپا را تشکیل می دهند، اما بیش از 60 درصد از کل انرژی های تجدیدپذیر مصرف شده در حمل و نقل را تشکیل می دهند. انرژی زیستی در حال حاضر 60 درصد از تولید انرژی های تجدیدپذیر اتحادیه اروپا را تشکیل می دهد.

به طور کلی، تخمین زده می شود که بندر روتردام به طور مستقیم در سال های 2019 و 2020 به ترتیب 27.9 و 27.2 میلیارد یورو ارزش افزوده داشته باشد، با مبادلات نفت خام و فرآورده های نفتی به ارزش 100 تا 150 میلیارد یورو در سال از طریق بنادر هلند. در این میان، سرمایه‌گذاری، اشتغال و نوآوری در بخش‌های مختلف منجر به ظهور پدیده روتردام شده است.

در واقع، روتردام بیشترین حجم انتقال فله مایع را در اروپا دارد. با تانکرهای کوچکی که به دلیل عمق کم کانال در مسیر بالتیک از روسیه به هلند قادر به آوردن سوخت روسیه به هلند هستند. اما همه چیز همیشه به این راحتی نبوده است. برای مدت طولانی، کشتی‌های بزرگ فقط می‌توانستند در هنگام جزر و مد به هامبورگ سفر کنند و در نتیجه انعطاف‌پذیری بندر را محدود می‌کردند. با این حال، روتردام انعطاف‌پذیری فوق‌العاده‌ای را ارائه می‌دهد، زیرا می‌توان از آن به عنوان یک نقطه مونتاژ استفاده کرد که در آن سوخت از چندین کشتی کوچکتر جمع‌آوری می‌شود و سپس بر روی تانکرهای عظیم بارگیری می‌شود و مجدداً به جاهای دیگر صادر می‌شود.

جالب است بدانید که منطقه ARA با وجود اینکه یکی از نزدیک‌ترین و شناخته‌شده‌ترین قطب‌های تجاری نفت است، رسماً به رسمیت شناخته نشده است. همچنین جای تعجب است که چنین مرکز عظیمی از تلاش‌های دولت یا حتی برنامه‌ریزی فضایی هدفمند به وجود نیامده است، بلکه از تلاش‌های خودجوش تکه تکه شده توسط نهادهای عمدتاً خصوصی شکل گرفته است. شرکت های بین المللی بعدا دفاتر، مراکز تحقیقاتی و دفاتر دیگری را در هلند افتتاح کردند و همچنین در مسکن، مدارس و فعالیت های اوقات فراغت سرمایه گذاری کردند.

متأسفانه برای قطب نمادین نفت، تحریم های اروپا بر نفت روسیه است تغییر مسیرهای تجاری نفت و به احتمال زیاد قطب ARA را در درازمدت کمتر اهمیت می دهد. قبل از تهاجم روسیه به اوکراین، اروپا بزرگترین بازار صادرات انرژی روسیه بود و بندر روتردام در موقعیت برتر برای رسیدگی، استفاده و توزیع مجدد مقادیر زیادی سوخت قرار داشت.

اما از 5 دسامبر 2022، نفت خام روسیه دیگر در اروپا قابل قبول نیست، در حالی که محصولات نفتی روسیه از 5 فوریه 2023 ممنوع شدند. جریان نفت خام به ARA به دنبال این ممنوعیت ها به بیشترین میزان ممکن تغییر مسیر داده است. ناگهان بندر روتردام دیگر دریافت کننده اصلی نفت روسیه نیست. واردات نفت روسیه به اروپا در سه ماهه دوم سال 2022 کاهش یافت و با افزایش صادرات از ایالات متحده، نروژ و برزیل جایگزین شد. علاوه بر این، مسیرهای تجاری مستقیم از روسیه به چین و هند و همچنین افزایش قابلیت های تولید شرکت های خاورمیانه، ادامه فعالیت ARA را در درازمدت به یک قطب تجاری کلیدی نفت سخت تر خواهد کرد. علاوه بر این، در کوتاه مدت، تجارت بنزین از طریق بندر آمستردام به دلیل استانداردهای جدید بنزین معرفی شده در هلند احتمالاً کاهش قابل توجهی خواهد داشت. اکنون شرکت های هلندی ملزم به رعایت استانداردهای سختگیرانه تری در تولید و صادرات بنزین هستند.

بازار دیزل اروپا نیز با چالش هایی مواجه است. در حالی که پالایشگاه های پیچیده روتردام توانسته اند از فرآوری نفت خام ترش سنگین روسیه به نفت خام شیرین تر تبدیل شوند، جایگزینی اورال روسیه با نفت خام شیرین تر باعث ایجاد مشکلاتی در تامین گازوئیل می شود. در همین حال، قیمت‌های بالای گاز طبیعی در اروپا به‌ویژه در اوایل سال 2022 بسیاری از تولیدکنندگان را مجبور کرد که به سمت گازوئیل روی بیاورند و فشار عرضه را بیشتر تشدید کرد. اتحادیه اروپا در تلاش بوده است تا گازوئیل خود را از هند و همچنین حجم محدودی از ایالات متحده تامین کند و بر بازارهای داخلی مربوطه آنها فشار وارد کند. این امر دولت‌های سراسر اروپا را وادار کرده است تا سهم گازوئیل را در ذخایر استراتژیک به انتظار قیمت‌های بالا در سال 2023 افزایش دهند.

اما این فقط تجارت نفت هلند و ARA نیست که گرمای جنگ روسیه را احساس می کند. به عنوان یک مرکز صنعتی، هاب تجاری، گره لجستیکی و بندر بانکرینگ، جابجایی از ARA احتمالاً با تأثیر منفی بر انعطاف‌پذیری صنایع و افزایش قیمت‌های تولید، تأثیرات ضربه‌ای بر سایر فعالیت‌ها خواهد داشت. هلند احتمالا یک قطب مهم گاز طبیعی باقی خواهد ماند. به هر حال، گاز طبیعی پس از کنار گذاشتن نفت روسیه به یک ارز انرژی بسیار مهم در اروپا تبدیل شده است و هلند میزبان تسهیلات انتقال عنوان (TTF)، بزرگترین پلت فرم تجارت دیجیتال گاز طبیعی در اروپا است.

در طول دهه های گذشته، دولت هلند سرمایه گذاری های قابل توجهی انجام داده و سیاست هایی را اجرا کرده است که این کشور را به قطب اصلی اروپا برای گاز طبیعی تبدیل کرده است.در واقع، TTF بیش از 70 درصد از تجارت گاز اروپا را در سال 2020 اداره می کرد.

دولت هلند همچنین در نظر دارد ظرفیت واردات LNG خود را در ترمینال گیت در روتردام و همچنین EemsEnergyTerminal گسترش دهد و بدین ترتیب هلند را در موقعیت قطبی قرار دهد تا با توجه به زیرساخت‌های گازی گسترده‌اش در حال حاضر، به قطب مهم LNG تبدیل شود.