اتصالات الکتریک در صنعت و ساختمان

در عصر حاضر استفاده از انرژی اجتناب ناپدیر است. بهترین، تمیزترین و سریعترین انرژی، انرژی الکتریکی است. انتقال این انرژی به نقاط دور به مراتب نسبت به انتقال سایر انرژی‏‎ها مقرون به صرفه‎تر و سریع‎تر است. برای مصرف‎کننده‎های انرژی در مکان‎های گوناگون و در جاهای صعب‎العبور نیز دسترسی به این انرژی از انواع دیگر منطقی‎تر بنظر می‎رسد.

کد خبر: ۶۹۹۰۷۸

۱۲ بهمن ۱۴۰۱

انرژی الکتریکی ابتدا از طریق نیروگاه تولید می‎شود:

نیروگاه بادی: تبدیل انرژی جنبشی باد به انرژی الکتریکی، جریان هوا باعث گردش پره‎های توربین هم‎محور با ژنراتور شده و باعث تبدیل انرژی می‎گردد.

نیروگاه آبی: تبدیل انرژی پتانسیل آب پشت سد به انرژی الکتریکی، هر قدر ارتفاع سطح آب دریاچه پشت سد نسبت به توربین هم محور با ژنراتور بیشتر باشد، فشار آب بیشتر و توربین بزرگتر و در نتیجه باعث تولید یا تبدیل مقدار بیشتری از انرژی الکتریکی می‎شود.

نیروگاه بخار: تبدیل انرژی حرارتی بواسطه بخار آب که باعث گرداندن توربین‎های هم‎محور با ژنراتور و در نتیجه باعث تولید یا تبدیل انرژی الکتریکی می‎شود.

انرژی الکتریکی از طریق خطوط انتقال نیرو به پست‎های فوق توزیع (در حومه شهرها و یا مناطق صنعتی) و پس از آن پست‎های توزیع (داخل شهرها یا مناطق صنعتی) منتقل شده و برای مصارف گوناگون استفاده می‎شود.

در تمامی مراحل انتقال، فوق توزیع، توزیع و در نهایت مصرف‎کننده‎های نهایی، نقاط اتصال دارای اهمیت بسزائی هستند. اگر این نقاط، سطح مقطع مفید انتقال را در محل اتصال تامین نکند و یا بدلیل شل بودن، اتصال کامل برقرار نشود، این نقطه بدلیل عبور جریان الکتریکی محل شروع ایجاد خطر گرم شدن و ذوب و آتش‎سوزی می‎باشد.

در صنعت برق و در خطوط انتقال و پستها با توجه به این موضوع، سطح مقطع محل اتصالات، بیش از سطح مقطع رساناها هستند و نقاط اتصال به میزان کافی محکم و  ایمن در نظر گرفته می‎شوند.

ترمینال الکتریکی

اتصالات الکتریکی در محل مصرف‎کننده‎ها (در بخش Low Voltage) بوسیله ترمینال الکتریکی انجام می‎شوند. ترمینال‎های الکتریکی بصورت کلی در دو نوع پیچی و فنری می باشند:

با توجه به ارزان‎تر بودن اتصالات و ترمینال‎های پیچی، از آن‎ها بیشتر استفاده می‎شود. در این ترمینال‎ها رسانا در سطح مقطع مناسب خود در ترمینال قرار می‎گیرد و بوسیله پیچ در محل خود محکم می‎شود.

ترمینال‎های فنری نیز در سایزهای مختلف وجود دارند و در آنها ابتدا محل سیمگیر باز و پس از قرار دادن رسانا، فنر بروی رسانا فشار می‎آورد و اتصال الکتریکی برقرار می‎شود.

امروزه از ترمینال‎های الکتریکی در قسمت‎های مختلف صنعت و ساختمان‎ها و ... استفاده می‎شود. این استفاده می‎تواند صرفا در یک پریز برق یا سیم اتصال به لامپ باشد یا این که در یک تابلو برق از ترمینال‎های مختلف استفاده شود.

تفاوت ترمینال‎های پیچی و فنری

در ترمینال‎های پیچی ابتدا باید محل سیمگیر ترمینال توسط پیچگوشتی باز شود و پس از قرار دادن رسانا در محل سیمگیر، ترمینال توسط پیچگوشتی بسته و محکم شود. این پروسه در ترمینال‎های فنری بدین صورت است که ابزار دهانه ترمینال را باز می‎کند و پس از قرار گیری رسانا، ابزار برداشته می‎شود و نیازی به محکم کردن ترمینال نیست.

مقدار فشار لازم برای محکم نگه داشتن رسانا در ترمینال در زمان ساخت فنر مربوطه تنظیم و ساخته شده است. بنابراین باز کردن و بستن و عملا مونتاژ اتصالات در ترمینالهای فنری بسیار سریعتر است.

با توجه به عبور جریان از ترمینال برق و گرم و خنک شدن‎های مکرر ترمینال‎های پیچی نیاز به عملیات نگهداری (سفت کردن پیچها) بصورت دوره ای مثلا یکساله دارند، اما این موضوع در ترمینالهای فنری اصلا نیاز نیست. ضمن این که این عملیات برای ترمینال‎های پیچی در محل‎هائی که دارای لرزش یا ضربه هستند، بسیار کوتاه‎تر و مثلا ماهانه یا سه ماهه انجام می شود در حالی که ترمینال‌‎های فنری ضد لرزش هستند و به طور کلی در صنایع دارای لرزش مانند واگن‎سازی و لوکوموتیوسازی و همچنین کشتی سازی و ... استفاده می‎شوند.

ابتکار ساخت سیمگیر فنری در سال 1951 توسط کمپانی آلمانی WAGO ایجاد شد. طرح اولیه بسیار ساده و در عین حال صرفا برای رساناهای سایز کوچک بود. طی سالها این ابتکار چندین مرحله بهینه و بروز شد، تا جائی که امروز ترمینالهای فنری ساخته شده است که برای وصل نمودن رسانا نیازی به هیچ ابزاری نیست و به اصطلاح ترمینال فشاری نام دارند و با فشردن رساناهای مفتولی و یا دارای وایرشو، مسیر سیمگیر باز می‎شود و اتصال کامل می‎شود. البته این تکنولوژی برای رساناهای تا مقطع 16 میلیمتر مربع می باشد. برای سایزهای بالاتر تا 185 میلیمتر مربع برای باز کردن محل سیمگیر نیاز به ابزار می باشد.

استفاده از ترمینال فنری در ساختمان

ساختار ترمینال‎های فنری برای ایجاد اتصال الکتریکی بسیار مناسب و ایمن و البته سریع است. در صنعت ساختمان با توجه به توزیع انرژی الکتریکی بخصوص در پریزها، کلیدها و چراغها در نقاط مختلف، در گذشته نه چندان دور، برقکارهای ساختمانی از پوسته‎برداری و تاباندن سیمها و عایقکاری با چسب برق استفاده می‎کردند. در این صورت اگر زمانی برای جداسازی یا عیب یابی بخشی از مسیر روشنائی یا پریزها به عملیات فنی نیاز باشد بایستی همه مسیر، بدون برق یا از محل اتصال جدا شوند که این امر البته در بیشتر مواقع باعث کوتاهتر شدن طول سیمهای معیوب یا مورد عملیات خواهد شد.

برای حل این مشکل نیز ترمینالهای فنری با دسته اهرمی سری 221 که ابتکار کمپانی آلمانی WAGO می باشد به کمک برقکاران ساختمانی می‎آید. این ترمینال‎ها بدلیل ابعاد کوچک (براحتی در قوطی کلید، پشت کلید و پریزها جا می‎شوند) و دمای کارکرد بالا (تا 85 درجه سانتیگراد) و استحکام اتصال و ایمنی و سرعت کار بالا و از همه مهمتر قیمت مناسب، بسیار کاربردی و در همه موارد اتصال جا افتاده هستند.

مزایای استفاده از ترمینال‎های فنری انشعابی

ایمنی و استحکام بسیار بالا (بدلیل اتصال فنری، سیمگیرها هرگز سست نمی‎شوند، حتی در صورتیکه جریان چند برابر بیش از حد مجاز ترمینال از آن عبور کند اتصال هرگز سست نمی‎شود)

قابلیت قطع و وصل اتصال (هزاران بار)

قابلیت اتصال سیمهای گوناگون به یکدیگر از مقطع 0.14 تا 6 میلیمتر مربع بصورت کاملا ایمن (سیم نرم افشان – نیمه افشان – خشک – مسی – آلومینیومی)

تحمل جریان تا 32 آمپر برای سایز 4 میلی‎متر مربع

تحمل جریان تا 41 آمپر برای سایز 6 میلی‎متر مربع

قابلیت تحمل دما تا 105 درجه سانتیگراد (عدم تغییر شکل یا دفرمه شدن)

دمای مجاز کارکرد تا 85 درجه سانتیگراد

استفاده از تکنولوژی Cage Clamp که مکانیزم فنری و ضد لرزه می‎باشد

بالا بردن سرعت کار با توجه به عدم نیاز به ابزار در ایجاد اتصال

تقلیل مقدار طول روکشبرداری سر سیم به 11 میلیمتر

امکان استفاده برای اتصال تعداد تا 5 سیم (در سه نوع 2 و 3 و 5 اهرمه ساخته شده اند)

ابعاد کوچک و بسیار مناسب برای استفاده و سهولت کاربری در جعبه های اتصال و قوطی کلید و پریز و فضای پشت چراغها

زمان بسیار اندک برای اتصال (کمتر از چهل ثانیه برای اتصال تعداد 5 سیم آماده اتصال)

عدم نیاز به قطع کردن جریان برق در زمان تعمیرات.

بدنه کاملا شفاف (قابلیت مشاهده اتصال تمام سیمها و مسیر سیمگیرها)

کمپانی وگو آلمان دارای قدمتی بیش از 70 سال دارد. این شرکت در سراسر جهان شناخته شده بوده و دارای نمایندگی فروش فعال می باشد. نمایندگی WAGO در ایران، شرکت آسان صنعت می‎باشد که خدمات فروش و پس از فروش و پشتیبانی را در سراسر ایران انجام می‎دهد. محصولات این کمپانی را می‎توانید از سایت  https://asan-sanat.com تهیه بفرمایید و برای ارتباط با بخش فروش و مشاوره با شماره 02133992365 تماس حاصل فرمایید.