چالش‌های «کالابرگ الکترونیک» در برنامه تهران ۲۰؛

الان ۳۰۰ هزار تومان به حساب مردم ریخته می‌شود اما حداقل سرشان کلاه نمی رود / روزی نرسد که مردم بگویند تا دیروز با ۱۰۰ هزار تومان دو عدد مرغ می‌دادند و حالا یک عدد!

طرح «کالابرگ الکترونیک» موضوعی بود که شب گذشته ۵ بهمن‌ماه با حضور حمید فرداد، مجری کالابرگ الکترونیک و محمدرضا صباغیان، عضو کمیسیون تلفیق و امور داخلی مجلس شورای اسلامی در استودیوی برنامه تهران ۲۰ بررسی شد.

کد خبر: ۶۹۷۶۵۰

۰۶ بهمن ۱۴۰۱

به گزارش اقتصادآنلاین؛ در ابتدا فرداد با اشاره به ویژگی‌های این پروژه گفت: طرح کالابرگ الکترونیک دو اتفاق بزرگ را در کشور رقم می‌زند. اول جاری شدن شبکه ملی اعتبارات در کشور است. در دنیا شبکه نقدی و شبکه اعتباری وجود دارد. در کشور ما شبکه اعتباری یکپارچه که بتوانیم بر اساس آن اعتبارات را به صورت هر کدملی در بیاوریم، وجود نداشت. پس از اینکه نمایندگان قانون کالابرگ را تصویب کردند، در دولت بحث شد که این نیاز در ادوار مختلف دولت وجود داشته که بتوانیم یک کالا را به هر کدملی برسانیم.

مجری طرح کالابرگ الکترونیک خاطرنشان کرد: در حال حاضر زیرساختی که کدملی‌های افراد بر آن سوار بشود ایجاد شده که این دستاورد بزرگی است و امکانات زیادی برای حکمرانی ایجاد می‌کند. بر اساس این شبکه می‌توان طبق هر کدملی مقادیری را تعیین کرد. بر فرض مثال اگر امروز تشخیص دادیم که بچه‌ای با کدملی در دهکی نیاز به لوازم التحریر در دورترین نقطه کشور دارد به صورت اعتباری و نقدی می‌توانیم به او رسیدگی کنیم. درواقع این امکان فراهم شده تا کالاهای مختلف با مقادیر گوناگون برای کدملی‌ها تعیین بشود.

وی با اشاره به راه‌اندازی این طرح در استان هرمزگان به صورت پایلوت، عنوان کرد: ما تا به حالا بستر اعتباری یکپارچه در کشور نداشتیم و این دستاورد بزرگی است. آن چیزی که در هرمزگان اتفاق می‌افتد این است و دو مزیت برای آن پیش‌بینی شده است. اول اینکه افراد می‌توانند به اعتبار یارانه، یک ماه جلوتر کالاهای اساسی مبتنی بر جدول مبنا را خریداری کنند. مزیت دوم هم این است که در طول دوران مشخص قیمت‌ها برای فرد مصرف کننده ثابت بماند.

در ادامه صباغیان با اشاره به ایرادات این طرح گفت: اینکه کالابرگ به جای یارانه نقدی پرداخت کنیم و باید از هر روشی برای کمک به مردم استفاده کنیم خیلی جای بحث ندارد، اما اینکه ما یک پول نقدی را پرداخت می‌کنیم و الان می‌خواهیم به کالا برگ تبدیل کنیم چه آثاری می‌تواند داشته باشد؟ اینکه شبکه اعتباری خوب است و کالاها می رسد درست اما بحث اینجاست که تا به حال این ریل‌گذاری به روی بحث نقدی انجام شده و حالا به کالابرگ تبدیل شده است. آیا کمیت و کیفیت کالاها را بررسی کردید؟

نماینده مردم در مجلس شورای اسلامی افزود: وقتی امروز ۳۰۰ هزار تومان یارانه پرداخت می‌کنیم و فردا می‌آییم کالایی مانند سه کیلو برنج و سه کیلو مرغ توزیع می‌کنیم اگر قیمت‌ها افزایش پیدا کند آیا مجدد همین مقدار تحویل داده می‌شود یا کمتر می‌شود؟ نظارت به عملکرد فروشنده‌ای که با متولیان امر قرارداد بسته شده و یا محصولی که در این مراکز فروخته می‌شود مورد بررسی قرار گرفته است؟ مغازه دار ملزم به قیمت فروش ثابت است؟ چون مطمئنا این موارد ما را دچار مشکل می‌کند.

فرداد با بیان اینکه فرایند خرید کالابرگ الکترونیک برای بسیاری هنوز شفاف نیست، گفت: طی طرح ارائه کالابرگ الکترونیک، تصمیم گرفته شده تا کرامت مردم حفظ شود و فرد خودش تصمیم بگیرد تا یخچالش را چگونه بچیند. فرایند خرید به این شکل است که فرد اگر خواست روغنی از تمام نام‌های تجاری خریداری کند در جدول مبنا قیمت آن ۶۸ هزار تومان تعیین شد. در این طرح فرد به ازای خرید روغن ۱۴ هزار تومان را خودش پرداخت می‌کند و ۴۸ هزار تومان دیگرش را اعتباری می‌پردازد.

مجری طرح کالابرگ الکترونیک خاطرنشان کرد: اما اگر این فرد روغن زیتون یا انواع دیگر را خریداری کند، دولت سهم خودش یعنی ۴۸ هزار تومان را می‌پردازد و فرد باید مابه‌التفاوت بیشتری را پرداخت کند. در کل ۲۹۴۲۵۰ تومان برای خرید ۱۰ قلم کالا برای هر فرد شارژ می شود. اما افراد می‌توانند به اندازه ۵۳۰ هزار تومان جنس خریداری کنند.

وی با اشاره به چگونگی خرید اجناس در این طرح افزود: وقتی به فروشگاه مراجعه می‌کنید و می‌گویید که قصد استفاده از کالابرگ را دارید، اعتبار و کدملی شما بررسی می‌شود و به سامانه معرفی می‌شوید. فردی بر فرض می‌رود دو کیلوگرم تخم مرغ بخرد. در جدول هر فرد می‌تواند یک کیلوگرم تخم مرغ را در این طرح با یارانه خریداری کند. بنابراین برای یک کیلوگرم ۱۵ هزار تومان می‌پردازد و مابقی را دولت مجاسبه می‌کند اما یک کیلوگرم دیگر که اعتبار ندارد به قیمت آزاد حساب می‌شود.

صباغیان نیز در ادامه گفت: بحث ما این است که ۳۰۰ تومان پول شارژ شده است، اگر قیمت‌ها افزایش پیدا کرد چه؟ در این طرح سهم دولت ثابت است و سهم مردم متغیر. پس چرا اینقدر موضوع را می‌پیچانید؟ همین پول را در اختیار مردم بگذارید. یارانه نقدی چه ایرادی داشت که به سراغ این کار رفتیم؟

فرداد با تاکید بر اینکه در صورت گران‌تر شدن اجناس مبلغی که مردم پرداخت می‌کنند، تغییری نمی‌کند، گفت: اگر در طول دوره‌ای ارزش این سبد ۵۳۰ هزار تومانی بشود ۵۵۰ هزار تومان، سهم پرداختی مردم ثابت می‌ماند و سهم یارانه‌ای تغییر می‌کند. ۵۳۰ هزار تومان یعنی قیمت فعلی کالاها. مثلا اگر تخم مرغ از ۴۷ هزار تومان به ۶۷ هزار تومان رسید، ۵۳۰ هزار تومان به ۵۵۰ هزار تومان تبدیل می‌شود.

صباغیان با اشاره به تجربه‌های ناموفق گذشته افزود: تجربه‌ها نشان می‌دهد که در دولت‌های قبلی وقتی ۴۵ هزار تومان پول به مردم داده شد و گفتند قیمت‌ها را آزاد می‌گذاریم، ۴۵ هزار تومان همینطور باقی ماند اما قیمت کالاها افزایش پیدا کرد و فشارش به مردم آمد.

این عضو کمیسیون تلفیق مجلس شورای اسلامی عنوان کرد: فردا روزی نرسد مردم بگویند که تا دیروز دوعدد مرغ را با ۱۰۰ هزار تومان به ما می‌دادند و حالا با همین مبلغ یک عدد می‌دهند. تجربه‌های گذشته نشان داده، هرکس آمده یک طرحی نشان داده، مردم شیفته شدند، اما بعدا در کار ماندند. دستگاه‌های نظارتی صعیف عمل می کنند. الان ۳۰۰ هزار تومان به حساب مردم ریخته می‌شود اما حداقل کلاهی سرشان نمی‌رود.

فرداد با اشاره به استقبال فروشنده‌های هرمزگانی از ثبت‌نام در این طرح گفت: وقتی که اعلام شد قرار است طرح کالابرگ الکترونیک به صورت پایلوت در هرمزگان اجرا بشود فروشگاه‌های زیادی اعلام همکاری کردند، چون میزان فروش آنها بالا می‌رود. آنهایی که عضو نیستند نمی‌توانند در این ساختار فروش داشته باشند. آن کسی که عضو است، امکان فروش اجناس را از  یک ماه زودتر دارد. در حال حاضر ۱۲۵۰ فروشگاه به سامانه متصل‌اند و ۲۸۰ فروشگاه در صف انتظار قرار دارند.

این مقام مسئول خاطرنشان کرد: وقتی قیمت مصوب داریم فروشنده باید به قیمت اصلی بفروشد. همین الان قیمت مصوب روغن ۶۸ هزار تومان است. اگر کسی ۸۰ هزار تومان بفروشد نباید از او خرید کرد یا باید گزارش گران‌فروشی او را داد.

وی در پایان با اشاره به اینکه تمام کارت‌های اعتباری افراد به این سامانه متصل‌اند، عنوان کرد: تمام کارتخوان‌ها می‌توانند به این سیستم متصل باشند. چون شبکه ملی اعتبار به کد ملی وصل است. فرد وقتی کارتش را می‌کشد کد ملی‌ و کارتش به نام اوست، لذا همه کارت‌های بانکی افراد فعال است.