در گفت و گو با اقتصادآنلاین عنوان شد؛

بهترین شیوه بازتوزیع یارانه ارز ۴۲۰۰ تومانی چیست؟

در شرایطی که دولت هنوز برای حدف ارز ۴۲۰۰تومانی و روش بازتوزیع یارانه آن تصمیمی نگرفته است، یک کارشناس اقتصادی با تاکید بر لزوم حذف این رانت، از بهترین شیوه پرداخت یارانه آن به عموم جامعه گفت.

کد خبر: ۶۲۸۵۹۷

۲۸ فروردين ۱۴۰۱

اقتصادآنلاین – صبا نوبری؛ پس از واگذاری اختیار حذف یا حفظ ارز ۴۲۰۰تومانی به دولت توسط مجلس، حال مسئولان دولتی اعلام می‌کنند هنوز زمان حذف این یارانه مشخص نیست و گفته می‌شود دولت هنوز درباره روش بازتوزیع آن به اجماع نرسیده است.

در همین رابطه، زهرا کاویانی، پژوهشگر اقتصادی در گفت‌وگو با اقتصادآنلاین گفت: ارز ۴۲۰۰تومانی ناکارایی زیادی داشته است؛ هم به تولید داخل آسیب زده، هم موجب رانت و فساد شده و کسری بودجه شدید و تورم زیادی داشته است و هم حساب و کتاب بانک مرکزی را خراب کرده است و در مجموع باید حذف شود و غیر از حذف نمی‌توان کاری کرد و حرفی زد.

وی ادامه داد: کالاهایی که ارز ۴۲۰۰تومانی دریافت می‌کنند و تعدادشان خیلی کم است و با احتساب گندم، ۶ قلم کالا می‌شوند. هرچند به مرور از ۲۱کالایی که در سال ۹۷ ارز ۴۲۰۰تومانی دریافت می‌کردند تعدادی حذف شده که خب افزایش قیمت خود را تجربه کردند اما این ۶ قلم هم که حذف نشده در صورت حذف، افزایش قیمتی خواهند داشت.

این کارشناس افزود: هر چند این افزایش قیمت، متناسب با ما به التفاوت ارز ۴۲۰۰تومانی و آزاد نخواهد بود و ۴برابر نمی‌شود؛ زیرا بخشی از کالاهای نهایی این‌ها مثل روغن و مرغ و .. بخش زیادی از افزایش قیمت خود را تجربه کردند و اگر حذف شود افزایش قیمتشان کمتر خواهد بود؛ اما باز هم روی گروه‌های پایین درآمدی اثرگذار خواهد بود و نیاز به حمایت دارند.

به گفته کاویانی، درحال حاضر به واسطه ارز ۴۲۰۰تومانی به گروه‌های بالای درآمدی یارانه داده می‌شود، چون مصرف بیشتری دارند.

این کارشناس ادامه داد: حال که این قصد وجود دارد که این یارانه حذف شود، دولت اگر بخواهد تمام آن را یارانه بدهد اثر تورمی که پیش از این داشته را ایجاد خواهد کرد و ما می‌خواهیم در اثر این حذف بخشی از این کسری بودجه پوشش داده شود تا تورم کنترل شود.

کاویانی افزود: اما آن بخش دیگر به نظر من لازم است در ۲ یا ۳ سطح توزیع شود؛ اول اینکه تمام یارانه‌های نقدی که در حال حاضر پرداخت می‌شود با این یارانه جدید تجمیع شده و در یک نوبت پرداخت شوند و به بخش زیادی از جمعیت حدود ۶۰ میلیون نفر پرداخت کنیم که تمام این یارانه‌ها با هم به حدود ۲۰۰هزارتومان می‌رسد.

این کارشناس خاطرنشان کرد: البته نباید اینگونه باشد که بگوییم یک میزان مشخص معادل ارز ۴۲۰۰تومانی می‌دهیم؛ باید یک یارانه همگانی باشد که یارانه‌های قبلی هم با آن تجمیع شوند و به ازای هر فرد برای حدود ۶۰میلیون نفر پرداخت شود. اگر دولت بخواهد این کار را بکند حتما باید نقدی باشد زیرا اصلا نمی‌شود از دو سوم جمعیت کشور حمایت کالایی کرد و این کار باعث یک زنجیره گسترده ای می‌شود که دولت خودش توزیع کننده و وارد کننده و تضمین کننده وجود کالاها در فروشگاه‌ها خواهد بود و یک رانتی در شبکه توزیع به وجود خواهد آمد و در نهایت شدیدتر دچار همان دردسرهای ارز ۴۲۰۰تومانی خواهیم شد.

به گفته کاویانی، ما الان با کمبود کالا مواجه نیستیم بلکه مشکل پایین بودن قدرت خرید در مردم است و باید نقدی حمایت شود.

وی در رابطه با اینکه آیا این حمایت کافی خواهد بود؟ گفت: ما یک سری گروه‌های خیلی پایین جامعه داریم که حتی با این سطح از پرداخت نقدی هم می‎دانیم مشکل تامین کالاهای اساسی و حتی سو تغذیه دارند که برای مثال چیزی حدود یک دهک از جامعه یعنی ۸ الی ۱۰میلیون نفر خواهند شد. دولت برای اینکه مطمئن باشد که پولی که پرداخت می‌کند صرف تامین کالاهای اساسی خواهد شد، مازاد بر پرداخت نقدی می‌تواند از این افراد فقط به صورتی که کالاهای اساسی قابل خرید باشد حمایت کند و چون جمعیت این گروه کم است تقاضای بازار را تغییر هم نمی‌دهد.

کاویانی در پایان اشاره کرد: در این زمینه باید سیاست‌هایی اعمال شود که اخیرا وزارت رفاه هم طرح هایی مطرح کرده که منابع زیادی هم نمی‌خواهد مثل حمایت از کودکان سوء تغذیه‌ای یا  کودکان بازمانده از تحصیل که گروه‌های خیلی خاصی معطوف به کودکان را مورد هدف قرار می‌دهد و برای مثال حداقل ۱۰هزارمیلیاردتومان منابع لازم دارد که در مقایسه با یارانه ارز ۴۲۰۰تومانی قابل توجه نیست و با هزینه کم کارایی بسیاری دارد.