نقطه سر خط؛

بررسی طرح صیانت بعد از انحلال کمیسیون مشترک چگونه خواهد بود؟

کارشناسان معتقدند انحلال کمیسیون مشترک طرح صیانت، بازگشت به گذشته و به زمانی است که تصویب نهایی طرح در صحن به جای کمیسیون مشترک انجام می شد؛ به عبارت دیگر اتفاق تازه ای برای تغییر در طرح صیانت نیفتاد است جز اینکه، روند تصویب طرح تفاوتی های خواهد داشت.

کد خبر: ۶۲۷۴۲۹

۲۳ فروردين ۱۴۰۱

اقتصاد آنلاین-سپیده قاسمی؛ چند ماه است که مجلس درگیر یکی از بحث‌ برانگیزترین طرح‌های تاریخ خود یعنی «حمایت از حقوق کاربران و خدمات پایه کاربردی فضای مجازی» موسوم به طرح صیانت است. این طرح از آنجایی تبدیل بحث‌ برانگیزترین طرح مجلس شد که، با واکنش منفی گسترده کاربران، کارشناسان و برخی مسئولان روبرو شده است.

طرح صیانت، نخستین بار روز در تیر ماه سال ۱۴۰۰ با عنوان «صیانت از حقوق کاربران در فضای مجازی و ساماندهی پیام‌رسان‌های اجتماعی» در مجلس به رای گذاشته شد و  پس از تصویب به کمیسیون مشترک قرار گرفتن در ذیل اصل ۸۵ ارجاع داده شد. این طرح از زمان ارجاعش به کمیسیون چندباری دستخش تغییرات محتوایی شد و در نهایت با نام طرح «حمایت از حقوق کاربران و خدمات پایه کاربردی فضای مجازی» در اسفند ماه سال گذشته کلیاتش در کمیسیون مصوب شد.

خیلی زود تصویب عجولانه کلیات طرح در کمیسیون مشترک از سوی معاون قوانین مجلس شورای اسلامی با صدور نامه‌ای، باطل اعلام شد. پس از آن بود که ۱۸۵ نفر از نمایندگان مخالف طرح صیانت درخواست بازگشت طرح به صحن علنی مجلس را مطرح و روز گذشته با موافقت اکثریت نمایندگان، کمیسیون مشترک منحل و طرح به صحن بازگشت.

اما با انحلال کمیسیون مشترک، چه تغییری در مسیر بررسی طرح صیانت ایجاد خواهد کرد و روند آن چگونه خواهد بود؟

حمید ضیایی‌پرور، استاد دانشگاه و پژوهشگر فناوری اطلاعات، در پاسخ به این پرسش اقتصاد آنلاین، گفت: اتفاقی که افتاده است چیزی جز بازگشت به گذشته یا به توصیفی نقطه سر سخط نیست، به این معنی که ما به زمانی بازگشتیم که هنوز طرح به کمیسیون مشترک با قرار گرفتن در ذیل اصل ۸۵ ارجاع نشده بود.

وی یادآور شد: ۸ ماه پیش در مرداد ماه سال گذشته، نمایندگان به بررسی طرح حمایت از حقوق کاربران در فضای مجازی در کمیسیون مشترک با قرار گرفتن در ذیل اصل ۸۵ رأی موافق دادند، تا کمیسیون مشترک برای تمام بندهای طرح تصمیم بگیرد و در نهایت فقط برای تعیین زمان اجرای آزمایشی آن از مجلس نظرخواهی کند.

به گفته ضیایی پرور؛ با رای روز گذشته نمایندگان، کمیسیون از اصل ۸۵ خارج شد و حتی ممکن است کمیسیون جدیدی با تغییر اعضا ایجاد شود.

وی تغییر دیگر در روند بررسی طرح صیانت را مربوط به نسخه مورد بررسی در صحن علنی مجلس عنوان کرد و افزود: نسخه ای که در کمیسیون مشترک در حال بررسی بود و کلیات آن رای آورد با طرحی که در مجلس مصوب شده بود متفاوت بود، طرح مورد بررسی در کمیسیون شامل پیشنهاداتی می شد که وزارت ارتباطات یا نهاده های دیگر داده بودند، به عبارت دیگر، طرح صیانت مورد بررسی در کمیسیون با طرح مصوب مجلس متفاوت بود.

ضیایی‌پرور اظهار کرد: بر اساس قانون کمیسیون تنها طرحی را می تواند مورد بررسی قرار دهد که در مجلس مصوب شده باشد و اجازه تغییر در آن را ندارد.

وی با تاکید بر اینکه بخش مهمی از تذکر معاون حقوقی مجلس و باطل کردن تصویب کلیات طرح صیانت در اسفند ماه نیز به همین دلیل بود، افزود: معاون حقوقی مجلس در نامه خود به کمیسیون این ایراد را وارد کرد که طرحی که به کمیسیون با تصویب مجلس ارجاع شده است با آنچه مصوب شد تفاوت زیادی دارد و این امر به خودی خود رای کمیسیون مشترک را باطل می کند.

ضیایی‌پرو با بیان اینکه مجموع این موضوعات اساس درخواست ۱۸۵ نماینده برای بازگشت طرح به صحن علنی نیز بود، گفت: از این پس روند بررسی طرح صیانت ماند هر طرح دیگری به صورت عادی مراحل خود را در مجلس برای تصویب طی می کند، به این ترتیب که طرح اولیه که در مجلس اعلام وصول شده بود در کمیسیون مربوطه بندهای آن بررسی و برای تصویب نهایی به صحن می رود تا تمامی نمایندگان مردم درباره تائید یا رد آن نظر دهند.

این استاد دانشگاه معتقد است؛ خارج شدن طرح از ذیل اصل ۸۵ قانون را می توان مثبت و در جهت اصلاح هر چه بیشتر طرح به نفع کاربران و کسب و کارهای فضای مجازی ارزیابی کرد، چراکه نمایندگان تمام طیف های فکری و سیاسی امکان اعمال نظر خواهند داشت و بیش از گذشته تصویب آن در معرض دید مردم قرار خواهد گرفت.

ضیایی‌پرو تصریح کرد: بررسی طرح در کمیسیون در بیشتر مواقع به طور شفاف اطلاع رسانی نمی شد و فیلتر شده و کنترل شده اخبارها در اختیار رسانه ها و مردم قرار می گرفت، اما حالا هر بند طرح باید علنی و در رصد رسانه ها مصوب شود و افکار عمومی ناظر بر همه چیز خواهد بود.