هشدار کارشناسان شنیده نشد؛

توزیع نان کارتی، باز شدن مسیر تازه برای فساد

به گفته مسئولان کمتر از دو ماه دیگر طرح خرید نان با کارت یارانه آغاز می شود. کارشناسان پیش تر درباره فساد زا بودن این نوع طرح ها با توجه به اختلاف قیمت دولتی و بازار آزاد هشدار داده بودند، اما به نظر گوش شنوایی در بین مسئولان وجود ندارد.

کد خبر: ۶۲۶۰۹۷

۱۸ فروردين ۱۴۰۱

اقتصاد آنلاین - سپیده قاسمی؛ روز گذشته استاندار زنجان در جلسه بازرسی و کنترل بازار این شهرستان خبر داد؛ تا دو ماه آینده طرح ارائه نان با کارت یارانه در زنجان و چند استان دیگر به صورت پایلوت در کشور اجرا می‌شود.

طبق توضیح مسئولان شکل اجرای طرح ارائه نان با کارت به این صورت است که، مردم با قیمت پایین نان خود را از نانوایی‌ها تهیه کرده و کارت می‌کشند و یارانه نان بر حسب میزان فروش مستقیم به نانوایان پرداخت می‌شود. در این طرح نانوایی‌ها، دیگر آرد یارانه‌ای دریافت نمی‌کنند بلکه، بر مبنای فروش نان، یارانه به آن‌ها تعلق می‌گیرد.

اولین بار موضوع توزیع نان با کارت، در دی ماه سال گذشته در حاشیه نشست کمیسیون تلفیق لایحه بودجه سال ۱۴۰۱ کل کشور، توسط مسعود میرکاظمی، رییس سازمان برنامه و بودجه کشور مطرح‌شد. او گفت: دولت در حال بررسی طرح کارتی کردن خرید نان است و از این پس یارانه نان از طریق کارت به نانوا پرداخت می شود و افراد نان را به همان قیمت قبل خریداری خواهند کرد. میرکاظمی تاکید کرد: البته بانک مرکزی و وزارت اقتصاد هنوز در حال آماده سازی زیرساخت آن هستند و فعلا بحث ارز نهاده ها مطرح است و موضوع گندم و دارو برای مرحله دوم قرار داده شده است.

در ابتدا تصور می شد، مبنای کلی این طرح بدین صورت است که یک کارت خاص برای خرید نان در اختیار عامه مردم قرار گیرد. هر شهروند برای خرید نان از این کارت استفاده می کند و در واقع بهای یک نان را به صورت یارانه ای پرداخت می کند. در مقابل با هر تراکنش این کارت، مابه التفاوت به حساب نانوا پرداخت می شود.

پس از انتقاد بر کارت نان، چند روز بعد، سید محمد موسوی، مدیرکل روابط عمومی سازمان برنامه و بودجه کشور، در توئیتی اعلام کرد: نه قرار است کارت نان صادر شود نه نان کوپنی در دستور کار است.

او درباره کوپنی شدن نان پس از حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی، اعلام کرد: نه قرار است کارت نان صادر شود نه نان کوپنی در دستور کار است، اگر طرح نهایی شود فقط مصرف کننده نهایی با همان کارتی که یارانه می گیرد، نان یارانه ای هم می خرد.

موسوی تاکید کرد: پرداخت یارانه به حلقه آخر و حذف دلالان معلوم است به مذاق برخی ها که نانشان آجر می شود خوش نیاید.به این ترتیب مسئولان نظر خود را "کارت نان" به "تحویل نان با کارت یارانه" تغییر داده اند.

اما اصلی‌ترین نگرانی کارشناسان از این اجرای این نوع طرح ها، افزایش قیمت نان در بازار و ایجاد فساد، پیش از آماده سازی کامل زیرساخت های مورد نیاز است که نتایج منفی آن می تواند بیش از نتایج مثبت طرح باشد.

فاصله زیاد قیمتی بین نان یارانه و نان آزاد را زمینه ساز این فساد است

پیش تر محسن لزومیان، رییس اتحادیه سراسری تولیدکنندگان و صادرکنندگان نان ایران، در گفت و گو با اقتصاد آنلاین، در همین باره گفت؛ اگر آماده سازی کامل زیرساخت های مورد نیاز و برنامه ریزی برای نظارت لازم اتفاق نیفتد نتایج منفی این طرح بیش از نتایج مثبت آن خواهد بود.

لزومیان از نتایج منفی این طرح در صورت عدم رعایت نکات عنوان شده را افزایش انفجاری قیمت نان دانست که می تواند بازار این کالای اساسی را وارد آشفتگی کند که زمان زیادی برای بازگشت به حالت آرامش آن نیاز است.

وی توضیح داد: آزادسازی نرخ نان در شرایطی که هنوز زیر ساخت ها آماده نیست موجب می شود که شاهد افزایش افسارگسیخته نان باشیم که در صورت عدم کنترل، مورد سوء استفاده برخی از فرصت طلبان قرار خواهد گرفت. لزومیان دیگر نتایج منفی اجرای طرح بدون رعایت نکات عنوان شده را ایجاد فساد در پی دو نرخی شدن نان دانست.

رییس اتحادیه سراسری تولیدکنندگان و صادرکنندگان نان ایران، فاصله زیاد قیمتی بین نان یارانه و نان آزاد را زمینه ساز این فساد برشمرد. همانگونه که پیش تر گفته شد، نان دو نرخی بیش از این نیز در طرح های مختلف دولت های قبلی با عنوان مختلف تجربه شده است، مسئولان کافیست به نتایج آن طرح ها که زمانی زیادی نیز از اجرای آن نمی گذرد رجوع کنند تا دریابند نان دو نرخی نتیجه‌ای جز ایجاد فساد نخواهد داشت.