بخور و نخورهای تغذیه ای برای روزه داران

مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت گفت: مصـرف مقـادی‌ کـافی‌ گـروه سـبزی‌ هـا و میـوه هـا در ایـام روزه داری‌ بـا تـامین‌ ویتـامین‌ هـا بـه‌ خصـوص ویتـامین‌ C و پــیش‌ ساز ویتامین‌ A به‌ تقویت‌ سیستم‌ ایمنی‌ بدن برای‌ مقابله‌ با بیماری‌ کووید ١٩ کمک‌ می‌ کنند.

کد خبر: ۶۲۴۶۷۰

۱۳ فروردين ۱۴۰۱

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از فارس، زهرا عبداللهی، درخصوص توصیه های تغذیه ای در ایام روزه داری اظهار کرد: در ماه مبارک رمضان نیز مانند همیشه‌ پیروی‌ از برنامه‌ غذایی‌ متنوع و متعادل یعنی‌ تامین‌ انواع مختلفی‌ از مواد غذایی‌ به‌ تناسب‌ با یکدیگر و مقادیر کافی‌ از مواد مورد نیاز برای‌ حفظ‌ سلامت‌ بدن و رعایت‌ میانه‌ روی‌ با محدود کردن غذاهای‌ دارای‌ چربی‌، کلسترول، قند، نمک‌ زیاد و ترکیبات افزودنی‌ توصیه‌ می‌ شود. غذاها بر اساس محتوای‌ پروتئین‌، ویتامین‌ و موادمعدنی‌ در ٦ گروه اصلی‌ غذایی‌ قرار دارند.

وی ادامه داد: انتخاب انواع غذاها از گروه های‌ مختلف‌ به‌ شرح زیر و همچنین‌ انتخاب مواد غذایی‌ جایگزین‌ در هر گروه غذایی‌ برای‌ برطرف کردن نیازهای‌ تغذیه‌ ای‌ شامل‌ آب، املاح، ویتامین‌ ها، مواد معدنی‌، پروتئین‌ و انرژی‌ مورد نیاز بدن افراد روزه دار در سه‌ وعده غذایی‌ (سحر، افطار و شام) ضروری‌ است‌.

عبداللهی درخصوص شش‌ گروه غذایی‌ اصلی‌ و جایگزین‌ های‌ آنها گفت: گروه نان و غلات؛ نان ها (شامل‌ سنگک‌، بربری‌، نان جو، لواش، تافتون و سایر نان های‌ محلی‌)، برنج‌، انواع ماکارونی‌، رشته‌ ها، غلات صبحانه‌، بلغور گندم و بلغور جو است‌. توصیه‌ بر این‌ است‌ که‌ حداقل‌ نیمی‌ از نان و غلات مصرفی‌ روزانه‌ از نوع سبوس دار باشد.

وی افزود: گروه سبزی‌ ها؛ شامل‌ انواع کاهو، اسفناج، کرفس‌، سبزی‌ خوردن و سایر سبزی‌ های‌ برگی‌، انواع کلم‌، هویج‌، بادمجان، نخود سبز، لوبیا سبز، انواع کدو، فلفل‌، قارچ، خیار، گوجه‌ فرنگی‌، پیازو ... است، گروه میوه ها؛ شامل‌ انواع میوه های‌ فصل‌ از جمله‌ مرکبات (مانند پرتقال، نارنگی‌، لیمو ترش، لیمو شیرین‌، گریپ‌ فروت)، سیب‌، کیوی‌ و ... و انواع آب میوه طبیعی‌ و بدون شکر افزوده، کمپوت میوه ها ( کم‌ شیرین‌ یا بدون شکر افزوده ) و میوه های‌ خشک‌ (خشکبار) است.

وی عنوان کرد: مصرف مقادیر‌ کافی‌ گروه سبزی‌ ها و میوه ها در ایام روزه داری‌ با تامین‌ ویتامین‌ ها به‌ خصوص ویتامین‌ C و پیش‌ ساز ویتامین‌ A به‌ تقویت‌ سیستم‌ ایمنی‌ بدن برای‌ مقابله‌ با بیماری‌ کووید ١٩ کمک‌ می‌ کنند.

مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت در مورد گروه شیر و لبنیات نیز بیان کرد: شیر و لبنیات شامل‌ شیر، ماست‌، پنیر، کشک‌ و دوغ است، این‌ گروه علاوه بر تامین‌ کلسیم‌ و فسفر و بخشی‌ از پروتئین‌ ، ویتامین‌ های‌ گروه B به‌ خصوص ویتامین‌ ٢B و ١٢B را که‌ به‌ تقویت‌ سیستم‌ ایمنی‌ بدن کمک‌ می‌ کنند، تامین‌ می‌ کند. توصیه‌ بر این‌ است‌ که‌ لبنیات از نوع کم‌ چرب ( کمتر از ۲.۵ درصد چربی‌) مصرف شود.

وی گفت: گروه گوشت‌ و تخم‌ مرغ؛ این‌ گروه منبع‌ تامین‌ پروتئین‌ حیوانی‌ و با کیفیت‌ بالا هستند و شامل‌ گوشت‌ قرمز، مرغ، ماهی‌، میگو، بلدرچین‌، غاز، اردک، تخم‌ مرغ و تخم‌ سایر پرندگان هستند؛ گروه حبوبات و مغز دانه‌ ها و حبوبات نیز شامل‌ نخود، انواع لوبیا، عدس، باقلا، لپه‌، ماش و ... و مغزها شامل‌ گردو، بادام، فندق، پسته‌، بادام زمینی‌، بادام هندی‌ و ... هستند.

عبداللهی تصریح کرد: در ایام روزه داری‌ در دوران کرونا، به‌ مصرف منابع‌ کافی‌ پروتئین‌ اعم‌ از حیوانی‌ و یا گیاهی‌ که‌ برای‌ عملکرد طبیعی‌ سیستم‌ ایمنی‌ بدن برای‌ پیشگیری‌ از بیماری‌ کووید ١٩ لازمند، باید توجه‌ شود. انواع حبوبات منبع‌ پروتئین‌ هستند و وقتی‌ همراه با غلات مصرف می‌ شوند، به‌ عنوان جایگزین‌ گوشت‌، مرغ و ماهی‌ می‌ توانند یک‌ پروتئین‌ خوب و با کیفیت‌ را برای‌ بدن تامین‌ می‌ کنند.

وعده های‌ غذایی‌ در ایام روزه داری‌

عبداللهی درخصوص وعده غذایی‌ در سحر توضیح داد: وعده سحری‌ و دو وعده افطار و شام، وعده های‌ اصلی‌ هستند. به‌ ویژه افرادی‌ که‌ در طول روز فعالیت‌ بیشتری‌ دارند، نوع غذاهایی‌ که‌ در وعده سحری‌ خورده می‌ شود با تامین‌ انرژی‌ و مواد مغذی‌ مورد نیاز بدن نقش‌ مهمی‌ در حفظ‌ کارایی‌ و جلوگیری‌ از کم‌ آبی‌ بدن، ضعف‌ و خستگی‌ دارد.

وی درخصوص نکات مهم در وعده سحر گفت: در وعده سحر از غذاهای‌ کم‌ حجم‌ و غنی‌ از مواد مغذی‌ که‌ کم‌ نمک‌، کم‌ چرب و کم‌ شیرین‌ هستند استفاده شود. اصولا مصرف زیاد قند، نمک‌ و چربی‌ موجب‌ تضعیف‌ سیستم‌ ایمنی‌ بدن می‌ شوند.

وی گفت: همچنین مقدار مناسبی‌ از سبزی‌ های‌ مختلف‌ (سبزی‌ خوردن و سالاد ) مصرف شود. سبزی‌ ها با دارا بودن مواد مغذی‌ مختلف‌ و آب، علاوه بر تامین‌ ویتامین‌ ها و مواد معدنی‌ مورد نیاز بدن، از تشنگی‌ و خشکی‌ گلو که‌ می‌ تواند فرد را مستعد ابتلا به‌ بیماری‌ کووید ١٩ کند، جلوگیری‌ می‌ کنند.

عبداللهی خاطرنشان کرد: مصرف مواد غذایی‌ شیرین‌ در وعده سحری‌ توصیه‌ نمی‌ شود. مواد غذایی‌ شیرین‌ با تحریک‌ انسولین‌ و ورود سریع‌ قند خون به‌ داخل‌ سلول ها و در نتیجه‌ افت‌ قند خون موجب‌ گرسنگی‌ زودرس می‌ شود.

وی تاکید کرد: با توجه‌ به‌ اینکه‌ کم‌ آب شدن بدن و خشکی‌ گلو می‌ تواند زمینه‌ را برای‌ ابتلا به‌ کووید ١٩ فراهم‌ کند، در وعده سحر سبزی‌ هایی‌ که‌ آب بیشتری‌ دارند و در طول روز از تشنگی‌ و کم‌ آبی‌ بدن جلوگیری‌ می‌ کنند مثل‌ کاهو، خیار و گوجه‌ فرنگی‌ مصرف شود. نوشیدنی‌ های‌ خیلی‌ شیرین‌ مثل‌ نوشابه‌ های‌ گازدار، شربت‌ ها و چای‌ خیلی‌ شیرین‌ و چای‌ پررنگ‌ هم‌ موجب‌ تشنگی‌، خشکی‌ دهان و گلو در طول روز می‌ شوند و توصیه‌ می‌ شود در وعده سحر مصرف نشوند. چای‌ پررنگ‌ به‌ این‌ دلیل‌ که‌ مدر است‌ می‌ تواند موجب‌ دفع‌ آب بدن و کم‌ آبی‌ در طول روزه داری‌ شود.

وی گفت: غذاهای‌ پرپروتئین‌ مثل‌ انواع کباب، جوجه‌ کباب، ماهی‌ و غذاهای‌ خشک‌ و پرروغن‌ مثل‌ کتلت‌ و کوکو، سوسیس‌ و کالباس، پیتزا، کله‌ پاچه‌ و همچنین‌ غذاهای‌ چرب و سرخ شده و پر ادویه‌ موجب‌ احساس تشنگی‌ و خشکی‌ دهان در طول روز می‌ شوند . به‌ ویژه در شرایط‌ فعلی‌ که‌ با شیوع بیماری‌ کووید ١٩ مواجه‌ هستیم، بهتر است در وعده سحر مصرف نشوند به طور کلی غذاهای ساده و سبک مثل انواع پلو و خورشت در حجم کم (برای افرادی که فعالیت بدنی بیشتری در طول روز دارند) و یا غذاهای سبک تر شبیه وعده صبحانه (برای افرادی که در طول روز فعالیت کمی دارند) برای بعد سحر می تواند مناسب باشد.

مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت درخصوص وعده غذایی‌ در افطار گفت: در وعده افطار باید ضمن‌ پرهیز از پرخوری‌، از غذاهای‌ سبک‌ و در عین‌ حال پر انرژی‌ استفاده شود. سعی‌ شود غذا به‌ آرامی‌ جویده شود. در هنگام افطار بدن نیاز به‌ یک‌ منبع‌ انرژی‌ به‌ شکل‌ گلوکز دارد که‌ کاهش‌ قند خون در ساعات روزه داری‌ را جبران کند.

وی ادامه داد: مصرف یک‌ لیوان آب گرم، چای‌ کمرنگ‌ و یا یک‌ لیوان شیر گرم همراه با خرما یا عسل‌ در شروع افطار توصیه می شود.استفاده از غذاهای‌ سبک‌ مثل‌ فرنی‌، شیربرنج‌، نان و پنیر و سبزی‌ که‌ یکی‌ از عادات خوب غذایی‌ ایرانی‌ در این‌ ایام است‌. شستشوی‌ کامل‌ و ضد عفونی‌ کردن سبزی‌ مصرفی‌ باید براساس دستورعمل‌ ٤ مرحله‌ ای‌ وزارت بهداشت‌ درمان و آموزش پزشکی‌ انجام شود.

عبداللهی عنوان کرد: انواع سوپ کم‌ چرب، آش کم‌ حبوبات و سبک‌، حلیم‌ بدون روغن‌ (حلیم‌ منبع‌ خوبی‌ از مواد نشاسته‌ ای‌، فیبر، پتاسیم‌ و منیزیوم است‌) غذای‌ مناسبی‌ برای‌ افطار است‌. خوردن آش های‌ غلیظ‌ و چرب که‌ مقدار زیادی‌ پیاز داغ و نعناع داغ دارد و همچنین‌ حبوبات فراوان بدلیل‌ ایجاد مشکلات گوارشی‌ در وعده افطار توصیه‌ نمی‌ شود. سیب‌ زمینی‌ آب پز، سبزی‌ های‌ پخته‌ مثل‌ کدو، کلم‌، گل‌ کلم‌، هویج‌ و نخود فرنگی‌، تخم‌ مرغ آبپز، کره و عسل‌ غذاهای‌ مناسبی‌ برای‌ افطار هستند.

وی گفت: مصرف بامیه‌ و زولبیا که‌ دارای‌ مقادیر زیادی‌ قند و چربی‌، اسید های‌ چرب اشباع و ترانس‌ است‌، بسیار محدود شود. به‌ طور کلی‌ زیاده روی‌ در مصرف مواد قندی‌ و شیرین‌ از جمله‌ حلوا، شله‌ زرد خیلی‌ شیرین‌ و.... در وعده افطار علاوه بر اینکه‌ منجر به‌ اضافه‌ دریافت‌ انرژی‌ و چاقی‌ می‌ شود، موجب‌ تضعیف‌ سیستم‌ ایمنی‌ بدن می‌ شود.

وی درخصوص وعده غذایی‌ شام در روزه داری‌ گفت: شام به‌ عنوان یکی‌ از وعده های‌ غذایی‌ مهم‌ در روزه داری‌ باید مورد توجه‌ قرار گیرد. بهتر است‌ افراد روزه دار حدود یک‌ ساعت‌ پس‌ از صرف یک‌ افطار بسیار ساده و سبک‌ اقدام به‌ خوردن شام کنند. در وعده شام می‌ توان از گروه گوشت‌، مرغ یا ماهی‌، حبوبات، نان یا برنج‌، به‌ شکل‌ پلو و خورش، کوکوها و کتلت‌ کم‌ روغن‌، خوراک های‌ مختلف‌ با نان سبوس دار همراه با سبزی‌ و سالاد، ماست‌ و یا دوغ استفاده کرد.

وی گفت: غذایی‌ که‌ در وعده شام خورده می‌ شود باید کم‌ چرب و کم‌ نمک‌ باشد. پس‌ از شام و تا قبل‌ از خواب مصرف میوه و مایعات برای‌ جبران کم‌ آبی‌ بدن و حفظ‌ سلامت‌ و ایمنی‌ بدن توصیه‌ می‌ شود. مصرف سبزی‌، سالاد در هنگام افطار و خوردن میوه بین‌ افطار و شام و در فاصله‌ زمانی‌ بین‌ افطار تا سحر به‌ دلیل‌ اینکه‌ منبع‌ خوبی‌ از ویتامین‌ C و پیش‌ ساز ویتامین‌ A می‌ باشد برای‌ تقویت‌ سیستم‌ ایمنی‌ بدن توصیه‌ می‌ شود. سبزی‌ ها و میوه ها هم‌ چنین‌ دارای‌ مقادیر کافی‌ فیبر هستند که‌ به‌ پیشگیری‌ از یبوست‌ کمک‌ می‌ کنند.

عبداللهی گفت: در وعده شام به‌ جای‌ مصرف نوشیدنی‌ های‌ شیرین‌ مانند انواع نوشابه‌ های‌ گازدار، ماءالشعیر ، آب میوه های‌ صنعتی‌ و انواع شربت‌ ها، توصیه‌ می‌ شود از آب آشامیدنی‌ سالم‌ ، دوغ و عرقیات سنتی‌ و شربت‌ های‌ خانگی‌ بسیار کم‌ شیرین‌ استفاده شود.