نگاهی به کارنامه انتشار اوراق سلف استاندارد موازی

بورس‌ های کالایی با داد و ستد محصولات مختلف شناخته می‌ شوند؛ اما یکی از کارکردهای اصلی آنها را باید تامین مالی به شمار آورد؛ نکته ای که با توجه کالا محور بودن این شیوه تامین مالی، پتانسیل انحراف آن بسیار محدود است.

کد خبر: ۶۱۷۴۰۰

۱۴ اسفند ۱۴۰۰

به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از دنیای‌اقتصاد، نکته مهم آنکه در چارچوب قانونی و حتی فقهی بورس ها، ذات تامین مالی باید بر پایه یکی از عقود با محوریت دادوستد واقعی صورت گیرد یا از عقود مشابهی همچون مشارکت، اجاره و... استفاده شود.

این مطلب به این معنی است که تامین مالی در بورس ها، باید بر اساس فعالیت واقعی اقتصادی صورت گیرد و خروجی آن به نفع اقتصاد باشد. این موارد به معنی جذابیت‌های برجسته تامین مالی از بستر بورس های کالایی است. تاکنون مهم‌ترین شیوه تامین مالی در بورس های کالایی استفاده از اوراق سلف استاندارد موازی بوده که از امکان تسویه در زمان مقرر به صورت نقدی یا تحویل کالا برخوردار است.

این شیوه را باید مهم‌ترین شیوه تامین مالی واحدهای تولیدی در بورس های کالایی به شمار آورد و اعداد و ارقام معاملات و پذیره‌نویسی این اوراق می‌تواند کارنامه عملکرد بورس ها را در تامین مالی نشان دهد.

مسیر مرسوم در اوراق سلف استاندارد موازی به‌عنوان مهم‌ترین شیوه تامین مالی، تعریف اوراق بر پایه دارایی فیزیکی است؛ یعنی کالایی را که معاملات قابل‌توجه و مستمر دارد، به عنوان دارایی پایه در نظر گرفته و برای آن معاملات سلف طولانی مدت مانند یکساله در نظر می گیریم؛ یعنی در زمان سررسید، واحد تولیدی یا باید کالا را تحویل دهد یا معادل سود نقدی تعیین‌شده، وجه معامله را پرداخت کند. البته در صورت نوسان شدید قیمت‌ها امکان متعادل کردن سود هم پیش‌بینی شده است.

این مطلب به‌ظاهر ساده، زیربنای مهمی برای تامین مالی در بورس های کالایی است که آمارهای جذابی را به همراه داشته است. در بازار سرمایه، بورس انرژی پیش قراول تامین مالی از مسیر اوراق سلف استاندارد موازی است. در همین خصوص در گفت وگویی با علی نقوی، مدیرعامل بورس انرژی به کارنامه تامین مالی این بورس از مسیر اوراق سلف استاندارد موازی پرداختیم.

کارنامه بورس انرژی در حوزه تامین مالی با سلف استاندارد موازی

به‌طور مرسوم، گسترده‌ترین شیوه تامین مالی در بورس های کالایی در ایران استفاده از اوراق سلف استاندارد موازی برای تولیدکنندگان کالاهای مورد معامله موجود است.

علی نقوی، مدیرعامل بورس انرژی در گفت وگو به کارنامه تامین مالی در بورس انرژی با محوریت اوراق سلف استاندارد موازی اشاره کرد و گفت: در سال 1400 در بورس انرژی 21‌هزار و 245میلیارد تومان اوراق سلف استاندارد موازی پذیرش شد که از این رقم 19‌هزار و 631میلیارد تومان منتشر شد و مورد معامله قرار گرفت.

این رقم 12میلیارد و 834میلیون قرارداد سلف استاندارد موازی را شامل می‌شد. به صورت دقیق تر نیز می توان رقم تامین مالی برای صنایع مختلف را با محوریت دارایی پایه قراردادهای سلف استاندارد موازی تفکیک کرد.

از 6/ 19‌هزار میلیارد تومان سلف موازی استاندارد پذیره نویسی‌شده، 3‌هزار میلیارد تومان بر مبنای دارایی پایه متانول، 10‌هزار و 800میلیارد تومان بر مبنای دارایی پایه نفت‌خام سبک، 2‌هزار میلیارد تومان بر مبنای دارایی پایه نفت‌خام سنگین و نهایتا 3‌هزار و 745میلیارد تومان بر مبنای دارایی پایه برق مورد دادوستد و تامین مالی قرار گرفت.

این در حالی بود که عمده اوراق منتشرشده مربوط به وزارت امور اقتصادی و دارایی بود. همچنین از این ارقام بیش از هزار میلیارد تومان از اوراق به‌رغم پذیرش، هنوز پذیره نویسی نشده که پس از اخذ مجوزهای لازم پذیره نویسی و تامین مالی آن انجام خواهد شد.

وی در ادامه به میزان دارایی پایه اوراق پذیره نویسی‌شده در بورس انرژی اشاره کرد و افزود: این مقدار اوراق معادل 344‌هزار تن متانول، 697‌هزار تن نفت‌خام سبک، 133‌هزار تن نفت‌خام سنگین و 5میلیون و 581کیلووات ساعت برق بوده است.

وی در ادامه عنوان کرد: برای استمرارتامین مالی در سال آینده روی اوراق سلف استاندارد موازی تمرکز بیشتری شده و از هم اکنون مذاکرات آن آغاز شده و نسبت به سال قبل مذاکرات بیشتری در حال انجام است تا در پروژه های مختلف بتوان تامین مالی انجام داد.

مدیرعامل بورس انرژی ادامه داد: امسال در حوزه تامین مالی صنعت متانول استقبال خوبی صورت گرفت. این ابزار کمک کرد تا چند شرکت پروژه های توسعه ای خود را انجام دهند.

رایزنی برای صندوق پروژه هیبریدی

نقوی در خصوص صندوق پروژه و گواهی سپرده به‌عنوان یکی دیگر از شیوه های تامین مالی گفت: در کنار انتشار اوراق سلف استاندارد موازی، روی صندوق پروژه و همچنین گواهی سپرده کالایی با توجه به معافیت های مالیاتی که ایجاد شده، تمرکز جدی داریم؛ به این صورت که اگر بتوان از سازمان بورس مجوزهای آن را اخذ کرد، یک صندوق پروژه هیبریدی (ترکیبی) داشته باشیم.

این شیوه تامین مالی به این گونه است که وقتی کسی پروژه را اجرا می‌کند، بتواند به سرمایه‌گذاران بخشی از دارایی پایه یا عواید پروژه را در چارچوب گواهی های مختلف همچون گواهی سپرده کالایی یا گواهی صرفه جویی ارائه کند تا جذابیت های صندوق پروژه افزایش یابد.

به عبارت ساده تر در این شیوه پس از اجرایی شدن پروژه، می توان از عواید مستقیم آن در چارچوب اوراق استفاده و بحث بازپرداخت آن را مطرح کرد.

این ایده برای شرکت‌ها از جذابیت زیادی برخوردار است. همچنین سرمایه‌گذار به صورت مستقیم در سود پروژه شریک خواهد شد.

مدیرعامل بورس انرژی در پایان صحبت های خود به تامین مالی خارجی اشاره و اظهار کرد: در حوزه بین‌المللی اگر تعامل با سایر کشورها و بانک‌های بین‌المللی صورت گیرد، تامین مالی به صورت ارزی برای بخش خصوصی در کشور نیز در دسترس خواهد بود. در چارچوب ها و قواعد موجود در بورس انرژی این پتانسیل وجود دارد و می توان کارهای خوبی را به سرانجام رساند و موفقیت های بزرگی حاصل کرد.