نشنال‌اینترست بررسی کرد؛

توافق ایران و روسیه هشداری برای غرب خواهد بود

نشریه نشنال‌اینترست در یادداشتی نوشته است : توافق ۲۰ ساله ایران و روسیه ممکن است یک معامله تسلیحاتی نباشد، اما هشداری برای غرب خواهد بود. تهدید یک معامله می‌تواند به عنوان ابزار چانه‌زنی بکار گرفته شود.

کد خبر: ۶۱۴۲۰۱

۰۳ اسفند ۱۴۰۰

اقتصاد آنلاین ـ پرستو بهرامی‌راد: نشریه نشنال اینترست در یادداشتی به ‌قلم آرش توپچی‌نژاد نوشته است: پتانسیل پیمان ۲۰ ساله بین ایران و روسیه شاید برای غرب مهمتر از خود این دو کشور باشد.

ابراهیم رییسی، رییس جمهوری ایران و ولادیمیر پوتین، رییس جمهوری روسیه در اولین دیدار حضوری خود در روز ۱۹ ژانویه سال ۲۰۲۲ تعهد خود را به تقویت روابط دوجانبه نشان دادند. همزمان با تبادل نظر روسای‌ جمهور، وزیر نفت ایران اعلام کرد که تهران و مسکو در توافق‌های تجاری در بخش‌های انرژی، حمل‌ونقل و بانکی گام‌هایی برداشته‌اند.

با این حال، نکته‌ای که حایز اهمیت است در سفر رییسی به مسکو، ارایه پیش‌نویس توافقنامه همکاری ۲۰ ساله ایران و روسیه بود. این قرارداد که برای بروزرسانی پیمان همکاری اقتصادی قبلی از سال ۲۰۰۱ در نظر گرفته شده است، افزایش همکاری در زمینه‌های امنیتی، حمل و نقل و تجارت بین تهران و مسکو را پیشنهاد می‌کند.

این توافق هنوز در حال مذاکره است و دولت ایران اعلام می‌کند که مفاد آن باید ابتدا علنی شود و به تصویب مجلس برسد. قرارداد همکاری ۲۰ ساله از سال گذشته مورد بررسی قرار گرفته است و در حالی که ایران در سنجش میزان علاقه پوتین به توافق موفق بوده است، ممکن است در آینده نزدیک محقق نشود. با این حال، در این میان توافق آینده ارزشمند است، زیرا نشان‌دهنده اعتقادات تهران و مسکو در مذاکراتشان با غرب است.

ایران و روسیه هر دو بر سر ژیواستراتژی‌های منطقه‌ای خود بر سر دوراهی قرار دارند. در روز ۸ فوریه، هییت ایران برای هشتمین و احتمالاً آخرین دور مذاکرات برای در مورد احیای برجام به وین بازگشت.

برخلاف توافق‌های متعارف، برجام به دلیل بی‌اعتمادی متقابل شکل گرفت و ایران به‌شدت به دنبال تضمین‌هایی است که واشنگتن از تعهدات خود مانند سال ۲۰۱۸ سرپیچی نکند. ایران همچنین بر حذف همه تحریم‌ها در ازای پایبندی به توافق هسته‌ای پافشاری می‌کند.

به عنوان یکی از امضاکنندگان توافق هسته‌ای، برخی روسیه را وکیل ایران در روند مذاکره مجدد می‌دانند. مذاکرات وین در حالی از سر گرفته می‌شود که روسیه از طریق امانویل مکرون، رییس جمهور فرانسه وارد مذاکرات خود با غرب می‌شود. روسیه در حال حاضر درگیر یک بن‌بست علیه ناتو و اوکراین است.

در روزهای آینده، رویکردهای دیپلماتیک تهران و مسکو با آمریکا و همتایان اروپایی آن به طور قابل‌توجهی بر چشم‌انداز تنش‌زدایی در شرق اروپا و غرب‌آسیا تأثیر خواهد گذاشت. با این حال، هر دو کشور متعهد به دنبال کردن منافع شخصی خود هستند و توافقنامه همکاری ۲۰ ساله ممکن است پیامدهای مهمی در این فرآیند داشته باشد.

دولت ایران بر تبلیغات منافع اقتصادی و امنیتی توافق با روسیه تمرکز کرده است. گزارش‌ها حاکی از آن است که تهران به دنبال خرید جنگنده‌های سوخو-۳۵ ساخت روسیه برای بازسازی نیروی هوایی خود است. دولت رییسی همچنین علاقمند به خرید سامانه دفاع موشکی اس-۴۰۰ است.

تفاوت در منافع ژیوپلیتیکی ایران و روسیه این پرسش را مطرح می‌کند که توافق ۲۰ ساله تا چه حد می‌تواند همکاری‌های امنیتی، اقتصادی و صنعتی این کشورها را باهم تقویت کند.

اما انتظار می‌رود که یک توافق، منافع ملموس کمی برای هر یک از طرفین داشته باشد، این چشم‌انداز می‌تواند اهرم سیاسی را به تهران و مسکو اعطا کند که در مذاکرات خود با غرب به دنبال آن هستند. عامل مشترک بین این دو کشور گفتگوی مداوم آن‌ها با آمریکا و متحدانش است. اگر وضعیت در اوکراین تشدید شود، پوتین ممکن است به تعهدات کامل خود در قبال ایران در تلاش برای تحت فشار قرار دادن آمریکا و متحدانش در ناتو از جبهه‌ای دیگر، از احتیاط‌های خود در مورد تعهد خود به ایران چشم‌پوشی کند.

کرملین همچنین ممکن است از تهدید فروش تسلیحات به ایران بعنوان اهرم سیاسی در مذاکرات بر سر اوکراین استفاده کند. به این ترتیب، یک توافق ۲۰ ساله ممکن است یک معامله واقعی تسلیحاتی را ارایه نکند، اما تهدید یک معامله می‌تواند به عنوان یک ابزار چانه‌زنی به کار گرفته شود. به همین ترتیب، ایران می‌تواند از این توافق برای نشان‌دادن این موضوع استفاده کند که در صورت ادامه تحریم‌های اقتصادی آمریکا، از استراتژی‌های جایگزین دوری نخواهد کرد.