واکنش نفت به حمله حوثی ها

حمله روز دوشنبه جنبش انصارالله یمن به تاسیسات نفتی امارات متحده عربی، قیمت طلای سیاه را به اوج هفت‌ ساله خود رساند. حوثی ها در این حمله با تعدادی موشک بالستیک و پهپاد، تاسیسات ذخیره سازی نفتی ابوظبی را مورد حمله خود قرار دادند و بازار بار دیگر نگران ریسک های ژئوپلیتیک ناشی از کمبود عرضه شد.

کد خبر: ۶۰۱۳۰۸

۲۹ دی ۱۴۰۰

به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از دنیای‌اقتصاد،  متیو اسمیت، چند روز پیش از حمله اخیر حوثی ها در مقاله ای در وب‌سایت اویل‌پرایس، تبعات جنگ داخلی در یمن برای بازار جهانی نفت را مورد بررسی قرار داد و گفت که حوثی ها می توانند بازار جهانی نفت را وارد بحرانی بزرگ کنند و به رشد قیمت‌های سرسام‌آور طلای سیاه دامن بزنند. نیروهای یمنی با بالا گرفتن جنگ در جبهه ها، حالا تهدیدهای خود را می توانند بار دیگر به سوی زیرساخت های نفتی عربستان و امارات شدت ببخشند و از سوی دیگر در تنگه باب‌المندب امکان متوقف کردن و اختلال در جریان عرضه نفت، فرآورده ها و گاز مایع طبیعی به اروپا و آمریکای شمالی را دارند؛ امری که می تواند به بحرانی تر شدن وضعیت کشورهای متخاصم با حوثی ها بینجامد و در ابعادی گسترده تر، کل وضعیت اقتصاد جهانی را به سمت پرتگاه ناشی از تورم افزایش بهای نفت بکشاند.

نفت در قله ۷ساله با حمله پهپادهای حوثی

پلیس امارات متحده عربی روز دوشنبه اعلام کرد که در حمله پهپادهای انفجاری به سه‌تانکر نفت در ابوظبی و حمله دیگری به فرودگاه بین‌المللی ابوظبی، سه‌نفر جان خود را از دست داده اند که دو تن از آنان تبعه هند بودند و یک نفر پاکستانی بوده است. به رغم آنکه امارات در ابتدای امر درباره عامل این حملات سکوت کرده بود، سخنگوی نظامی جنبش انصارالله مسوولیت این حمله را پذیرفت.

یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثی ها اعلام کرد که این حملات با پنج‌موشک بالستیک و تعداد زیادی پهپاد انجام شده اند. همچنین پلیس می گوید ۶نفر مجروح و زخمی شده اند. در این حمله سه‌تانکر حمل نفت در نزدیکی انباری متعلق به شرکت ملی نفت ابوظبی(Adnoc)  در منطقه مصفح مورد هدف قرار گرفتند. این محله صنعتی در ۱۳مایلی مرکز شهر ابوظبی قرار دارد و دارای یک شبکه خطوط لوله نفت و ۳۶مخزن ذخیره سازی است که کامیون های حمل‌ونقل سوخت در سراسر کشور از آنها استفاده می‌کنند.

جنبش انصارالله یمن همچنین هشدار داده است که حوثی ها امکان حمله به تاسیسات بیشتر در امارات را دارند. در طرف مقابل نیز شرکت ادنوک اعلام کرده که پس از وقوع این حادثه در انبار سوخت مصفح، برنامه های ادامه فعالیت را برای اطمینان از عرضه بی‌وقفه محصولات به مشتریان محلی و بین‌المللی آغاز کرده است. در نتیجه این حملات و تنش ها در خاورمیانه، نگرانی‌ها درباره کمبود عرضه و اختلال در زنجیره تامین را افزایش داده است که به رسیدن بهای شاخص های برنت و وست‌تگزاس اینترمدییت به بالاترین سطح خود از اکتبر ۲۰۱۴ به این سو منجر شده و بهای برنت در اوج خود تا ۱۳/ ۸۸دلار در هر بشکه رسید و وست تگزاس اینترمدییت نیز به ۷۴/ ۸۵ دلار در هر بشکه رسیده است. با وجود این، در ساعت ۱۶ روز سه شنبه به وقت تهران، قیمت‌ها اندکی عقب نشینی کردند و بهای برنت با ۸۲سنت افزایش نسبت به جلسه معاملاتی قبل، به ۳۰/ ۸۷دلار بر بشکه رسید. وست تگزاس اینترمدییت نیز با رشد ۰۸/ ۱دلاری به ۹۰/ ۸۴ دلار در هر بشکه دست یافت.

ریسک ژئوپلیتیک جنگ داخلی یمن

جنگ در یمن اکنون به رقابتی چندجانبه تبدیل شده است و به رغم اعلام برنامه هایی برای آتش‌بس در سال ۲۰۲۱ از سوی عربستان‌سعودی، به نظر می‌رسد درگیری ها میان نیروهای ائتلاف به رهبری سعودی، نیروهای نیابتی امارات‌متحده در جنوب، نیروهای وابسته به منصور هادی با جنبش انصارالله و حوثی های یمنی در حال تشدید است. متیو اسمیت در مقاله ای که برای وب‌سایت اویل‌پرایس به رشته تحریر درآورده، این دیدگاه را مطرح کرده است که جنگ داخلی یمن این پتانسیل را دارد که عرضه جهانی نفت را مختل کند و باعث افزایش قیمت‌ها در زمانی حساس برای بهبود اقتصاد جهان پس از همه‌گیری کرونا شود.

در بحبوحه جنگی که سال‌هاست گریبان یمن را گرفته، بار دیگر حوثی های یمن ممکن است به حملات خود علیه زیرساخت های نفتی و خطوط کشتیرانی دریای سرخ که از نظر اقتصادی برای سعودی ها کلیدی است، شدت ببخشند. نویسنده اویل‌پرایس همچنین اعلام کرد: این حملات با استفاده از موشک های بالستیک و پهپادها انجام شده است. در حالی که جنگ داخلی در یمن مانع توسعه ذخایر ۳میلیارد بشکه ای نفت‌خام و ۱۷تریلیون فوت مکعبی گاز این کشور شده است، حملات حوثی ها به زیرساخت های انرژی سعودی می تواند تهدید جدی برای عرضه جهانی نفت باشد.

عربستان‌سعودی بزرگ‌ترین صادرکننده نفت خام در جهان است و حدود ۱۰‌درصد از نفت مصرفی دنیا از این کشور تامین می‌شود. زنگ خطر برای بازار نفت زمانی به صدا درآمد که اندیشکده مطالعات استراتژیک و بین‌الملل اطلاعاتی منتشر کرد که نشان می داد حملات انصارالله به عربستان در ۹ماه نخست سال ۲۰۲۱ نسبت به مدت مشابه سال پیشین بیش از دو برابر شده است. تهدید حوثی ها علیه نفت سعودی در زمانی صورت می‌گیرد که اقتصاد جهان برای بازیابی از تبعات کووید-۱۹ به نفت‌خام نیاز دارد و افزایش بیش از ۶۰درصدی برنت در سال گذشته، فشارهای تورمی کم‌سابقه ای را بر تمام جهان و بالاخص اقتصادهای بزرگی چون آمریکا تحمیل کرده است.

امکان حوثی ها برای حمله های نفتی

بازار نفت اثر حمله ۱۴سپتامبر ۲۰۱۹ حوثی ها به مجتمع فرآوری نفت‌خام ابقیق و میدان نفتی خوریس در مجاروت آن را هنوز فراموش نکرده است. طی چند روز پس از این حمله، بهای شاخص نفتی برنت نزدیک به ۱۳‌درصد افزایش پیدا کرد و به بیش از ۶۸دلار در هر بشکه رسید. همچنین حمله ماه مه ۲۰۱۹ پهپادهای حوثی به خط لوله نفتی سعودی با ظرفیت انتقال ۵میلیون بشکه در روز، باعث جهش ۲ دلاری قیمت نفت در همان زمان شد. حالا بازار نفت نگران آن است که سعودی‌ها به رغم وعده هایی که درباره آتش‌بس داده بودند، این جنگ را برای خود به باتلاقی تبدیل کنند که به حملات بیشتر حوثی ها به تاسیسات نفتی و زیرساخت های این کشور منجر شود و نفتی که حالا از ۸۷دلار در هر بشکه هم گذشته، حرکت خود را به سمت سه رقمی شدن ادامه دهد و به بحرانی جهانی دامن بزند.

توان عملیاتی نیروهای انصارالله که کنترل بخش قابل‌توجهی از یمن را در اختیار دارند، تنها محدود به تاسیسات نفتی عربستان نیست، بلکه موقعیت استراتژیک دسترسی به تنگه باب‌المندب، به حوثی ها امکان می‌دهد تا این نقطه استراتژیک ترانزیت و عرضه جهانی نفت را مورد حمله قرار دهند. تنگه باب‌المندب آبراهی باریک است که امکان دسترسی به دریای سرخ و کانال سوئز و پس از آن دریای مدیترانه را فراهم می‌کند. نفتکش های زیادی به صورت روزانه از این تنگه برای جابه‌جایی نفت، فرآورده ها و گاز طبیعی مایع به مقصد اروپا و آمریکای شمالی استفاده می‌کنند.

سعودی ها برای بی‌اثر کردن تهدید بستن تنگه هرمز از سوی ایران، بخش بزرگی از تاسیسات انتقال و صادرات نفت خود را به ساحل دریای سرخ منتقل کردند. حالا با توانایی حوثی ها برای ناامن سازی یا بستن تنگه باب‌المندب در صورت نیاز، جریان انتقال روزانه دست کم ۶میلیون بشکه فرآورده نفتی و بسیاری از نفتکش ها و کشتی های تجاری به اروپا و آمریکایی شمالی مختل خواهد شد. در چنین شرایطی نفتکش ها برای دسترسی به اروپا باید از مسیر شاخ آفریقا عبور کنند که به افزایش مسافت، زمان و هزینه انتقال آنها  و جهش قیمت نفت خام و گاز طبیعی منجر می‌شود. این امر، اهرم ژئوپلیتیک قابل‌توجهی در اختیار حوثی ها قرار می‌دهد که در صورت احساس نیاز می توانند از آن استفاده کنند.

همچنین امکان حمله به تاسیسات نفتی امارات در کنار گزینه حمله به تاسیسات عربستان و ناامن سازی باب المندب، به حوثی ها فرصتی می‌دهد تا به این ترتیب جنگ در یمن را برای نیروهای ائتلاف عربی به رهبری سعودی دشوارتر و پرهزینه تر کنند و حتی با افزایش بهای نفت خام، جهان را در فشار تورمی حاصل از رشد قیمت قرار دهند.