هواشناسی بورس در زمستان ۱۴۰۰

پاییز ۱۴۰۰ نه تنها کم‌بارتر از سال‌های گذشته بود و خبری از باران های پاییزی نبود، برای بازار سرمایه هم دستاوردی نداشت.

کد خبر: ۵۹۳۲۳۶

۰۵ دی ۱۴۰۰

به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از دنیا ی اقتصاد،  گرچه ابتدای فصل سهامداران روزهای سبز بورس را می دیدند و وضعیت بازار کمی بهبود یافته بود اما هرچه از نیمه دوم پاییز می گذشت، ریزش ها در بازار شتاب بیشتری می‌گرفت و روزهای سرخ پوشی شاخص بیشتر از روزهای مثبت آن می‌شد. بلاتکلیفی دولت در روند قیمت‌گذاری خودرو و در شوک های لایحه بودجه سال آینده به صنایع و شرکت‌های بورسی، سبب شد تا شاخص سهام آذرماه را با افت حدود ۵‌درصدی پشت‌سر بگذارد و از رقبای خود در کسب بازدهی عقب بماند.

این ورق اما با بسته ۱۰‌بندی دولت برای حمایت از بازار سهام برگشت و در روزهای آخر آذر رشد بازار شروع شد، به‌طوری که بازار دو روز نخست کاری از فصل زمستان را با رشد حدود ۷۰ هزار واحدی به پایان رساند. کارشناسان و فعالان بازار سرمایه پیش بینی می‌کنند که زمستان فصل رونق بورس در سال۱۴۰۰ خواهد بود. هرچند به اعتقاد آنان سایه ابهامات همچنان بر سر بازار وجود دارد اما حجم معاملات در این فصل بهتر خواهد بود.

افزایش حجم تقاضا در بهمن

احسان رضاپور، کارشناس بازار سرمایه: در هفته های اخیر یعنی نیمه دوم پاییز بازار ریزش های پرشتابی را تجربه کرد. این ریزش ها در پی رفتار تصمیم‌گیران و سیاستگذاران بود که باعث شد ابهامات در بازار افزایش پیدا کند، تا جایی‌که فرمان ۱۰‌ماده ای را شاهد بودیم و وزیر اقتصاد با این فرمان بخشی از ابهامات را تعیین‌تکلیف کردند.

این مصوبات که شامل ۱۰‌بند می‌شد، نگرانی سرمایه گذاران در برخی از زمینه را رفع کرد و تا حدی تکلیف روشن شد، با این حال شاهد بودیم که این بسته حمایتی هم نتواست به اندازه کافی اعتماد سرمایه گذاران و سهامداران را جلب کند.

مهم‌ترین دلیل آن هم این است که وعده ها، قول ها و مصوبه هایی که برای حمایت از بازار سرمایه وجود داشته در روند اجرا یا با کندی زیادی مواجه بوده یا بعضا خیلی زود تغییر کرده و به دلیل عدم‌هماهنگی هایی که وجود داشته اجرایش متوقف شده یا به تاخیر افتاده است که یکی از نمونه های این دست از مصوبه ها درباره قیمت‌گذاری خودرو بود که با آن وضعیت مواجه شد و بازار را تحت تاثیر قرار داد، بنابراین تکرار چنین اتفاق هایی باعث شده که سرمایه گذاران با خود تصور کنند نباید به این مصوبات یا این دست اظهارنظرها خوش بین باشند، روی آنها حساب کنند و بهتر است که منتظر عملیاتی‌شدن این مصوبات باشند تا سرمایه گذاری با ریسک کمتری انجام دهند.

البته درست است که روزهای اول زمستان تحت تاثیر مصوبه جدید دولت یعنی همان بسته حمایتی ۱۰ بندی قرار گرفت و ریزش ها متوقف و بازار با اقبال مواجه شده است اما به‌نظر می‌رسد سایه نگرانی ها همچنان بر سر بازار وجود دارد و چنانچه اخبار ضدونقیضی در روزهای آینده به بازار مخابره شود، می‌تواند انگیزه سرمایه گذاران را برای خرید سهام شرکت‌ها در قیمت‌های رشدیافته چند روز اخیر کاهش دهد. طبیعتا اگر با افزایش عرضه ها مواجه شویم مجددا روند نوسانی بازار که در چند‌ماه اخیر تجربه کردیم، تکرارپذیر خواهد شد.

البته باید در نظر داشت که هرچه جلوتر می رویم اثرات دلار نیما ۲۴ هزار تومانی و عملکرد فروش شرکت‌ها با شرایط جدید و قیمت‌های رشدیافته در صورت‌های مالی شرکت‌ها هم نمود بیشتری پیدا می‌کند و فعالان بازار شاید برای فروش سهام شرکت‌هایشان در هر قیمتی مقاومت بیشتری نشان دهند و تمایل به عرضه کاهش پیدا کند؛ به‌خصوص اینکه جذابیت در بازارهای دیگر به دلیل چشم اندازی که وجود دارد، بیشتر نخواهد بود.

نکته ای که وجود دارد این است که بازار به‌صورت سنتی اغلب در زمستان تحت تاثیر گزارش های ۹ ماهه که معمولا در اوخر دی‌ماه به بازار مخابره می‌شود، قرار می‌گیرد.انتظار است که این گزارش‌ها امسال گزارش های خوبی باشند و بتوانند قیمت فعلی سهام شرکت‌ها را خیلی خوب توجیه کنند و از پتانسیل های آنها حکایت داشته باشند، بنابراین انتظار است که این گزارش‌ها محرک خوبی برای بازار در بهمن‌ماه باشند و شاید بتوانند بازار را در بهمن‌ماه به ایام مناسبی برای معامله تبدیل کنند و شاهد افزایش حجم معاملات و ارزش معاملات و شاخص ها باشیم. به‌جز این موضوع اگر سال‌های قبل را مرور کنیم، به واسطه رفتارهای تاریخی و مناسبتی، بهمن ماه، ‌ماه بهتری برای بازار سرمایه بوده و خیلی مواقع این رفتار بازار تکرار شده است.

از سوی دیگر در نیمه دوم اسفند‌ماه افزایش عرضه ناشی از نیاز به نقدینگی برخی شرکت‌ها جهت تامین هزینه های پایان سال، تسویه‌حساب برخی از کار‌گزاری ها؛ شناسایی سود یا اصلاحات در پرتفوی خود را داریم. این فاکتورها باعث می‌شوند که نیمه دوم و اسفند ماه به ماه های پرعرضه تر و بعضا کم‌بازده تر تبدیل شوند که البته فرصت‌های خرید خوبی در اسفند‌ماه برای سرمایه گذارانی که با دیدگاه بلندمدت یا فصل مجامع سهام را خریداری می‌کنند به‌وجود می آید. البته هنوز ابهاماتی در بازار وجود دارد که برخی از آنها مانند نهایی‌شدن لایحه بودجه می‌تواند برداشته شود و به کمک بازار بیاید و یک‌سری از نگرانی ها را برطرف کند که برطرف‌شدن این نگرانی ها می‌تواند اثر مثبتی روی بازار بگذارد و باعث رشد آن شود.

افزایش حجم معاملات در زمستان

پیمان حدادی، کارشناس بازار سرمایه: در شرایط فعلی و با توجه به ابهاماتی که وجود دارد پیش بینی هفته آینده بازار دشوار است؛ چه برسد به یک فصل، چون عواملی بسیاری در تعیین مسیر بورس دخیل هستند که باید تکلیف آنها مشخص شود. یکی از این مسائل لایحه بودجه سال آینده است که ممکن است مجلس تغییرات زیادی در آن ایجاد کند. از سوی دیگر مساله مذاکرات هسته ای و اینکه چه اتفاقی می افتد نیز اثرگذار خواهد بود و نتیجه مذاکرات بر اینکه بازار سرمایه در فصل زمستان چه روندی داشته باشد اثر دارد. به همین دلیل سخت است که وضعیت بازار را برای یک فصل پیش بینی کنیم ولی موضوعی که می‌توان با قطعیت گفت این است که وضعیت بازار در فصل زمستان از پاییز امسال بهتر خواهد بود، یعنی هم حجم معاملات و هم قیمت‌ها در فصل زمستان رشد خواهد داشت.

بازار پتانسیل قابل توجهی برای رشد در فصل زمستان دارد

بهروز شهدایی، کارشناس بازار سرمایه: اکنون سهامداران در فضای پر از ابهام در حال معامله هستند. این فضای پر از ابهام هم شامل بحث‌های سیاسی داخلی است، هم مسائل سیاسی و بین المللی است و هم موضوع هایی است که متاسفانه هر سال دور ه ای در قالب لایحه بودجه بر بازار سایه می افکند و می‌تواند تنشی در بازار ایجاد کند. پیش بینی اینکه ما در زمستان وضعیت بازار چگونه خواهد بود، سخت است و باید تکلیف ابهامات و پارامتر‌هایی که مطرح شد روشن شود، اما اگر این پارامترها را حذف کنیم و بازار را به‌صورت انتزاعی نگاه کنیم، می‌توان گفت که بازار باید در زمستان رشد کند.

با توجه به وضعیت تورمی که شاهد آن هستیم، حتی اگر بازار بخواهد خود را متناسب با تورم تعدیل و اصلاح کند (نه رشد و توسعه در شرکت‌ها) یک پتانسیل عجیب در درون بازار برای رشد وجود دارد، اما اینکه این پتانسیل چطور بتواند به منصه‌ظهور برسد، لازم است که پارامترهای جانبی بیاید و سیگنال مناسب را به آن بدهد. اکنون با توجه به ساختار بودجه ای که چیده شده و نیاز دولت به تامین‌مالی از بازار بدهی از یک‌سو و از سوی دیگر ابهامی که همچنان درباره مذاکرات هسته ای و نتیجه آن وجود دارد (که با توجه به شروع سال جدید میلادی می‌تواند موقتا متوقف شود) می‌تواند به‌عنوان ترمز برای بازار تلقی شود، در غیر این‌صورت بازار پتانسیل خوبی برای رشد دارد. اینکه تکلیف بازار روشن نمی‌شود و برخی از پارامترهای اقتصادی برای بازار مشخص نیست کار را خراب می‌کند و جلوی رشد بازار را می‌گیرد.

مثلا هر سال شاهد دستکاری نرخ گاز هستیم یا نرخ بهره را هر سال بالا و پایین می‌کنند! صبح قانون می گذارند که فولاد صادر شود یا سنگ‌آهن صادر نشود، بعدازظهر لغو می‌کنند، فلان محصول مشمول مالیات شود و الی آخر. همه اینها بازار را سرگردان می‌کند و سرمایه گذار را فراری می‌دهد.  یک الگو بگذارند و بر اساس آن الگو عمل کنند. بازار خودش سواد دارد و حساب می‌کند. اینکه هر روز یک خبر و یک تصمیم گرفته شود ابهامات بازار را افزایش می‌دهد. اینکه سرمایه گذار نمی داند فردا قرار است چه اتفاق بیفتد بسیار آسیب زاست.

مثلا یک روز آقای وزیر یک حرف می‌زند و بازار کلا منفی می‌شود، روز بعد مجلس تصمیم دیگر می‌گیرد و روند بازار تغییر می‌کند و مثبت می‌شود. بازار وقتی ثبات نداشته باشد، تصمیم‌گیری سخت می‌شود. زمانی بود که گفته می‌شد ارز جزو بازارهای ریسکی است ولی واقعیت این است که اکنون بازار سرمایه از بازارهای فارکس و کیرپتو ریسک بیشتری دارد. این ریسک است که بازار را می ترساند. اینکه می گوییم ما از بازار سرمایه حمایت می‌کنیم، بورس در اولویت دولت است یا سه روزه وضعیت بورس را بهبود می‌دهیم از اساس غلط است. سرمایه گذاران هیچ‌کدام از اینها را نمی خواهند؛ آنها فقط می‌خواهند که تکلیف مسائلی که در حیطه اختیارات مسوولان است مشخص شود. در این صورت بازار خودش شعور دارد و می داند چه کند. اکنون بازار سرمایه در ذات خود پتانسیل رشدهای بسیار قابل‌توجهی دارد.