ادامه مذاکرات وین از پس‌ فردا

میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در مذاکرات: به‌طور معمول رایج نیست که به کارهای جدی در فاصله کریسمس تا سال نو میلادی پرداخته شود و تعیین این تاریخ نشانه‌ای از آن است که همه مذاکره‌کنندگان خواستار تلف نشدن زمان هستند و هدفشان احیای سریع برجام است.

کد خبر: ۵۹۲۸۳۶

۰۴ دی ۱۴۰۰

به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از دنیای‌اقتصاد، یائیر لاپید، وزیر خارجه اسرائیل، پس از دیدار با جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی رییس‌جمهور آمریکا در تغییر موضعی تاکتیکی در خصوص برنامه هسته ای ایران که احتمالا با هدف کاهش فاصله دیدگاه برجامی تل آویو-واشنگتن است، گفت: «ما هیچ مشکلی با توافق نداریم. توافق خوب، چیز خوبی است.»

سالیوان روز چهارشنبه در ادامه سفر به سرزمین های اشغالی با وزیر خارجه این رژیم دیدار کرد. لاپید پس از این دیدار، ضمن عقب نشینی از مواضع سرسختانه اسرائیل در قبال برنامه هسته ای ایران، سه گزینه را برای آینده این گفت‌وگوها برشمرد که عبارتند از: «نخست توافق هسته ای قوی، دوم عدم‌توافق و تشدید تحریم ها و سوم معامله بد.» همزمان با این تحولات، انریکه مورا، معاون مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا اعلام کرد، مذاکرات وین از «روز دوشنبه ٢٧دسامبر» (ششم دی‌ماه) از سرگرفته خواهد شد.

میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در مذاکرات وین، نیز با اشاره به اینکه این مذاکرات از روز دوشنبه از سر گرفته می‌شود در توییتی نوشت: به‌طور معمول چندان رایج نیست که به کارهای جدی در فاصله کریسمس تا سال نو میلادی پرداخته شود و مشخص شدن این تاریخ نشانه‌‌ای است از آنکه همه مذاکره‌‌کنندگان خواستار عدم تلف شدن زمان هستند و هدفشان سریع‌‌ترین حالت احیای برجام است. ازسوی دیگر «جو بایدن»رییس‌جمهوری آمریکا از دریافت تماس‌های نفتالی بنت، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی وهرگونه مذاکره درباره موضوع ایران خودداری می‌کند.

تغییر موضع تل آویو

در حالی که تا چند هفته پیش، مقامات اسرائیلی تمام تلاش خود را برای مجاب کردن آمریکا به انصراف از ادامه مذاکرات با ایران به کار گرفته بودند، اکنون وزیر خارجه این رژیم می گوید، تل آویو با «توافق قوی و خوب» مشکلی ندارد. لاپید مدعی شد، اگر آمریکا بتواند به «توافق هسته ای قوی» با ایران دست یابد و توانایی جمهوری اسلامی را برای ساخت سلاح اتمی برای همیشه محدود کند، این دولت با چنین توافقی مشکلی نخواهد داشت.

البته این ادعای لاپید در حالی مطرح می‌شود که مقامات جمهوری اسلامی ایران بارها اعلام کرده اند، قصدی برای تولید سلاح هسته ای ندارند. نیویورک‌تایمز می گوید، یائیر لاپید این اظهارات را روز چهارشنبه ساعاتی پس از دیدار با جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی رییس‌جمهور آمریکا در یک ویدیوکنفرانس از دفترش مطرح کرد.

وزیر امور خارجه اسرائیل، همچنین از راه دومی هم در این خصوص صحبت کرده و آن را «عدم‌توافق» خوانده است. لاپید در ادامه ادعاهایش گفته است، در صورت عدم‌توافق، باید تحریم ها تشدید شوند و لازم است اطمینان حاصل شود که ایران نمی‌تواند به جلو حرکت کند. به گفته این مقام اسرائیلی، سومین و بدترین راه، «معامله بد» است.  نیویورک‌تایمز در ادامه نوشته است، به نظر می‌رسد یائیر لاپید سعی دارد، فاصله دیدگاه کشورش را با آمریکا بر سر برنامه هسته ای ایران کاهش دهد.

یائیر لاپید در ادامه این مصاحبه گفته است که اکثریت اسرائیلی ها، از جمله اپوزیسیون، احساس می کردند که توافق برجام به اندازه کافی خوب نبود. وزیر امور خارجه اسرائیل در ادامه گفته است که  این به دلیل بند «غروب در برجام» بود که در سال ۲۰۳۰ به ایران اجازه می داد، مواد لازم برای ساخت بمب اتمی را تولید کند. مطابق «بند غروب» در برجام پس از ۱۰سال ایران می‌تواند سانتریفیوژهای غنی سازی را افزایش دهد و پس از ۱۵سال نیز اجازه دارد حجم اورانیوم کمتر غنی شده خود را زیادتر کند.

یائیر لاپید در این مصاحبه از ابراز نظر در خصوص تلاش های اسرائیل برای خرابکاری در برنامه هسته ای ایران خودداری کرد، اما گفت، هر اتفاقی که برای تاسیسات هسته ای ایران می افتد، ربطی به مذاکرات هسته ای با ایران ندارد. او اضافه کرد، تنها چیزی که می‌توانم به شما بگویم این است که اسرائیل بارها گفته است: «ما حق داریم از خود در برابر بزرگ‌ترین تهدیدهای وجودی محافظت کنیم!»

همچنین وزارت خارجه آلمان روز پنج‌شنبه اعلام کرد که برلین همکاری نزدیکش با رژیم صهیونیستی درخصوص توافق هسته ای را حفظ خواهد کرد. این در حالی است که کمتر از سه هفته پیش، رسانه های اسرائیل خبر دادند که نفتالی بنت، نخست وزیر اسرائیل، اواسط آذر گفت وگوی تلفنی «سختی» در زمینه ایران با آنتونی بلینکن وزیر خارجه آمریکا داشته است.

نیویورک تایمز نیز آن گفت‌وگو را «پرتنش» و رسیدن به حد مشاجره نامید و نوشت که مقامات اسرائیل بعد از آن گفت وگو، برآشفته شده و مقامات ارشدی را راهی آمریکا کردند. بنی گانتس، وزیر دفاع اسرائیل که در سفری با محوریت ایران به واشنگتن رفته بود، ۱۷آذر با آنتونی بلینکن و همچنین ژنرال لوید آستین، وزیر دفاع آمریکا، دیدار و گفت وگو کرد. بنی گانتس همچنین روزهای ۱۷ و ۱۸ آذر در دو سخنرانی در واشنگتن و میامی مدعی شد که ایران «قوای خود را از جمله در غرب ایران» برای تهاجمات جدید در خاورمیانه و در صدر آن برای «حمله به اسرائیل» آماده می‌کند و «اسرائیل تنها منطقه در جهان است که مورد تهدید واقعی یک کشور دیگر قرار دارد.»

پیش‌تر نیز داوید بارنئا، رییس موساد، سازمان جاسوسی اسرائیل در واشنگتن با جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی و همچنین با ویلیام برنز، رییس سی آی ای، سازمان مرکزی اطلاعات آمریکا، دیدار کرد تا دلایل اسرائیل را برای خودداری آمریکا از بازگشت به برجام بیان کند. با این حال، دولت آمریکا رابرت مالی، نماینده ویژه در امور ایران را ۱۷آذر راهی وین کرد تا در مذاکراتی که گفت وگوهای غیرمستقیم میان ایران و آمریکا با مشارکت کشورهای گروه ۱+۴ محسوب می‌شود، حضور یابد.

به گزارش روزنامه نیویورک تایمز، اکنون اختلافات دیرینه بر سر چگونگی کنار آمدن با برنامه هسته ای ایران به تنش های جدیدی میان دولت جو بایدن و اسرائیل انجامیده است. این دو مقام ارشد اسرائیلی که به واشنگتن سفر کرده بودند، آنجا را با نگرانی از این موضوع ترک کردند که تعهد آمریکایی ها به احیای توافق هسته ای به توافقی ناقص منتهی شود و به تهران اجازه دهد برنامه غنی سازی اورانیوم را با سرعت پیش ببرد.

سالیوان: پایان مذاکرات، ظرف چند هفته

همچنین جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی آمریکا، روز چهارشنبه ۲۲دسامبر در سفر به سرزمین های اشغالی گفت ایالات‌متحده و شرکایش در حال بحث در مورد تعیین چارچوب زمانی برای پایان دیپلماسی هسته ای با ایران هستند و افزود که مذاکرات فعلی با تهران ممکن است ظرف چند هفته به پایان برسد.  او در جریان سفر به اسرائیل به خبرنگاران گفت: «ما به صورت عمومی در مورد این موعد مقرر صحبت نمی کنیم، اما می‌توانم به شما بگویم که در پشت درهای بسته درباره چارچوب های زمانی صحبت می کنیم و این مهلت، طولانی نیست.» سالیوان گفت که این ضرب الاجل تنها چند هفته است.

سالیوان در دیدار با نفتالی بنت، نخست وزیر اسرائیل هم گفت که ایالات متحده و اسرائیل درگیر «مذاکره حساس» برای ایجاد استراتژی امنیتی مشترک هستند. مشاور امنیت ملی آمریکا بار دیگر تاکید کرد که «دیپلماسی، بازدارندگی و فشار» بهترین راه برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته ای است.  کاخ‌سفید درباره این سفر مقام آمریکایی اعلام کرد: «سالیوان به عنوان نماینده رییس‌جمهور آمریکا برای یک سفر ۳۰ساعته به بیت المقدس رفت، اسرائیل را در جریان تحولات مذاکرات وین قرار داد و دو طرف در مورد تحولات آینده تبادل نظر کردند.»

سه سناریوی کوتاه مدت احتمالی

در عین حال، چهار مقام ارشد اسرائیلی که در جلسات مشاور امنیت ملی بایدن در بیت المقدس شرکت کرده بودند، به اکسیوس گفتند، ایالات‌متحده آماده است در صورت لزوم، موضع تندتری در مورد ایران اتخاذ کند و نظرات اسرائیل را در نظر بگیرد.  در این باره، سالیوان سه سناریوی کوتاه مدت احتمالی در مورد برنامه هسته ای ایران را در این جلسات ترسیم کرد: «یک، توافق طی چند هفته آینده برای بازگشت و انطباق کامل با توافق ۲۰۱۵، (که او شک داشت به دست آید)؛ دوم، توافق موقت بر مبنای «توقف در برابر توقف» برای جلوگیری از تسریع بیشتر برنامه های ایران؛ سوم، عدم‌توافق و تحمیل تحریم و فشار جدید بر ایران.»

با از سرگیری مذاکرات هسته ای در وین، نگرانی‌ها از سوی نخست وزیر اسرائیل از این ایده که دولت بایدن به دنبال توافقی جزئی است که بدون هیچ‌گونه عقب نشینی هسته ای ایران، تحریم ها را برمی‌‌ دارد، افزایش یافته است.  مقامات اسرائیلی می گویند، ایده «توافق احتمالی توقف در برابر توقف» در دیدار های سالیوان با نخست‌وزیر، وزیر امور خارجه و وزیر دفاع مورد بحث قرار گرفت. مقامات اسرائیلی می گویند، هر سه نفر به سالیوان گفتند با چنین اقدامی مخالفند.

مورا: به دور هشتم خوش آمدید

از سوی دیگر، در آخرین اظهارنظر درخصوص زمان آغاز مذاکرات، انریکه مورا، معاون مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و هماهنگ‌کننده کمیسیون مشترک برجام، با انتشار پیامی در حساب کاربری خود در توییتر از زمان برگزاری دور جدید رایزنی های ایران و ١+٤ در وین خبر داد. به گزارش «ایسنا»، مورا نوشت: «مذاکرات وین از دوشنبه ٢٧دسامبر (ششم دی‌ماه) از سر گرفته می‌شود.

کمیسیون مشترک برجام برای گفت وگو و تعیین راه پیش‌رو تشکیل جلسه خواهد داد.» وی افزود: «مهم است که سرعت حل مسائل کلیدی باقی‌مانده افزایش یابد و با همکاری نزدیک با آمریکا پیش برویم. به دور هشتم خوش آمدید.» دور هفتم مذاکرات ایران و ١+٤ در وین به منظور احیای برجام و رفع تحریم‌های ظالمانه آمریکا علیه ایران روز جمعه ۲۶ آذرماه پس از چند روز رایزنی بی وقفه و دشوار به پایان رسید.

سفر رییسی به روسیه برای «توافق خوب»

همزمان با تحولات یادشده، رسانه نزدیک به دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی از سفر قریب الوقوع ابراهیم رییسی به مسکو و سفر حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه ایران به چین خبر داد. این رسانه این سفرها را زمینه‌ساز «توافق خوب» در وین خواند.

۸۰‌درصد مطالبات ایران در پیش نویس وین لحاظ شده است

یک منبع اروپایی در ارزیابی جدیدترین شرایط مذاکرات وین به «ایرنا»، گفت که طی دو مرحله گفت‌وگوی انجام‌شده بین ایران و ۱+۴، تیم ایرانی، پیشنهادهای جدید مکتوبی ارائه کرد که حدود ۸۰‌درصد آنها در پیش‌نویس موجود درج و لحاظ شد. یک منبع اروپایی که خواست نامش فاش نشود، به خبرنگار «ایرنا» گفت: «از ابتدا قرار بود مذاکرات وین بر اساس پیش‌نویس ۶دور قبلی پیش برود.

تیم مذاکره‌کننده جدید ایران در دور جدید مذاکرات که از ۲۹نوامبر در وین شروع شد، دو متن پیشنهادی مکتوب را ارائه کرد.» وی ادامه داد: «طرف ایرانی تاکید داشت که پیشنهادهایشان بر اساس پیش نویس وین ۶ بوده، اما حاوی اصلاحات و نکات جدیدی است که پس از گفت وگوهای فشرده بین ما و هیات ایرانی نهایتا طرفین توانستند به سند و دستور کار مشترکی دست یابند که در آن ۸۰‌درصد مطالبات ایران نیز لحاظ شده است.»