راه های نجات از ترافیک چیست؟

پیک ترافیک شبانگاهی در شهر تهران در حالی از حدود یک ماه قبل به دو برابر افزایش یافته است که برای نجات تهران از معضل ترافیک سه راهکار مهم پیشنهاد می‌ شود. در حالی که حل مساله ترافیک در پایتخت، یک آدرس سه مرحله ای را در خود جای داده است اما برنامه تازه اعلام شده برای مدیریت ترافیک خطر بروز دومین اشتباه برای کاهش بار تردد در پایتخت را گوشزد می‌ کند.

کد خبر: ۵۸۲۷۷۰

۳۰ آبان ۱۴۰۰

به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از دنیای‌اقتصاد، همزمان با لغو دورکاری های مشاغل در شهر تهران از حدود یک ماه قبل ترافیک در ساعات پیک تردد صبحگاهی و شامگاهی دست کم به دو برابر قبل افزایش یافته است. جمعه شب، در واکنش به افزایش بار ترافیکی تهران، فرمانده انتظامی تهران بزرگ از برنامه پلیس تهران برای اعزام حدود ۴۰۰ نفر نیروی نظامی و انتظامی برای مدیریت ترافیک به خیابان ها و معابر پایتخت خبر داد. این دومین اقدام برای مدیریت ترافیک بعد از افزایش ساعات طرح ترافیک در ابتدای آبان ماه است. هشتم آبان ممنوعیت تردد در محدوده طرح ترافیک تهران دو ساعت افزایش یافت.

ساعت شروع طرح ترافیک از ۸ و نیم صبح به ۷و نیم و ساعت پایان طرح از ۱۶ به ۱۷ افزایش یافت. همزمان با این اقدام اما منع تردد شبانگاهی لغو و تعیین‌تکلیف نشد که خود این عامل منجر به افزایش بار ترافیک در پایتخت در ساعات منتهی به آغاز منع تردد شبانه در پایتخت شد.

ظهر دیروز اما، رییس جمهوری دستور داد با توجه به واکسینه شدن تعداد زیادی از شهروندان، منع تردد شبانه در پایتخت نیز لغو شود. با این حال، بررسی ها نشان می‌دهد معضل ترافیک در تهران باید از ریشه خشکانده شود و انجام اقدامات مقطعی ونمایشی گره ترافیکی پایتخت را باز نخواهد کرد. اقدام به اعزام نیرو به معابر تهران با هدف روان سازی ترافیک بدون درمان ریشه ای مساله ترافیک در پایتخت، می‌تواند دومین اشتباه برای مدیریت ترافیک پایتخت قلمداد شود. کمتر از یک‌ماه قبل همزمان با لغو دورکاری سازمان‌ها وادارات در شهر تهران، هیچ تصمیمی از بابت رفع منع تردد شبانه در پایتخت گرفته نشد.

در حالی که دورکاری ادارات، سازمان‌ها، نهادها و مراکز شغلی و خدماتی از حدود یک ماه قبل به طور کامل ملغی شد اما کماکان منع تردد شبانه به قوت خود باقی ماند. این موضوع این مفهوم متضاد را مخابره می‌کند که از دید تصمیم‌گیران، خطر شیوع گسترده کرونا برطرف شده و از این رو دورکاری ها باید لغو شود اما از سوی دیگر همچنان به دلیل خطر گسترش ویروس کرونا منع تردد در ساعات شامگاهی کماکان برقرار است. عدم‌لغو منع تردد شبانگاهی در تهران همزمان با لغو دورکاری ها یک تضاد آشکار در این زمینه محسوب می‌شود که یکی از مهم‌ترین آثار مخرب آن خود را در شکل افزایش بار ترافیکی و تردد شبانگاهی در ساعات پیک ترافیک تهران نشان داد.

به عبارت دیگر عدم‌لغو منع تردد شبانه در شرایطی که دورکاری ها در پایتخت لغو شده موجب شده است ترددهای غیرکاری شبانه با ترددهای شبانه کاری (ساعات بازگشت کارکنان و کارمندان و حرفه مندان به منزل) تداخل کرده و همین موضوع بار ترافیکی در شهر تهران در ساعات پیک شبانه را به دو برابر یک ماه قبل-زمان اجرای دورکاری ها- افزایش داده است.

گزارش از ابعاد گره ترافیکی در پایتخت حاکی است، «ازدحام خودرو» فقط به ساعات شبانگاهی و حرکت شهروندان از مراکز شغلی به منازل محدود نمی‌شود بلکه نه تنها در پیک صبحگاهی - حرکت از منزل به محل کار- ترافیک تشدید شده که در طول ساعات روز نیز «زنجیره خودروها در معابر تهران»، ترددهای ضروری در شهر را با «وقت‌کشی شهروندان» روبه‌رو کرده است.

نخستین حرکت اصولی و صحیح برای بازگشایی گره ترافیک، «اصلاح نرخ عوارض تردد با خودروی شخصی» است. برای این منظور باید از گزینه‌های «مالیات بر سوخت»، «واقعی‌سازی بهای پارکینگ حاشیه‌‌ای» و همچنین «افزایش بهای مجوز طرح ترافیک» استفاده کرد. این گزینه‌ها در همین عصر کرونا، در پایتخت‌‌های توسعه‌یافته جهان عملیاتی شد و جواب هم داد.

از سوی دیگر و در شرایطی که در دوره شیوع کرونا و در زمان اجرای دورکاری ها، عوارض تردد با خودروی شخصی در محدوده طرح ترافیک تهران کاهش یافته بود، در حال حاضر که دورکاری ها با این استدلال که خطر شیوع گسترده کرونا برطرف شده، لغو شده است باز هم نرخ عوارض تردد در طرح ترافیک به حالت عادی بازنگشته است. برآیند این شرایط متضاد منجر به افزایش دو برابری بار ترافیک در شهر در ساعات پیک تردد به‌خصوص در ساعات پیک تردد شبانگاهی شده است.

نرخ عوارضی که در حال حاضر به ازای تردد خودروهای شخصی در محدوده های طرح ترافیک دریافت می‌شود بر اساس محاسبات انجام شده حدود ۶۰‌ درصد هزینه تردد با تاکسی های آنلاین و اینترنتی در پایتخت است. این موضوع باعث عدم‌بازدارندگی هزینه تردد های غیرضروری در محدوده های طرح ترافیک در ساعات غیرپیک از سوی گروه های غیرشاغل شده است. در واقع عدم‌بازدارندگی عوارض ورود به طرح ترافیک در ساعات غیرپیک، تهرانگردی در پایتخت را افزایش داده است.

بررسی ها از وجود سه راهکار اساسی به عنوان مثلث نجات تهران از بحران ترافیک خبرمی دهد. افزایش نرخ عوارض تردد در طرح ترافیک برای ساعات غیرپیک، لغو منع تردد شبانه به منظور کاستن از بار فشار تردد به ساعات ابتدای شب و همچنین افزایش ظرفیت مترو برای تبدیل این مد حمل‌ونقلی به شیوه ای مطلوب و جذاب برای سفرهای درون شهری این مثلث را تشکیل می‌دهد.

هم اکنون تراکم مسافر در متروی تهران به طور متوسط ۳ برابر تراکم مسافر در ۸ شهر مترویی جهان مشابه تهران است. در حالی که این تراکم شدید در دوره کرونا منجر به متروگریزی مسافران می‌شود. لازم است با افزایش ظرفیت خدمات رسانی در مترو و کاستن از ازدحام فعلی واگن ها، حمل‌ونقل مترویی به روشی مطلوب برای تردد در پایتخت تبدیل شود در غیر‌این صورت هر نوع سیاست و تصمیمی که سرچشمه ترافیک شدید در تهران را هدف قرار ندهد حرکتی نمایشی و فاقد نتیجه خواهد بود.