بازار سیاه پلی‌استیشن ۵

عرضه PS۵ در بحبوحه بحران کووید-۱۹ نتوانسته جوابگوی تقاضای بازارها باشد؛ به‌طوری‌که این کنسول‌ها در بازار سیاه با قیمت‌های بسیار بالاتر از قیمت اصلی به فروش می‌رسند. این مشکل ناشی از تقاضای بالا است که تا اندازه‌ای به تغییر سبک زندگی در دوران همه‌گیری کووید-۱۹ مربوط است. پیش‌بینی می‌شود این عدم تناسب عرضه و تقاضا تا سال آینده میلادی ادامه یابد.

کد خبر: ۵۷۷۶۲۷

۱۳ آبان ۱۴۰۰

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از دنیای اقتصاد، شرکت سونی، کنسول بازی جدید خود به نام پلی استیشن۵ (PS۵)  را در نوامبر سال گذشته میلادی به بازارهای جهانی عرضه کرد. PS۵  نسل نهم کنسول های بازی ویدئویی است که همزمان با سری های ایکس و اس از ایکس باکس شرکت مایکروسافت به بازار عرضه شد. کنسول های بازی شرکت سونی در میان پرطرفدارترین کنسول های بازی در جهان قرار دارند؛ به طوری که PS۲ که در سال ۲۰۰۰ به بازار عرضه شد، از آن زمان پرطرفدارترین کنسول بازی جهان بوده و تا سال ۲۰۱۲ حدود ۱۵۵میلیون دستگاه از آن به فروش رفته است.

شرکت سونی در سال ۲۰۱۳ عرضه این مدل را به بازار متوقف کرد. مدل بعدی پلی استیشن در سال ۲۰۰۶ به بازار عرضه شد، اما محبوبیت مدل قبلی را نداشت و فروش آن تا سال ۲۰۱۷ حدود ۸۷میلیون دستگاه بود. با وجود این، کنسول بازی PS۴  شرکت سونی که در سال ۲۰۱۴ به بازار عرضه شد و همچنان عرضه آن ادامه دارد، بیش از ۱۱۶میلیون دستگاه فروش داشته و به این ترتیب، در جایگاه چهارمین کنسول محبوب تاریخ بازی های ویدئویی قرار گرفته است.

طرفداران کنسول های بازی سونی بی صبرانه در انتظار ورود کنسول جدید به بازار بودند، اما عرضه PS۵ در بحبوبه بحران کووید-۱۹ در جهان نتوانسته است جوابگوی تقاضای بازارها باشد؛ به طوری که این کنسول ها در بازار سیاه با قیمت‌های بسیار بالاتر از قیمت واقعی به فروش می رسند و سود فراوانی را نصیب فروشندگان بازار سیاه می‌کنند.

فروشندگان بازار سیاه، نسخه دیجیتال کنسول بازی PS۵ را -که تنها بازی های دیجیتال را اجرا می‌کند- حدود ۷۰۰دلار می‌فروشند؛ قیمتی که بسیار بالاتر از قیمت واقعی هر دو مدل این کنسول است. این در حالی است که شرکت سونی نسخه دیجیتال این کنسول را ۳۹۹دلار و مدل استاندارد آن را با قیمت ۴۹۹دلار به بازار عرضه می‌کند.

یکی از این فروشندگان -که مشتریانش عمدتا دانش آموزان یا جوانان حدود ۲۰سال هستند- به خبرنگار فوربس گفته است، سال گذشته ۶۰هزار پوند فروش داشته و قصد دارد با درآمدش در لندن خانه ای بخرد.

تغییر سبک زندگی، کمبود تراشه

علت این کمبود چیست؟ این مشکل از تقاضای بالا ناشی می‌شود که تا اندازه ای به تغییر سبک زندگی افراد در دوران همه‌گیری کووید-۱۹ و خانه نشینی های طولانی‌مدتی که تمایل به بازی های ویدئویی را افزایش داده، مربوط است. از سوی دیگر با وجود اینکه این بازی ها تاکنون فروش خوبی داشته اند، امروز دسترسی به آنها آسان نیست و پیش‌بینی می‌شود این عدم‌تناسب بین عرضه و تقاضا تا سال آینده میلادی ادامه داشته باشد.

فیل اسپنسر، رییس شرکت ایکس باکس، پیش‌بینی کرده است که کمبود کنسول های بازی تا سال ۲۰۲۲ هم ادامه پیدا کند. نا‌توانی شرکت‌ها در پاسخگویی مناسب به افزایش تقاضای مصرف‌کنندگان، تا حد زیادی به کمبود ریزتراشه های موردنیاز در تولید و ساخت این کنسول ها بازمی‌گردد.

مشکل کمبود ریزتراشه ها به دنبال شیوع همه‌گیری کووید-۱۹ و افزایش تقاضای مصرف‌کنندگان برای کامپیوترهای شخصی و دیگر وسایل الکترونیکی آغاز شد؛ به طوری که صنایع مختلف را برای دسترسی به قطعات اولیه و تولید کافی با چالش مواجه کرده است.

شرکت‌های ای ام دی وکوالکام که به اکثر شرکت‌های معتبر حوزه الکترونیک تراشه می فروشند هم این موضوع را تایید کرده اند. در همین راستا، فروش کامپیوترهای شخصی در سال ۲۰۲۰ حدود ۸/ ۴درصد نسبت به سال گذشته افزایش داشته است؛ رقمی که بیشترین رشد فروش سالانه در این بازار از سال ۲۰۱۰ محسوب می‌شود. از سوی دیگر، کمبود تراشه نشان دهنده تغییر ساختاری در صنعت نیمه رساناهاست.

بسیاری از برترین شرکت‌های این صنعت صرفا شرکت‌های طراحی کننده هستند که فرآیند تولید در آنها انجام نمی‌شود؛ فرآیند تولید در شرکت‌های کوچک دیگری موسوم به شرکت‌های ریخته گری صورت می‌گیرد. این شرکت‌های کوچک که از سوی شرکت‌هایی مانند تی اس ام سی در تایوان یا سامسونگ در کره جنوبی اداره می شوند، این روزها با حداکثر توان خود در حال تولید هستند.

با این حال، تی اس ام سی اعلام کرده است که قصد دارد در سال‌جاری برای افزایش ظرفیت تولید خود ۲۸میلیارد دلار سرمایه‌گذاری کند.

فشار تحریم‌ها

از سوی دیگر، سال گذشته آمریکا محدودیت‌هایی را برای شرکت بین‌المللی ساخت تراشه های نیمه رسانا (SMIC)  اعمال کرد که بزرگ‌ترین شرکت ریخته گری در چین به حساب می آید. این تحریم ها باعث شده است که این شرکت چینی به تجهیزات تولید پیشرفته دسترسی نداشته باشد، همچنین فروش محصولات نهایی به شرکت‌هایی را که با ایالات متحده ارتباط دارند، سخت می‌کند.

از این‌رو، مصرف‌کنندگان باید سفارش‌های خود را به شرکت‌های رقیب همچون تی اس ام سی منتقل می کردند. برخی شرکت‌ها تصمیم گرفتند قبل از فرارسیدن ضرب الاجل آمریکا تراشه های موردنیاز خودشان را انبار کنند تا بتوانند از ظرفیت تولید خود استفاده کنند. شرکت هوآوی از جمله شرکت‌هایی بود که تراشه های رادیویی ضروری خود را قبل از این تحریم‌ها تامین و انبار کرد.

با وجود اینکه آخرین محصولات شرکت‌های سونی و مایکروسافت فروش خوبی در سال‌جاری داشته اند، مشکل کمبود تراشه در نیمه دوم ۲۰۲۱ همچنان آنها را رها نکرده است؛ به طوری که با وجود افزایش عرضه ۴/ ۷درصدی نسبت به سال گذشته، این محصولات همچنان بیشتر از چند دقیقه روی قفسه های فروشگاه ها باقی نمی مانند و به‌سرعت ناپدید می شوند.

عرضه کنسول های پلی استیشن شرکت سونی ۴/ ۴۷درصد در نیمه دوم ۲۰۲۱ نسبت به سال گذشته افزایش داشته که این میزان شامل ۵۰۰هزار کنسول PS۴ و ۳/ ۲میلیون کنسول PS۵ است. فروش کل PS۵ در ماه جولای از ۱۰میلیون دستگاه عبور کرد که رکورد سریع‌ترین فروش در تاریخ شرکت سونی است.

با این حال، به دنبال این کمبود عرضه، شرکت سونی قصد دارد کارخانه خود را برای تولید تراشه های موردنیازش راه اندازی کند. این شرکت در حال مذاکره برای سرمایه‌گذاری مشترک با شرکت تی ام اس سی و ساخت کارخانه ای در ژاپن است.

دولت ژاپن نیز اعلام آمادگی کرده است که بخشی از این سرمایه‌گذاری ۸۰۰میلیارد ینی را بپردازد. با وجود این، راه اندازی این کارخانه مساله کمبود تراشه ها را در کوتاه‌مدت حل نخواهد کرد؛ چراکه انتظار نمی‌رود این کارخانه تا سال ۲۰۲۴ به بهره برداری برسد.