یک کارشناس بازار سرمایه تشریح کرد؛

هزارتوی نوسان بورس

افزایش نرخ بهره بین‌بانکی یکی از علت های اصلی نوسانات اخیر بازار سرمایه محسوب می‌شود. رشد از محدوده ۱۸‌درصد به بیش از ۱۹‌درصد نیز گواه این موضوع است. قاعدتا افزایش نرخ بهره بین‌بانکی سیگنالی به بازار می‌دهد مبنی بر این که قرار است نرخ سود بانکی نیز افزایش پیدا کند.

کد خبر: ۵۷۲۷۸۹

۲۷ مهر ۱۴۰۰

به گزارش اقتصادآنلاین، مهدی افضلیان کارشناس بازار سرمایه در دنیای اقتصاد نوشت؛ زمانی که این مهم محقق شود نقدینگی به سمت بانک‌ها یا اوراق با درآمد ثابتی که در بورس مورد معامله قرار می گیرند، تغییر مسیر خواهد داد. نرخ سود بانکی در واقع در تقابل با بازار هاست. زمانی که نرخ سود بانکی افزایش پیدا کند پول از سایر بازار های مالی به سمت بانک‌ها و اوراق با درآمد ثابت حرکت می‌کند. زمانی هم که نرخ سود بانکی کاهشی شود، پول از بانک‌ها خارج شده و به سمت بازار های مختلف هدایت خواهد شد. این اتفاق می‌تواند در جهت افزایش رونق اقتصادی یا به هر دلیل دیگری صورت بگیرد.

ارزش معاملات در بورس و فرابورس حکایت از آن دارد که بخش بزرگی از بازار سهام در حال معامله اوراق با درآمد ثابت هستند. زمانی که حجم قابل ملاحظه ای از اوراق با درآمد ثابت در بازار منتشر می‌شود و از طرفی افزایش نرخ بهره بین‌بانکی نیز به وقوع می پیوندد خواه ناخواه در اذهان تداعی می‌شود که قرار است نرخ سود بانکی با تغییراتی همراه شود. در صورت تحقق چنین امری بازار سهام رمق لازم را برای رشد نخواهد داشت.

در این شرایط صندوق‌های سرمایه‌گذاری، شرکت‌های سبد گردانی و حقوقی ها بخش بزرگی از پرتفوی خود را به سمت اوراق با درآمد ثابت می برند. این رویداد در جای خود باعث کاهش تقاضا برای خرید سهام در بازار می‌شود. با فرض این که شاهد افزایش عرضه ای در بازار نباشیم، زمانی که تقاضا کاهشی شود در ادامه قیمت‌ها نیز افت پیدا می‌کنند که پیامد آن روند نزولی شاخص کل خواهد بود.

در صورتی که نرخ سود بانکی به ۲۰‌درصد برسد، P/ E بازار پول به رقمی حدود ۵ واحد می رسد. از آنجا که P/ E  بازار سرمایه به طور معمول ۲ تا ۵/ ۲ واحد از  P/ E بازار پول بیشتر است، بنابراین افزایش نرخ سود بانکی باعث کاهش P/ E بازار پول و کاهش نیم تا یک واحدی نسبت قیمت به درآمد بازار سرمایه نسبت به حالت قبل خواهد شد. این اتفاق به این معنی است که کاهش قیمت‌ها در بازار به وقوع می پیوندد.

با این حال معاملات شرطی یا معاملات الگوریتمی موضوع دیگری است که در بازار سرمایه وجود دارد. در بسیاری از نماد های اثر گذار بازار بعضا شاهد دستکاری های قیمتی در بازه های زمانی خاص معاملات هستیم به طوری که در پی چنین اقدامی سرکوب قیمتی در این نماد ها دیده می‌شود. این اتفاق به واسطه معاملات الگوریتمی، معاملات شرطی یا در قالب دستوری به وقوع می پیوندد. به عنوان مثال زمانی که قیمت سهام شرکت به یک محدوده مشخصی می رسد، اقدام به فروش می‌کنند. مجددا در زمان بعدی اگر همان نماد افزایش پیدا کند، رنج های منفی فراوانی در سهم صورت می‌گیرد که باعث می‌شود تقاضا دوباره برای خرید سهام شکل نگیرد. تداوم چنین روندی باعث می‌شود که بازار عقب نشینی کند.

قاعدتا این اتفاقات از سوی حقوقی های بازار رخ می‌دهد چرا که حقیقی ها دسترسی به معاملات الگوریتمی ندارند و دسترسی به معاملات شرطی برای آنها به میزان کمتری وجود دارد. حقیقی ها معمولا در شرایطی که بازار منفی است رنج های منفی عجیب نخواهند داشت. این که در یکسری از نماد های خاص بازار شاهد این اتفاق هستیم در جای خود نشان‌دهنده این است که قاعدتا بازار در حال جهت گیری است. با توجه به قیمت دلار، قیمت نفت، رشد مطلوب قیمت‌های جهانی و از طرفی نقدینگی ۴۰۰۰‌هزار میلیارد تومانی و کسری بودجه دولت که وجود دارد رفتار بازار سرمایه به شکل فعلی نباید تداوم پیدا کند.

بازار با متغیر های اقتصادی فعلی توان بالا رفتن را دارد اما به دلیل سیاست‌هایی که در دوره اول ریاست جمهوری وجود دارد (سرکوب بازار ها به دلیل جلوگیری از تورم) مانع از رشد بورس می‌شود. بنابراین از جایی که در دوره های ابتدای ریاست جمهوری سرکوب بازار ها را با هدف کنترل تورم داریم، مجموع این رفتار ها دست به دست هم می‌دهند تا شرایط این‌گونه سپری شود.

افزایش نرخ دلار مقدمه ای خواهد بود که به بازار طلا، مسکن، خودرو و با یک فاصله زمانی به بازار سرمایه خواهد رسید. پول مرحله به مرحله از یک بازار خارج و وارد بازار دیگری می‌شود. بنابراین زمانی که قرار است تمام بازار ها حرکت کنند دیگر قادر به کنترل بازار سرمایه نخواهیم بود. در شرایطی که کلیت بازار ها کنترل تورم داشته باشند، کل بازار ها تحت اختیار قرار می‌گیرند.

اکنون در بازار طلا، ملک و مسکن خبری نیست و دلار در محدوده ای مشخص در حال حرکت است. زمانی که همه بازار ها به این گونه در حرکت باشند بازار سرمایه نیز به حالت کج‌دار و مریز به مسیر خود ادامه می‌دهد.

در شرایط فعلی بازار سهام یا سرمایه‌گذاران فعال از قشری هستند که از دانش و سواد کافی برخوردارند که بتوانند به صورت حرفه ای به معامله گری خود بپردازند و از نوسانات بازار بهره ببرند، یا قشر دیگری هستند که آموزش لازم را ندیدند و همراه با جو بازار اقدام به خرید و فروش سهام می‌کنند. اگر سیاست این گونه است که روند حرکتی مانند دوره های گذشته باشد و سرکوب بازار ها در دستور کار قرار گیرد، این که کسری بودجه و نقدینگی کشور در چه ارقامی قرار دارند تفاوتی نخواهد داشت. با ابزار های مختلف می‌توان تمام بازار ها، به‌خصوص بازار سرمایه را کنترل کرد و به نوعی از رشد جلوگیری به عمل آورد. اما قاعدتا با توجه به دیتا های اقتصادی (کسری بودجه و حجم نقدینگی) که وجود دارد مجددا باید شاهد تحرک در تمام بازار ها باشیم.

اگر با دید سرمایه‌گذاری، با بازه های زمانی یک تا دو ساله به بازار نگاه شود قیمت‌هایی که در شرایط فعلی وجود دارد مناسب ارزیابی می شوند. اکنون سرمایه‌گذاران می‌توانند بخشی از نقدینگی خود را در صندوق‌های سهامی و بخش دیگر را در اوراق با درآمد ثابت سرمایه‌گذاری کنند تا به این صورت ریسک خود را تا حدود زیادی کنترل کنند.