منشأ کم رمقی بازار سهام

تردید، مانع اصلی تصمیم‌گیری این روزهای سهامداران خرد است. دست به عصا جلو می روند و پای تمام تحلیل ها و پیش‌بینی ها می نشینند.

کد خبر: ۵۷۲۵۲۷

۲۶ مهر ۱۴۰۰

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از دنیای‌ اقتصاد، از کارشناسان در شبکه های اجتماعی سوال می پرسند و بازار کانال ها و صفحات تلگرامی و اینستاگرامی در حوزه بورس داغ است. انگار که برگشته ایم به دو سال پیش. با این تفاوت که آن زمان همه در حباب امید بودند و می خواستند هرجور که می‌شود در بورس سرمایه‌گذاری کنند و حالا خیلی از همان آدم ها دست به عصا شده اند و این روزها با ترس و لرز در بورس حضور دارند. یکی از پرسش های سهامداران خرد، این است که علت وضعیت فعلی بازار چیست؟

چرا روندی پایدار در بازار شکل نمی‌گیرد و یک روز بی دلیل شاهد صعود قیمت سهام هستیم و روز دیگر همان سهام روانه سطوح منفی می شوند؟ سوالی کلی است؛ علل مختلفی هم دارد. اما مطرح کردن آن با کارشناسان و متخصصان این حوزه، می‌تواند بار ترس و تردید سهامداران را کم و آنها را کمی از این فضای مبهم دور کند. اکثر کارشناسانی که با صحبت کرده اند، معتقدند که بازار تحت‌تاثیر دو مساله است؛ دلار و زمزمه های انجام مذاکرات. دو مساله‌ای که به طور مستقیم بر این روزهای بازار اثر گذاشته اند. در این میان عدم‌مدیریت صحیح بازار سهام به سبب وجود قوانین محدودکننده سبب شده تا بازار سهام ضمن کم رمق شدن سمت و سوی مشخصی نیز نداشته باشد.

شرایط این روزهای بورس طبیعی است؟

الناز افشار: در مرتبه اول، محرک بازارهای مالی در کشور، روند تغییرات نرخ ارز است که دلار سرآمد آن است. وقتی دلار حرکتی ندارد و بلکه افت هم می‌کند، این محرک از کار می افتد. در بازار سرمایه هم عموما سهامداران انتظارات را معامله می‌کنند. برای همین هم زمانی که از نوسان در بازار ارز کاسته می‌شود، بحث از سرگیری مذاکرات برجام دوباره مطرح می‌شود و... پس در نتیجه ریال در ذهن فعالان بازار و سرمایه‌گذاران ارزشمند می‌شود، و به این نگاه که اگر توافق صورت بگیرد چنین و چنان می‌شود، نزدیک می شویم. در نتیجه اولین محرک بازارهای ما از کار می افتد که در حال حاضر هم چنین شده است.

اگر به رشدهای بازار سهام طی سال‌های گذشته نگاه کنیم، متوجه می شویم که دلیل اغلب روندهای صعودی شکل گرفته، انتظارات تورمی بوده که مستقیما با تغییرات نرخ ارز مرتبط است. اما به نظر می‌رسد اگر توافقی صورت نگیرد و جریان ورود پول خارجی به کشور انجام نشود، با توجه به شرایط کسری بودجه دولت، تقاضای مصرفی سرمایه‌گذاری و تقاضای احتیاطی ارز بالا رفته و منابع ارزی محدود می شوند. در نتیجه نرخ ارز رشد کرده و تمام بازارهای مالی به پیرو افزایش نرخ دلار، صعودی می شوند. ضمن اینکه دولت سیزدهم، به تازگی تیم اقتصادی خود را تشکیل داده و این تیم هنوز آن‌طور که باید و شاید رویکرد آتی خود را نشان نداده است. به نظر می‌رسد رویکرد تیم اقتصادی دولت سیزدهم هم به شرایط سیاسی کشور وابسته است.

عامل دلسردی بورس بازان

مهدی ساسانی: اینکه بورس چرا چنین وضعیتی دارد، دلایل زیادی می‌تواند داشته باشد و نمی‌توانیم به یک دلیل اشاره کنیم. به نظر می‌رسد با افزایش فروش روزانه اوراق دولتی در بازار که با هدف تامین بخشی از کسری بودجه انجام می پذیرد، بخشی از منابع بازیگران مختلف بازار همچون حقوقی ها و صندوق‌ها را جذب خود کرده و از توان مالی آنها برای خرید سهام کاسته است.

ضمن آنکه یک نگرش نادرست در بین فعالان بازار وجود دارد که توافق هسته ای و احیای برجام به ضرر بازار سهام و شرکت‌ها خواهد بود. نکته دیگر این است که وابستگی بسیار زیادی از نظر روانی بین دلار بازار آزاد و بازار سرمایه وجود دارد که در برخی موارد باعث خطای تشخیص می‌شود. عواملی از این دست که بیشتر مباحثی روانی است، فعالان بازار را دلسرد کرده تا انگیزه ای برای خرید سهام وجود نداشته باشد. در مجموع عوامل زیادی وجود دارد که به تشدید فضای تردید و بی اعتمادی در بازار سرمایه دامن زده و سبب شده تا در عین کم رمقی معاملات، روندهای شکل گرفته در بازار پایدار نباشند.

ذهنیت مهندسی شدن بازار

بهمن فلاح: در شرایط فعلی طبیعی است که سرمایه‌گذاران از سهامداری خسته شده باشند. بیش از یک ماه است به‌رغم چشم‌انداز مثبتی که تیم اقتصادی دولت برای بازار سرمایه ترسیم کرده، هیچ حرکت خاصی در راستای بهبود شرایط بازار سرمایه رخ نداده و با اینکه وضعیت بازار مناسب نبود، شاهد چند عرضه اولیه نسبتا سنگین در بازار هم بودیم. در کنار این عوامل فروش اوراق خزانه دولتی برای تامین کسری بودجه بر روند معاملات سایه انداخته است. حتی آن توجهی که باید در روند مدیریت جریان پول در بازار و حفظ ارزش معاملات انجام شود، صورت نگرفته است. در چنین شرایطی این ذهنیت در میان سرمایه‌گذاران شکل گرفته که بازار در حال مهندسی شدن است. این ذهنیت در یک چهارچوبی شکل گرفته که نشانه های آن مشخص است.

وقتی با وجود ارائه گزارش‌های مناسب از سوی شرکت‌های بورسی و انتظارات تورمی موجود در کشور، قیمت سهام درجا می زنند، این تفکر نیز میان بورس بازان تقویت می‌شود. درست است که عقب‌ماندگی بازار نسبت به تورم سرانجام در نقطه ای جبران شده و به اصطلاح به تعادل می‌رسد اما زمانی که خیل عظیمی از سهامداران در ضرر هستند و هنوز زیان‌هایشان جبران نشده است، صبوری از بازار سلب شده و هیجان جای آن را می‌گیرد. در عین حال لازم است تا متولیان و مدیران بازار سرمایه شرایط را برای شرکت‌هایی که در جریان بوروکراسی اداری و پیچیده سازمان بورس در صف طولانی افزایش سرمایه قرار گرفته اند، تسهیل کنند.

این موضوع می‌تواند به بازار سرمایه رونق دهد. به علاوه اینکه در صورت مدیریت درست بازار سرمایه و استفاده از ظرفیت های مغفول می‌توان به کنترل بازارهای موازی و تورم پرداخت. امیدواریم که با شکل گرفتن همبستگی و چشم‌انداز مشترکی بین اعضای تیم اقتصادی دولت، ترس سهامداران نیز تا حدودی مرتفع شود و شاهد جان گرفتن دوباره بازار سرمایه باشیم.