هشدار محققان

خطری فناوری زمین را تهدید می کند

کیتلین دورکوویچ، دستیار ویژه رییس‌جمهور ایالات‌متحده، جو بایدن و مدیر ارشد مقاومت و پاسخگویی در شورای امنیت ملی، ماه گذشته طی سخنرانی در کنفرانس آب‌وهوای خورشیدی گفت: «برای من قابل‌توجه است که تعدادی از شرکت‌ها فکر می‌کنند، آب‌وهوای فضایی داستانی هالیوودی است».

کد خبر: ۵۳۰۳۴۱

۰۳ خرداد ۱۴۰۰

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از ایسنا، چند سال پیش، میلیون‌ها تن گاز بسیار گرم از سطح خورشید پرتاب شد و در فاصله ۹۰ میلیون مایلی به زمین برخورد کرد. این فوران که انفجار جرم تاجی نامیده می‌شود در مقیاس آب‌وهوای فضایی چندان قدرتمند نبود اما زمانی که به میدان مغناطیسی زمین برخورد کرد موجب قوی‌ترین طوفان ژئومغناطیسی شد. هرچند در گذشته اختلالات زیادی ایجاد نکرده و حتی بسیاری از افراد از این موضوع اطلاع پیدا نکردند اما یادآوری کرد که خورشید از خوابی طولانی بیدار شده است.

به نقل از نیوز، امواج ژئومغناطیسی ایجاد شده توسط طوفان‌های خورشیدی در حالی که برای هرکسی در سطح زمین نامریی و بی‌خطر است اما می‌تواند شبکه‌های برق را فلج و ارتباطات رادیویی را متوقف کند، خدمه هواپیمایی را در سطح خطرناک تشعشعات قرار دهد و ماهواره‌های مهم را از بین ببرد. سال گذشته، خورشید چرخه ۱۱ ساله جدیدی را آغاز کرد که در سال ۲۰۲۵ به اوج خود خواهد رسید. این شبح قدرتمند فضایی که برای انسان ویرانی ایجاد می‌کند، رشد کرده و موجب هرج‌ومرج جهانی در حوزه فناوری مورد اعتماد بشر می‌شود.

شایان‌ذکر است، از آخرین ضربه طوفانی به زمین و تاثیر آن بر فناوری ۱۷ سال می‌گذرد. نتایج تحقیق جدید حاکی از آن است که صنعت برق ایالات‌متحده با افزایش مقاومت شبکه خود در برابر این تهدید سودی به میزان  ۲۷ میلیارد دلار کسب خواهد کرد.

این خطر، فرضی نیست، در سال ۲۰۱۷ طوفان خورشیدی موجب ایستایی امواج رادیویی هام در زمان عبور طوفان رده پنج ایرما از دریای کاراییب شد. در سال ۲۰۱۵، طوفان‌های خورشیدی سیستم‌های موقعیت‌یابی جهانی در شمال‌شرقی ایالات‌متحده را تحت تاثیر قرار دادند که تهدیدی در زمینه خودروهای خودران محسوب می‌شود. همچنین، هنگام برخورد طوفان‌های خورشیدی، خلبانان بیشتر در معرض خطر آب مروارید قرار دارند و اعضای خدمه زن نیز میزان بالاتری از سقط جنین را تجربه خواهند کرد.

بر اساس اطلاعات سایت Hydro-Quebec، در مارس ۱۹۸۹، طوفان خورشیدی بر فراز کبک موجب قطعی برق گسترده‌ای شد که تا ۹ ساعت ادامه داشت. مقاله‌ای که در سال ۲۰۱۷ در نشریه اتحادیه ژئوفیزیک آمریکا (American Geophysical Union) منتشر شد، پیش‌بینی کرد که طوفان‌های خورشیدی شدید بر ۶۶ درصد جمعیت ایالات‌متحده تاثیر خواهند گذاشت و موجب خسارات اقتصادی ۴۱.۵ میلیارد دلار در روز خواهند شد.

برای جلوگیری از چنین فاجعه‌ای در زمان ریاست‌جمهوری، باراک اوباما، راهبردی برای افزایش آگاهی از خطرات طوفان‌های خورشیدی بزرگ و دستیابی به ارزیابی آنها ایجاد شد. در سال گذشته، دونالد ترامپ لایحه ProSwift را امضاء کرد که هدف آن ساخت فناوری برای بهبود پیش‌بینی و اندازه‌گیری رخدادهای آب‌وهوای فضایی بود.

در بین دانشمندان این بحث وجود دارد که تا چه میزان می‌توان از نقاط آسیب‌پذیر زیرساخت‌های سیاره در برابر طوفان‌های خورشیدی محافظت کرد، مواردی مانند استفاده از فولاد غیر مغناطیسی در ترانسفورماتورها و نصب محافظ‌های بیشتر در شبکه می‌تواند مقاومت را تقویت کند یا خیر، اما ممکن است بهترین دفاع در برابر این فاجعه، پیش‌بینی بهتر باشد.

این مورد به تاسیسات برق در آماده‌سازی کمبودها و اطمینان از وجود مسیری برای تهیه نسخه پشتیبان از سیستم‌های آنها در صورت قطع برق کمک زیادی خواهد کرد. چند هفته دیگر، مدل جدیدی توسط دانشگاه میشیگان برای کمک به بهبود پیش‌بینی در این مورد ارائه خواهد شد.

مارک پروس، معاون مدیر وزارت بازرگانی، انرژی و استراتژی صنعتی گفت: در انگلیس، National Grid در حال تهیه ترانسفورماتورهای اضافی و انجام تمرینات منظم برای مقابله با یک رویداد مهم آب‌وهوایی فضایی است.

طی ۱۵ سال گذشته، ایالات‌متحده و انگلیس مراکز پیش‌بینی آب‌وهوا ایجاد کردند که روزانه موارد احتمالی برای خطوط هوایی، شبکه‌های برق، دارندگان ماهواره و هر فرد دیگر در معرض خطر انفجار خورشید را ارائه می‌دهند. البته مشاهده طوفان‌های انفجاری خورشید امکان‌پذیر است اما تشخیص ماهیت واقعی تهدید که دقیقا چقدر قدرتمند است تا زمانی که انفجار به یک مجموعه از ماهواره‌ها در یک میلیون مایلی کره زمین برسد، امکان‌پذیر نیست. در آن زمان، فقط ۶۰ تا ۹۰ دقیقه تا رسیدن به زمین فاصله دارد.

ویلیام مورتاق، مدیر مرکز پیش‌بینی آب‌وهوای فضایی ایالات‌متحده گفت: «هنوز توانایی ما در درک و پیش‌بینی چرخه خورشیدی بسیار محدود است».

مارک اولسون، مدیر شرکت آمریکای شمالی Electric Reliability، سازمان غیرانتفاعی پاسخگو در ایالات‌متحده و کانادا می‌گوید: همان‌طور که شرکت‌های آب و برق با استقرار کارگران بخش تعمیر برای مقابله با رعدوبرق شدید آمادگی ایجاد می‌کنند، اقدامات احتیاطی مشابهی می‌تواند قبل از طوفان خورشیدی نیز انجام شود.

اولسون ادامه داد: برای مناطق بسیار وسیع، امکان بی‌ثباتی ولتاژ وجود دارد و آگاهی از وضعیت در چنین موقعیتی دقیقا مانند رویدادهای آب‌وهوایی زمینی کلیدی است.

اساس طوفان‌های خورشیدی در یک چرخه ۱۱ ساله است که قطب میدان مغناطیسی خورشید را تغییر می‌دهد. نیروهای مغناطیسی طی روند فعالیت بر روی خورشید پیچیده می‌شوند و می‌توانند از طریق سطح منفجر شوند و پلاسمای خورشید را به فضای خارج بفرستند و به طور بالقوه طوفان‌هایی را به سمت زمین ارسال کنند.

قدرتمندترین طوفان ژئومغناطیسی که تاکنون ثبت شده است، رویداد  کرینگتون (Carrington) در سال ۱۸۵۹ بود، هنگامی‌که خطوط تلگراف تحت تاثیر خطوط برق قرار گرفت و داده‌ها حذف شد و دفاتر در آمریکای شمالی و اروپا آتش گرفتند. اگر امروز طوفانی به همین بزرگی رخ دهد، احتمالا برق مورداستفاده میلیون‌ها بلکه میلیاردها نفر قطع خواهد شد.

پروس گفت: «هنگامی‌که برای اولین‌بار در حوزه آب‌وهوای فضا فعالیت و اطلاعاتی کسب کردم، دریافتم که این مورد بسیار شگفت‌انگیز است. این مسیر حقیقی و بدون تحریف است و اکنون می‌توانید آن را به‌عنوان یک خطر مطرح کنید بدون اینکه مورد تمسخر قرار گیرید.»