جنگ جهانی واکسن

آمریکا و متحدانش در آسیا و اقیانوسیه با پروژه جاه‌طلبانه توزیع واکسن به جنگ دیپلماسی واکسن پکن رفته‌اند.

کد خبر: ۵۱۳۵۰۲

۲۴ اسفند ۱۳۹۹

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از همشهری،  چین، چنان در پیشبرد دیپلماسی واکسن خود در آسیا موفق بوده که رقبای جهانی و منطقه‌ای‌اش را وادار کرده تا با تحرک بیشتر در جدیدترین میدان نبرد خود با پکن، به‌دنبال راهی برای مهار و پس زدن اژدهای شرق آسیا باشند.

رهبران کشورهای آمریکا، استرالیا، هند و ژاپن در همین راستا توافق کرده‌اند تا انتهای سال2022 میلادی، یک میلیارد دوز واکسن کرونا را در سطح آسیا و فراتر از آن توزیع کنند.

این تعهد، بعد از برگزاری نشست مجازی مشترک بین رهبران این کشورها رسمی شده است. این کشورها، در سال2007 گروهی با نام کواد یا ائتلاف چهارجانبه تشکیل داده‌اند که در سال‌های اخیر، هدف اصلی آن، مهار و پس‌زدن چین در آسیا و فراتر از آن است. همکاری‌های امنیتی و نظامی، محور اصلی تعاملات اعضای این گروه است.

این واکسن‌ها که احتمالا از نوع یک دوزی جانسون‌ اند جانسون خواهد بود، در هند تولید خواهد شد. آمریکا گفته است که هدف اصلی این «تعهد مشترک بزرگ»، آسیای جنوب شرقی خواهد بود. جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی رییس‌جمهور آمریکا بلافاصله بعد از برگزاری این نشست درباره پروژه مشترک چهار کشور برای توزیع واکسن گفت: «با فناوری آمریکا، حمایت مالی ژاپن و آمریکا، حمایت‌های لجستیکی استرالیا و تولید در هند، ما خودمان را متعهد می‌کنیم تا یک میلیارد دوز را به کشورهای هدف تحویل دهیم.»

او گفته است که اتحادیه کشورهای جنوب شرقی آسیا (آسه‌آن) و همینطور منطقه اقیانوسیه ‌و فراتر از آن هدف این تعهد است. آسه‌آن که نیم‌میلیارد جمعیت دارد، در سال1967 توسط تایلند تشکیل شده و کشورهای اندونزی، مالزی، فیلیپین، سنگاپور، برونئی، لائوس، ویتنام، ‌میانمار و کامبوج هم دیگر اعضای آن هستند.

تولید واکسن‌های جانسون اند جانسون که همین جمعه تأییدیه سازمان بهداشت جهانی را دریافت کرد، به شرکت هندی بیولاجیکال ال‌تی‌دی سپرده خواهد شد. نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند بعد از جلسه رهبران کواد در توییتر نوشت: «ظرفیت چشمگیر تولید واکسن هند با کمک ژاپن، آمریکا و استرالیا گسترش خواهد یافت.»

اقدام سریع گروه چهارجانبه یا همان کواد برای مقابله با دیپلماسی واکسن چین، نشانه‌ای از نگرانی اعضای آن از افزایش قدرت نرم چین در آسیا و فراتر از آن است. پکن از بحران همه‌گیری کرونا به‌عنوان ابزاری برای افزایش نفوذ خود در منطقه استفاده کرده و بیشتر از هر کشور دیگری، هند، رقیب منطقه‌ای خود را نگران کرده است.

در بیانیه مشترک رهبران این گروه، مستقیما به چین اشاره نشده است اما به گزارش رویترز، سالیوان بعد از نشست به خبرنگاران گفته که رهبران این گروه چالش‌هایی را که چین به‌وجود آورده به بحث گذاشتند.

یوشیهیده سوگا، نخست‌وزیر ژاپن بعد از برگزاری نشست با مودی، اسکات موریسون همتای استرالیایی‌اش و همینطور جو بایدن رییس‌جمهور جدید آمریکا گفته است: «ما به همکاری‌هایمان برای رسیدن به اهدافمان ادامه خواهیم داد.»

علاوه بر مسئله چین، خلع سلاح هسته‌ای کره‌شمالی، تغییرات اقلیمی و مسائل دیگر در این جلسه به بحث گذاشته شده است.

از میان تمامی کشورهای این گروه، احتمالا هیچ‌کدام به اندازه هند به فکر مهار دیپلماسی واکسن چین نیستند. 2رقیب منطقه‌ای، اختلافات ژئوپلتیک بسیار زیادی در کشورهای اطراف خود دارند و حالا واکسن کرونا به جدیدترین ابزار آنها برای اعمال نفوذ  بیشتر در کشورهای محل مناقشه تبدیل شده است.

پکن که یکی از تولید‌کنندگان بزرگ واکسن کرونا در دنیاست، با اهدای واکسن به کشورهای منطقه، سعی کرده هند را پس بزند و دهلی‌نو هم در پاسخ، همان کشورها را هدف قرار داده و سعی کرده با هدایای مشابهی، جایگاه خود را تقویت کند. برای نمونه، کشورهای نپال و بنگلادش به میدان نبرد دو کشور تبدیل شده‌اند و هم دهلی و هم پکن، با چند هدیه متوالی سعی کردند تا رقیب خود را از میدان به در کنند.

از منظری کلان‌تر، مقابله با دیپلماسی واکسن چین، به کشورهای گروه چهار این فرصت را می‌دهد تا هدف اصلی خود که مهار چین است را پیش ببرند و تا جایی که می‌توانند پکن را پس بزنند.

بازیگران جهانی

با این حال، این تنها چین نیست که آمریکا و متحدانش باید در جنگ بر سر واکسن، نگران آن باشند. روسیه، یکی از سه قدرت نظامی دنیا در کنار چین و آمریکا، راه نفوذ نرم به مناطق متعددی از دنیا با هدیه واکسن را به‌خوبی یاد گرفته و با شتاب دادن به تولید واکسن اسپوتنیک‌وی، عملا راه را برای افزایش نفود خود باز می‌کند. حوزه‌ای که روس‌ها علاقه زیادی به آن نشان داده‌اند، بالکان در اروپا و در کنار گوش اتحادیه  اروپاست. برخلاف کشورهای گروه چهارجانبه که خیلی زود خطر چین را در زمینه جنگ واکسن در منطقه آسیا و اقیانوسیه درک کردند و برای مقابله با آن اقدام کردند، ‌اتحادیه اروپا در چنان سردرگمی و انفعال ویران‌گری در مقابل روسیه به سر می‌رود که نتوانسته برای مهار این کشور اقدام کند و ممکن است این لغزش، در آینده تبعات جبران‌ناپذیری برایش داشته باشد.

همچون چین و حتی کشورهای کوچک‌تری مانند امارات، مسکو هم به‌خوبی از ابزار واکسن برای افزایش حضور و نفوذ خود در کشورهای دیگر استفاده می‌کند و علاوه بر خاورمیانه و آسیا، همسایگان مستاصل اتحادیه اروپا مثل بوسنی و هرزگوین، مقدونیه شمالی و صربستان را هدف قرار گرفته است. اتحادیه اروپا به سختی واکسن کشورهای عضو خود را تامین می‌کند و خیلی راحت، ‌کشورهایی را که به آنها وعده داده بود به آنها کمک خواهد کرد، فراموش کرده است. در چنین شرایطی، چین و روسیه پا پیش گذاشته‌اند و در همسایگی اتحادیه اروپا، اعتماد کشورهایی را به‌دست آورده‌اند که به‌شدت از بی‌اخلاقی اتحادیه اروپا شاکی هستند.

با این حال، اروپا تنها یکی از اهداف روسیه و چین است؛ وزارت خارجه چین گفته است که این کشور به 69کشور در حال توسعه واکسن اهدا خواهد کرد و برای صادرات واکسن به 43کشور دنیا برنامه دارد.