ایرانی‌ها به کجا قاچاق می‌شوند؟

پیچیدگی مصایب جا‌به‌جا شدن از گوشه‌ای از سیاره‌زمین به گوشه‌ای دیگر از آن، روزبه‌روز به مفهوم تراژدی نزدیک‌تر می‌شود. عبور قانونی از یک مرز جغرافیایی و ورود به مرزی دیگر متاثر از اختلافات سیاسی و اقتصادی میان درصد ناچیزی از جمعیت کشورها، به‌شدت پرهزینه و زمان‌بر شده است.

کد خبر: ۴۷۹۸۴۲

۱۸ آبان ۱۳۹۹

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از همشهری، از این‌رو بخش زیادی از آنانی که نه زمان برای تلف‌کردن دارند و نه سرمایه‌ای برای پرداخت هزینه‌ها، برای فرار از وضعیت ناخوشایند زندگی، مانند فقر، ناامنی سیاسی یا اجتماعی و یا مبهم‌بودن آینده فرزندان،  به راه‌های صعب‌العبورتری که توسط قاچاقچیان انسان در ازای بهایی نه‌چندان کم، پیش‌پایشان گذاشته‌می‌شود تن‌می‌دهند و در این راه گاه افراد بهای سفر را با جان خود و فرزندانشان می‌دهند. در میان اخبار تقریبا هر روز  چند جمله‌ گذرا درباره مرگ مهاجرانی که توسط قاچاقچیان انسان قصد عبور غیرقانونی از مرزها را داشته‌اند، منتشر‌می‌شود. چند‌صد نفری از آفریقا، چند‌ده نفر دیگر از عراق یا سوریه، و همین تازگی‌ها هم 5عضو از یک خانواده ایرانی که در آب‌های شمال فرانسه و در مسیر رسیدن به زندگی زیباتر، جانشان را از دست دادند.

سازمان جهانی مهاجرت در آخرین ‌ماه سال2019 خبر از ورود 76هزار و 558مهاجر غیرقانونی از مسیر دریا به اروپا را داد که البته به نسبت زمان مشابه در سال2018 کاهشی 13درصدی داشته است. اما بخش مهم این خبر آن است که تا پایان سال2019 بیش از هزار و 71نفر در مسیر رسیدن به کشوری در اروپا، و در مجموع 2هزار‌و573 نفر مهاجر غیرقانونی در جهان جانشان را از دست داده‌اند. این آمار هم نسبت به سال2018 کاهشی 55درصدی داشته است، اما این کاهش چیزی از سنگینی تراژدی مرگ مهاجران غیرقانونی کم‌نمی‌کند. به‌ویژه به این دلیل که بخشی از این آمار را کودکان و خردسالان تشکیل می‌دهند.

اگرچه به‌دلیل متنوع بودن راه‌های قاچاق انسان، آمار دقیقی از تعداد و ملیت مهاجران غیرقانونی که توسط قاچاقچیان به کشورهای مختلف منتقل می‌شوند در جهان وجود‌ندارد، اما در فهرست کشورهایی که آمار قاچاق مهاجر از آنها قابل‌توجه است، نام ایران هم دیده می‌شود. بر اساس گزارش بانک‌جهانی، بیش از یک‌و‌نیم‌میلیون ایرانی به کشورهای مختلف جهان مهاجرت کرده‌اند که سهم پناهجویان ایرانی در اروپا، افرادی که عموما برای مهاجرت از راه‌های غیرقانونی و از قاچاقچیان کمک‌می‌گیرند، بیش از 56هزارنفر برآورد شده است. در سال‌های اخیر گزارش‌های زیادی در رسانه‌های داخلی و خارجی درباره قاچاق ایرانی‌ها به ترکیه و یونان یا ورود غیرقانونی ایرانی‌ها به بریتانیا، آلمان و دیگر کشورهای اروپایی در اخبار منتشر شده‌است.

یونان در سال‌های اخیر به دروازه اصلی مهاجران غیرقانونی و پناهجویان سرتاسر جهان برای ورود به اروپا تبدیل شده‌ است و مسیر رسیدن به یونان برای قاچاقچیان انسان، به‌ویژه از مبدا ایران یا افغانستان، ترکیه است. به گفته اداره حفاظت از مرزهای خارجی اتحادیه اروپا، ترکیه اصلی‌ترین مقصد قاچاقچیان پناهجویان است؛ زیرا این کشور از قانون عدم‌دی‌پورت مهاجران غیرقانونی برخوردار است و همین موضوع باعث شده تا این کشور برای مهاجران به سکوی پرش به اروپا تبدیل شود. تا پایان سال2019 ترکیه اصلی‌ترین میزبان پناهجویان و مهاجران غیرقانونی در جهان بوده است. بر اساس گزارش سال98 گمرک ایران، بیشترین اتباع کشف شده در فرایند قاچاق انسان از ایران به ترکیه، افغان، پاکستانی و ایرانی بوده‌اند. قاچاقچیان معمولا با دریافت هزار تا هزار‌و500یورو افراد را از مسیر‌های صعب‌العبور کوهستانی به‌صورت پیاده یا سوار بر خودروهای فرسوده، وارد ترکیه می‌کنند. حال اگر افراد بخواهند از ترکیه وارد کشوری اروپایی شوند، باید هزینه‌ای بیشتر و چند‌برابر به قاچاقچیان پرداخت کنند. اینطور به ‌نظر‌می‌آید که پس از ترکیه کشورهای آلمان و بریتانیا اصلی‌ترین مقاصد ایرانی‌هایی هستند که برای ورود به اروپا به قاچاقچیان پول پرداخت می‌کنند. در سال2017 رویترز اخباری مبنی بر متلاشی کردن باند قاچاق انسان از ایران به بریتانیا منتشر‌کرد. بر اساس این گزارش، این باند قاچاق انسان، مهاجران و پناهجویان ایرانی- گاهی کودکانی 5ساله- را قاچاقی وارد بریتانیا می‌کردند. به گفته پلیس اروپا، مقر عملیات این شبکه از قاچاقچیان، شهر مالاگا در جنوب اسپانیا بوده است. قاچاقچیان در این شهر در ازای پاسپورت تقلبی اسپانیایی، بلیت، حمل‌ونقل و یافتن مکانی برای زندگی، از هر نفر 25هزار یورو (به قیمت امروز دلار بالغ بر 800میلیون تومان) دریافت می‌کردند. در همین عملیات 44شهروند ایرانی که توسط این شبکه با گذرنامه‌های تقلبی وارد کشورهای مختلف اروپایی شده بودند، شناسایی شدند و همچنین پلیس در جست‌وجوی خانه امنی واقع در مالاگا، 7ایرانی دیگر، از جمله کودکی 5ساله را شناسایی‌کرد.

این شیوه ورود به بریتانیا، ‌اگرچه پرهزینه، اما از نظر جانی امن‌ترین شیوه قاچاقچیان برای جا‌به‌جایی مهاجران است. راه‌های پرخطر‌تر و کم‌هزینه‌تری هم وجود دارد؛ مشابه راهی که حادثه دلخراش خانواده ایران‌نژاد را رقم‌زد. روز هشتم آبان99 خبر غرق‌شدن خانواده‌ای 5نفره از اهالی سردشت ایران در سرتاسر جهان پخش شد. بر اساس گزارش ایندیپندنت، 4عضو این خانواده از جمله آنیتای 9ساله و آرمین 6ساله حین عبور از کانال مانش و با غرق شدن قایق، جان خود را از دست دادند و آرتین فرزند 15ماهه خانواده هنوز پیدا نشده است. ایندیپندنت غرق شدن این خانواده ایرانی که قصد مهاجرت به بریتانیا را داشتند بدترین فاجعه مهاجرت قایقی در کانال مانش توصیف کرد. گفته می‌شود تاکنون در رابطه با مرگ این خانواده، فردی 38ساله و ایرانی که هدایت قایق لاستیکی مهاجران را به‌عهده داشت، بازداشت شده است.

در سال2018 هم بیش از 100مهاجر و پناهجوی ایرانی به همین شیوه قصد ورود به بریتانیا را داشتند و بر اساس گزارش BBC، قاچاقچیان انسان در این سال با لغو ویزای شهروندان ایرانی در صربستان، با حجم زیاد درخواست برای ورود غیرقانونی به بریتانیا مواجه شدند. در همین سال چندین خبر دیگر درباره قاچاق ایرانیان به بریتانیا از مسیر تونل مانش و با استفاده از قایق‌های ماهیگیری منتشر شد. در اوایل‌ ماه‌اکتبر 2020میلادی پلیس اروپا گروه دیگری از قاچاقچیان انسان را دستگیر کرد که گفته می‌شود برای ورود غیرقانونی ایرانی‌ها از کانال مانش به بریتانیا، دست‌کم نفری 3هزار تا 5هزار یورو (درحدود 100تا 160میلیون‌تومان) از آنها دریافت می‌کرده‌اند. در این شیوه قاچاقچیان معمولا از قایق‌هایی لاستیکی و کوچک برای حمل تعدادی بیشتر از گنجایش قایق استفاده می‌کنند و به همین دلیل خطر غرق شدن قایق، اصلی‌ترین موضوعی است که مسافران را تهدید می‌کند.