قمار انتخاباتی ترامپ بر سر افغانستان

دولت دونالد ترامپ در آستانه انتخابات ریاست‌جمهوری، تلاش برای به نتیجه رساندن توافق صلح افغانستان را تشدید کرده است.

کد خبر: ۴۵۷۸۲۵

۱۵ مرداد ۱۳۹۹

3‌ماه مانده به انتخابات، دولت دونالد ترامپ در حال دست و پا زدن برای رسیدن به یک دستاورد حداقلی در عرصه سیاست خارجی است و در این میان قرعه به نام افغانستان افتاده؛ کشوری که طی روزهای اخیر بار دیگر به کانون توجه دستگاه سیاست خارجی آمریکا تبدیل شده است.

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از همشهری؛ شامگاه دوشنبه، انتشار تصویری از گفت‌وگوی ویدئویی وزیر خارجه آمریکا با معاون سیاسی طالبان نشان داد که دولت ترامپ تا چه حد برای به نتیجه رساندن پرونده پایان جنگ در افغانستان مستاصل شده و همین مسئله مایک پمپئو را به مذاکره مستقیم با ملا برادر مجبور کرده است.

خبر این گفت‌وگو را سهیل شاهین، سخنگوی گروه طالبان در قطر در پستی توییتری اعلام کرد. طبق اطلاعات منتشر شده در رسانه‌های افغان و همچنین براساس گفته‌های سهیل شاهین، آغاز مذاکرات بین‌الافغانی برای پایان دادن به درگیری‌ها در افغانستان محور گفت‌وگوی ویدئویی پمپئو و ملا برادر بوده است. معاون سیاسی طالبان در این گفت‌وگو بر ضرورت آغاز مذاکرات صلح در افغانستان تأکید کرده، اما همچون گذشته شرایط طالبان برای نشستن بر سر میز مذاکره را تکرار کرده است: «آزادی تمامی زندانیان طالبان».

19سال از آغاز جنگ در افغانستان می‌گذرد؛ جنگی که با هدف از بین بردن حکومت طالبان و گروه‌های تروریستی فعال در خاک این کشور به راه افتاد، اما نه طالبان را از میان برد و نه ریشه تروریسم را در افغانستان خشک کرد. جنگ افغانستان تنها بیش از 2تریلیون دلار خرج و حدود 2300کشته روی دست آمریکایی‌ها گذاشته است.

زلمای خلیلزاد، نماینده ویژه دونالد ترامپ در امور افغانستان، پس از 18‌ماه مذاکره با ملا برادر و دیگر اعضای هیأت مذاکره‌کننده طالبان، درنهایت 5‌ماه قبل موفق شد، توافق صلحی با طالبان امضا کند. دو طرف پیش از این هم به‌صورت غیررسمی ارتباطاتی داشته‌اند، اما این نخستین‌بار است که یک مقام ارشد سیاسی دولت آمریکا با یک عضو ارشد گروه طالبان مستقیم گفت‌وگو و مذاکره می‌کند. تصویر گفت‌وگوی وزیر خارجه آمریکا با معاون سیاسی طالبان و درخواست او برای موافقت طالبانی‌ها برای نشستن بر سر میز مذاکره برای پایان دادن به جنگ، صحنه تراژیکی خلق کرده است که در تاریخ جنگ‌های آمریکا ماندگار خواهد شد.

اختلاف بر سر رهایی زندانیان، مانع مذاکرات

مذاکراتی که مایک پمپئو خواستار آغاز آن است، قرار بود 10روز بعد از امضای توافق میان نمایندگان دولت آمریکا و گروه طالبان، با حضور گروه‌های مختلف افغان آغاز شود. پیش‌شرط آغاز مذاکرات بین‌الافغانی، آزادی 5هزار زندانی طالبان در بند دولت و همچنین هزار نیروی دولتی در دست طالبان بود. قرار بود زندانیان، طی 10روز مبادله شوند و در روز دهم در مذاکرات جامع بین الافغانی، گروه‌های مختلف افغان برای رسیدن به صلح و پایان جنگ در این کشور بر سر میز مذاکره بنشینند.

روند آزادی زندانیان اما 5‌ماه به طول انجامیده است. دولت تاکنون 4900زندانی طالبان را آزاد کرده است. طبق گفته مقام‌های دولتی افغانستان، این تعداد قرار است تا 5100نفر ادامه پیدا کند. در مقابل، طالبان هزار زندانی دولتی را آزاد کرده و منتظر آزادی زندانیان خود است. مشکل اکنون در فهرستی است که از سوی طالبان ارائه شده است. اشرف غنی، رئیس‌جمهور افغانستان اعلام کرده از میان فهرست طالبان، امکان آزادی 400نفر وجود ندارد؛ چرا که این افراد به‌خاطر جرم‌هایی مثل حملات تروریستی، قتل، آدم‌ربایی و قاچاق مواد‌مخدر به زندان افتاده‌اند و برخی محکوم به اعدام هستند. نام شماری از فرماندهان ارشد طالبان نیز در این فهرست دیده می‌شود که به گفته مقام‌های امنیتی افغانستان، دست‌شان به خون عده زیادی آلوده است و آزادی آنها غیرممکن خواهد بود.

دولت به جای این 400نفر 500زندانی دیگر طالبان را آزاد می‌کند که طی روزهای اخیر 300نفر از آنها آزاد شده‌اند. رئیس جمهور افغانستان اعلام کرده که قانون اختیار لازم برای آزادی این افراد را نمی‌دهد. طبق تصمیم اشرف غنی، سرنوشت 400زندانی مورد نظر طالبان به‌دست گروه مشورتی موسوم به «لویی جرگه» سپرده خواهد شد. لویی جرگه که احتمالا روز جمعه تشکیل جلسه خواهد داد، شامل 3200نفر از بزرگان و صاحب‌نام‌‌های افغانستان است که از نقاط مختلف این کشور به کابل خواهند آمد.

بعید است لویی جرگه افغانستان برای آزادی این افراد به توافق برسد. به همین دلیل است که طالبان از اکنون مخالفت خود را با برگزاری نشست لویی جرگه اعلام کرده است. سهیل شاهین گفته است که از نظر طالبان، برگزاری لویی جرگه به‌معنای ادامه جنگ در افغانستان خواهد بود.

برنامه آمریکا برای کاهش دوباره نیروها

از تعهدات موجود در توافقنامه آمریکا و طالبان، تنها بندی که تا به اینجا طبق برنامه و زمانبندی اعلام شده پیش رفته، مربوط به کاهش نیروهای آمریکایی است. شمار نیروهای آمریکایی اکنون از 12هزار نفر به 8600نفر رسیده است. خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان، یکی از شعارهای اصلی انتخاباتی دونالد ترامپ بوده و او در فرصت باقی مانده تا انتخابات مجبور است در این رابطه اقدام کند.

رئیس‌جمهور آمریکا دیروز در گفت‌وگو با وب‌سایت خبری آکسیوس اعلام کرد که تصمیم دارد شمار نیروهای آمریکایی مستقر در افغانستان را به 4هزارنفر کاهش دهد؛ این کاهش نیرو به اعتقاد بسیاری در چارچوب ملاحظات انتخاباتی ترامپ انجام می‌شود، نه توافق صلح افغانستان. برخی از کارشناسان سیاسی و نظامی معتقدند خروج شتاب‌زده نیروهای آمریکایی در نهایت به برتری طالبان در معادله پیچیده امنیت در افغانستان منجر خواهد شد. افغانستان برای دونالد ترامپ به قماری شبیه شده که یک سوی آن می‌تواند برد در انتخابات و سوی دیگرش باخت، هم در انتخابات و هم در طولانی‌ترین جنگ تاریخ آمریکا باشد.