بررسی طرح تامین کالاهای اساسی در گفت‌وگو با یک کارشناس؛

چگونه از ظهور سلطان کوپن جلوگیری کنیم؟/ افزایش منابع تامین کالاهای اساسی با حذف یارانه‌های سیاه

یک کارشناس اقتصادی گفت: تجمیع منابع همه انواع یارانه‌های سیاه، عدم کنترل انتخاب‌های مردم و امکان فروش رسمی کارت‌های تخصیص یافته می‌‎تواند به بهبود وضعیت این طرح کمک کند.

کد خبر: ۴۵۷۱۸۲

۱۳ مرداد ۱۳۹۹

اقتصادآنلاین – صبا نوبری؛ میثم هاشمخانی درگفت‌وگو با خبرنگار اقتصادآنلاین در رابطه با طرح تامین کالاهای اساسی، گفت: این تصمیم که ارز ۴۲۰۰تومانی کالاهای اساسی حذف شود و آن منابع را به شکل کوپن الکترونیکی در اختیار مردم قرار دهیم در مجموع تصمیم بهتری است و فساد خیلی کمتری نسبت به دلار ۴۲۰۰تومانی دارد و می‌تواند ما را مطمئن کند که طبقه فقیر و متوسط سهم بیشتری از منابع دولت به دست می‌آورد.

وی افزود: هم شهود عمومی مردم و هم گزارش نهادهای مختلف نشان می‌داد که پولی که در قالب دلار ۴۲۰۰ تومانی ارائه شده است هدر رفته و منجر به فساد شده است اما بنظر می‌رسد ملاحظاتی برای بهتر شدن این طرح تامین کالاهای اساسی هم باید انجام شود.

تجمیع یارانه‌های سیاه در طرح تامین کالاهای اساسی

هاشمخانی تاکید کرد: در مرحله اول بسیاری از یارانه‌های سیاهی که پرداخت می‌شود باید حذف و به عنوان منابعی برای تامین این کالاهای اساسی در نظر گرفته شود، برای مثال فروش خودرو با قرعه کشی، فروش فولاد و محصولات فلزی با قیمت دولتی،  پیش‌فروش سکه طلا با قیمت دولتی، سوبسید هنگفتی که به سوخت هواپیما داده می‌شود و توزیع حواله قیر رایگان که اخیرا انجام شد باید متوقف شود و در قالب طرح تامین کالاهای اساسی جمع شوند.

آزادی مردم در انتخاب و خرید

وی ادامه داد: اگر این طرح به این سمت برود که دولت کالاهای محدودی را در نظر بگیرد و برای آن ها قیمت‌گذاری کند و یا قرار شود که تنها از کسانی که دولت تعیین کرده است خریدها صورت بگیرد، این طرح هم دچار فساد می‌شود. بهترین شیوه اجرایی این است که کارتی شارژ شود و در اختیار مردم قرار گیرد که بشود از هر خواروبار فروشی رسمی خرید صورت بگیرد و مردم خود درباره نیازهایشان تصمیم بگیرند.

این کارشناس ادامه داد: این مسئله در مناطق محروم بسیار مهم‌تر خواهد بود زیرا در مناطق روستایی چون بسیاری از ساختار خوراک افراد متکی بر چیزهایی است که خودشان تولید میکنند قیمت‌گذاری و کنترل توسط دولت ممکن است بسیار مخرب باشد.

به گفته این کارشناس مردم باید آزاد باشند که از هرکجا که می‌خواهند خرید کنند و کنترل این موضوع که مبالغ اختصاص یافته تنها صرف خرید کالاهای اساسی شود هم چندان کار مشکلی نیست.

امکان ساختار فروش رسمی کارت‌های الکترونیک

وی ادامه داد: نکته سوم که اگر کنترل نشود ممکن است این برنامه را از طرحی خوب به یک فاجعه تبدیل کند، موضوع خرید و فروش این کارت‌ها بین مردم است. به نظر می‌آید ایده‌آل این است که بجای همه این انواع یارانه سیاه دولت به طور شفاف یارانه نقدی را افزایش می‌داد که دیگر این ریسک‌ها هم وجود نداشت اما به دلایل مختلف سیاستگذار به سراغ آن نمی‌رود.

هاشمخانی با بیان اینکه اگر بخواهیم خرید و فروش انبوه شکل نگیرد، باید ساختار فروش رسمی داشته باشیم، ادامه داد: دولت می‌تواند بگوید این کارت هر ماه مبلغی مشخص شارژ می‌شود و هرکسی نخواهد می‌تواند با مراجعه به سامانه‌ای ۸۰درصد آن مبلغ را بصورت نقدی دریافت کند.

۷دهک باید مشمول دریافت کالاهای اساسی شوند

وی در پایان در رابطه با شمول ۴۰تا۵۰ نفر برای تخصیص کالاهای اساسی ،گفت: بحث بسیار فنی است که چه جمعیتی مشمول این طرح بشوند اما با بررسی برآوردهایی که در گزارش بودجه خانوار مرکز آمار ایران وجود دارد و درنظر گرفتن بحران‌های اخیر، به نظر می‌آید وضعیت طبقه متوسط بسیار بدتر شده است و منطقی است که حداقل ۷دهک درآمدی تحت پوشش قرار بگیرند که تقریبا ۵۸میلیون نفر می‌شوند و فقط ۳دهک ثروتمند باید از دریافت کالاهای اساسی حذف شوند.