گسل «ترامپ کوچک» در برزیل

در اوج همه‌گیری کووید 19 برزیلی‌ها یکی از عمیق‌ترین شکاف‌های سیاسی تاریخ خود را تجربه می‌کنند.

کد خبر: ۴۳۶۷۶۶

۱۶ ارديبهشت ۱۳۹۹

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از ایران، در برزیل، کشوری که شدت همه‌گیری ویروس کرونا افزایش یافته و رقم مبتلاها به بیش از 100 هزار نفر و شمار جانباختگان به 7 هزارو 25 نفر رسیده و مقامات محلی آن درصدد اعمال سیاست‌های قرنطینه‌ای برای کنترل این بیماری هستند، ژایر بولسونارو، رئیس جمهوری راست افراطی به جای حمایت از تلاش‌های قرنطینه‌ای، روز یکشنبه در تظاهرات صدها نفری مخالفان قرنطینه شرکت کرد و با ایراد سخنرانی در جمع معترضان به کنگره برزیل و دیوان عالی و دادگاه‌های این کشور حمله لفظی کرد؛ اقدامی که بر شکاف‌ها در جامعه قطبی شده برزیل بیش از پیش دامن می‌زند.

به گزارش الجزیره، روز یکشنبه ده‌ها تن از چهره‌های مردمی برزیل یک نامه سرگشاده خطاب به دولت برزیل نوشته و از مقامات دولت خواستند برای حفاظت از جان مردمی که اغلب در نقاط دورافتاده زندگی می‌کنند و دسترسی به مراقبت‌های بهداشتی و درمانی ندارند، وارد عمل شوند اما ژایر بولسونارو، رئیس جمهوری راستگرای این کشور به جای آنکه به درخواست نویسندگان این نامه سرگشاده پاسخ دهد، روز یکشنبه با پرچم برزیل، امریکا و اسرائیل در تظاهرات ضد قرنطینه‌ای شرکت کرد. او که پس از همه‌گیری ویروس کرونا به خاطر مواضعی که اتخاذ کرده با قانونگذاران و دیوان عالی و دادگاه‌ها دچار اختلاف نظر جدی شده و حالا تنها پشتش به ارتش گرم است، در این تظاهرات بشدت به کنگره برزیل و دادگاه‌ها حمله کرد. البته از زمان همه‌گیری کووید 19 این دومین بار است که بولسونارو در تظاهرات ضدقرنطینه شرکت می‌کند او نخستین بار در ماه آوریل در چنین تظاهراتی شرکت کرد اما روز یکشنبه، هم حملات او به دادگاه‌های برزیل شدیدتر از قبل بود و هم شعارهای معترضان علیه دیوان عالی و کنگره افراطی‌تر از هر زمان سر داده شد. جالب آنکه معترضان در شعارهای خود خواستار اقدامات دیکتاتوری دوران 1964 تا 1985 که یک دولت نظامی در برزیل بر سر کار آمده بود، بودند و بولسونارو را  که به او «ترامپ کوچک» نیز می گویند، تشویق می‌کردند مانند یک دیکتاتور عمل کند و بی‌توجه به نظرات کنگره و دیوان عالی به قرنطینه‌ها پایان دهد. بولسونارو هم با استقبال از این خواسته در سخنرانی روز یکشنبه گفت: ما نیروهای نظامی را در کنار مردم، قانون، دموکراسی و آزادی داریم. دخالت دیگر بس است. ما دیگر اجازه نمی‌دهیم دخالت کنند. صبر ما تمام شده است. این اقدام بولسونارو و در واقع پاسخ او به همه گیری، باعث شده برزیل شکافی را تجربه کند که در چنددهه اخیر سابقه نداشته است. در واقع آقای رئیس جمهوری با شرکت در چنین جریان‌های اعتراضی رسماً علیه کنگره، دادگاه‌ها، رسانه‌ها و شهرداران و فرمانداران برزیل که از سیاست‌های فاصله‌گذاری اجتماعی حمایت می‌کنند، اعلام جنگ کرده است. در حالی که در برزیل کنگره، دادگاه‌ها، رسانه‌ها و جامعه مدنی قدرت چشمگیری دارند و این جنگ اصلاً به نفع بولسونارو نیست. حالا جامعه برزیل در اوج همه‌گیری ویروس کرونا دچار شکافی شده است که در آن از یک سو حامیان قرنطینه و فاصله‌گذاری اجتماعی هر روز عصر تظاهرات قابلمه‌ای برگزار می‌کنند و از سوی دیگران مخالفان قرنطینه در تجمع‌های اعتراضی خاص خود شرکت می‌کنند و از رئیس جمهوری می‌خواهند مانند یک دیکتاتور نظامی عمل کند و به قرنطینه‌ها پایان دهد و رئیس جمهوری هم با شرکت در این تظاهرات‌ها اشتیاق خود را برای عمل کردن مانند یک دیکتاتور نشان می‌دهد. در ماه مارس با شدت گرفتن همه‌گیری ویروس کرونا درسراسر برزیل و ناکارآمدی سیستم بهداشت و درمان ضعیف این کشور محبوبیت بولسونارو کاهش یافت و مردم این کشور تقریباً هر روز عصر تظاهرات قابلمه‌ای علیه رئیس جمهوری برگزار می‌کردند. پس از آن در اواسط آوریل نظرسنجی‌ها نشان می‌داد که 56 درصد برزیلی‌ها معتقدند، عملکرد دولت در مقابله با ویروس کرونا ضعیف و بد بوده است. با این حال بولسونارو همچنان به مواضع اولیه خود مبنی بر کم اهمیت بودن همه‌گیری پافشاری می‌کند. به عقیده تحلیلگران، پافشاری او بر این مواضع به این خاطر است که هم او و هم حلقه نزدیکان و مشاوران او فکر می‌کنند اگر الان بخواهند مواضع خود را تغییر دهند و با مقامات محلی و کنگره در اعمال سیاست‌های قرنطینه‌ای همسو شوند، در واقع به اشتباه خود در کوچک شمردن همه‌گیری اذعان کرده‌اند و بیش از پیش از محبوبیت بولسونارو کاسته خواهد شد. بویژه اینکه او در ماه آوریل یکی از پرریسک‌ترین تصمیمات دوره ریاست جمهوری خود را گرفت و وزیر بهداشت و درمان را که به خاطر عملکردش در اجرای فاصله‌گذاری اجتماعی و مقابله با همه‌گیری ویروس کرونا از دید مردم قهرمان ملی بود، اخراج کرد.

انتقاد رهبران سیاسی برزیل از بولسونارو

بولسونارو حالا هم با شرکت در تظاهرات ضدقرنطینه خشم مردم برزیل و صاحبنظران را برانگیخته است. رهبران سیاسی برزیل شرکت بولسونارو در چنین تظاهرات‌های ضددموکراسی را غیرمسئولانه می‌دانند بویژه اینکه او در این تظاهرات‌ها آشکارا از دیکتاتوری نظامی سابق برزیل که مسئول صدها اعدام فراقضایی است، حمایت می‌کند. شرکت بولسونارو در این تظاهرات‌ها همچنین به این خاطر مورد انتقاد قرار گرفته که برزیل در اوج همه‌گیری کووید 19 است. بولسونارو که روز یکشنبه بدون ماسک در تظاهرات شرکت کرده بود، این همه‌گیری را یک «سرماخوردگی کوچک» توصیف کرد و گفت، سقوط اقتصادی به خاطر اقدامات قرنطینه‌ای می‌تواند کشنده‌تر از خود ویروس باشد.

بنا بر گزارش رویترز، در تظاهرات روز یکشنبه همچنین دست کم سه عکاس خبری از جمله عکاس خبری یکی از روزنامه‌های سائوپائولو از سوی معترضان هدف حمله قرار گرفتند. اتفاقی که از زمان روی کار آمدن بولسونارو و بویژه در روزهای اخیر به خاطر شدت گرفتن شکاف در جامعه برزیل در مواجهه با همه‌گیری ویروس کرونا به وفور دیده می‌شود زیرا بولسونارو مدام روزنامه و رسانه‌های برزیل را به انتشار اخبار دروغ متهم می‌کند.