هجوم دوباره ملخ‌ها به جنوب

2 ماه بعد از ورود ملخ‌ها به کشور، موج جدید این آفت بار دیگر استان‌های جنوبی ایران را درگیر کرد.

کد خبر: ۴۳۲۹۵۴

۰۱ ارديبهشت ۱۳۹۹

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از همشهری؛ حمله گسترده ملخ‌های صحرایی در روزهای ابتدایی اسفندماه سال گذشته آغاز شد و استان‌های جنوبی کشور از جمله هرمزگان، فارس، بوشهر و جنوب کرمان را درگیر کرد. پس از آن، اراضی طبیعی استان‌های سیستان و بلوچستان و خوزستان نیز مورد هجوم ملخ‌ها قرار گرفت و آمارها نشان می‌دهد قلمرو و سطح حضور این آفت در این 6 استان،‌ به نسبت سال قبل افزایش 3 برابری داشته است. اکنون بعد از گذشت 2ماه از ورود ملخ‌ها به کشور، موج جدید این آفت بار دیگر استان‌های جنوبی ایران را مورد هجوم قرار داده است.

حمله ملخ‌ها به آبادان

اراضی طبیعی و برخی مزارع و نخلستان‌ها در جنوب کشور در آخرین ماه سال 98 و اولین ماه از سال جدید پوشیده از جمعیت ملخ‌های قرمز و زرد رنگ بود. البته در استان خوزستان، حضور ملخ‌ها از اراضی طبیعی فراتر رفت و پای این آفت برای مدت کوتاهی به مناطق مسکونی و شهری نیز باز شد. حضور دسته‌های میلیونی ملخ در آسمان شهر و همچنین فرودگاه آبادان اهالی این شهر را نگران کرد، اما طولی نکشید که با اقدام مسئولان جهاد کشاورزی ظرف 48 ساعت جمعیت ملخ‌ها از شهر خارج شدند.

احمد خدابخشی از اهالی شهر آبادان  می‌گوید: سال گذشته هم در همین فصل ما شاهد حمله ملخ‌ها بودیم اما این بار تعداد این حشرات به مراتب بیشتر بود و آسمان شهر را سیاه کرده بودند. نگرانی ما از این بود که این ملخ‌ها وارد خانه و زندگیمان شوند اما خوشبختانه مسئولان به‌موقع اقدام کردند و با سمپاشی توانستند آنها را فراری دهند.

محمد قاسمی‌نژاد، معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی خوزستان نیز در زمینه حمله ملخ‌ها به شهر آبادان می‌گوید: از دوم اسفند حمله ملخ‌ها به منطقه هندیجان و بهبهان آغاز و عملیات مبارزه با این آفت در سطح ۲۵۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی خوزستان از طریق سمپاشی زمینی و هوایی انجام شد. ششم اسفندماه نیز ریزش محدود ملخ در آبادان گزارش شد که این میزان ریزش در نُرم و حد و اندازه سمپاشی نبود. ۱۲ اسفندماه نیز یک تا دو گله ملخ در آبادان ظاهر شد که با وزش باد به سمت کشور عراق رفتند. او اضافه می‌کند: اما اوایل فروردین تاکنون 3 گله میلیونی ملخ به آبادان هجوم آورده و بخشی از این ملخ‌ها در منطقه حفار شرقی خرمشهر ریزش کردند و نسبتا جمعیت بالایی داشتند. ما به‌سرعت عملیات سمپاشی را در این مناطق آغاز کردیم اما با توجه به اینکه این مناطق مسکونی بود، امکان سمپاشی هوایی با هواپیما وجود نداشت، بنابراین سمپاشی زمینی انجام شد و در بخش‌هایی نیز سمپاشی به وسیله پهپادها صورت گرفت. خوشبختانه آبادان و همچنین بخش‌هایی از شهر خرمشهر از وجود ملخ‌ها پاکسازی شد.

مبارزه با ملخ صحرایی در مراتع سیستان و بلوچستان

در چند روز گذشته، بارندگی‌های پیاپی در استان‌های جنوبی کشور به افزایش تخم‌ریزی و فعالیت ملخ‌های صحرایی دامن زد. در این میان، استان سیستان و بلوچستان که اواخر سال گذشته درگیر سیل بود، طی چند روز اخیر با ورود ملخ‌های مهاجر مواجه شده و بحرانی دیگر را در پیش رو دارد.

رضا رحیمی نارویی، کشاورز اهل شهرستان نیک‌شهر که یکی از مراکز اصلی هجوم ملخ هاست، از رسیدن این آفت به مزارع و نخلستان‌ها ابراز نگرانی می‌کند و می‌گوید: با توجه به اینکه بخشی از زمین‌های زراعی و محصولات کشاورزی با وقوع سیل از بین رفته، اگر ملخ‌ها که از چند روز پیش به مراتع طبیعی هجوم آورده‌اند، به مزارع و زمین‌های کشاورزی برسند، روزگار کشاورزان سیاه می‌شود و همه زحمات یکساله ما به باد خواهد رفت.

او توضیح می دهد که سال گذشته زمین‌های کشاورزی در این منطقه از حمله آفت ملخ صحرایی آسیبی ندید و به موقع با آن مبارزه شد و ابراز امیدواری می‌کند که امسال نیز مسئولان از خسارت احتمالی جلوگیری کنند.

غلام حیدر زورقی، مدیر جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان در این زمینه  می‌گوید: طبق پیش‌بینی ما تمامی شهرستان‌های جنوبی استان و برخی شهرستان‌ها در شمال سیستان و بلوچستان درگیر آفت ملخ خواهند شد. به‌تازگی نیز به علت وزش باد موافق چند دسته ریزش ملخ را در شهرستان‌های نیک‌شهر، ایرانشهر، کنارک و بمپر داشتیم که عوامل اجرایی ما در حال مبارزه با این آفت هستند.

او سطح مبارزه با ملخ صحرایی را در استان ۳7 هزار و ۹76 هکتار عنوان می‌کند و می‌افزاید: یکی از مشکلات ما علاوه بر ریزش ملخ‌های مهاجر، پوره ملخ‌هایی است که سال گذشته به این استان هجوم آورده و تخم‌ریزی کردند. این پوره‌ها با توجه به بارندگی‌های اخیر و شرایط آب و هوایی مساعد منطقه رشد کرده و در حال تغذیه در مراتع استان هستند.

زورقی این اطمینان را به کشاورزان می‌دهد که با توجه به مبارزه گسترده علیه این آفت، خسارتی به زمین‌های کشاورزی و باغات وارد نشود و می‌گوید: تجهیزات ما کامل بوده و سمپاشی به صورت شبانه‌روزی توسط نیروهای سازمان و با کمک خود کشاورزان در حال انجام است، بنابراین پیش از آنکه ملخ ها بخواهند خسارتی وارد کنند، از بین خواهند رفت. البته این پروسه ممکن است تا اوایل تابستان به طول بینجامد.

آماده‌باش استان های جنوبی

سخنگوی سازمان حفظ نباتات کشور نیز درباره آخرین وضعیت استان‌های جنوبی کشور که تحت تاثیر آفت ملخ صحرایی قرار گرفته‌اند می‌گوید: ما از ابتدای فصل زمستان در سال گذشته با توجه به تجربیاتی که از سال 97 در مبارزه با ملخ صحرایی کسب کرده بودیم، آمادگی کامل برای مقابله با این آفت را داشتیم. تجهیزات لازم نیز تهیه و در اختیار استان‌های جنوبی قرار داده شده بود و این استان‌ها در حالت آماده‌باش بوده و هستند. کارشناسان جهاد کشاورزی و سازمان جهانی فائو پیش‌بینی کرده بودند که امسال با حجم گسترده‌تری از جمعیت ملخ‌های صحرایی در جنوب کشور نسبت به سال گذشته رو‌به‌رو خواهیم شد که این اتفاق افتاد.  محمدرضا میر همچنین با بیان این‌که در آغاز راه مبارزه با آفت ملخ صحرایی هستیم، اضافه می‌کند: تاکنون در 6 استان مبارزه در سطح 101 هزار هکتار انجام شده که 37 هزار و ۹76 هکتار در استان سیستان و بلوچستان، 32 هزار و 525 هکتار در استان هرمزگان، 14 هزار 380 هکتار در استان بوشهر، 9 هزار و 225 هکتار در استان فارس، 6 هزار و 17 هکتار در استان خوزستان و هزار و 50 هکتار نیز در جنوب کرمان در بخش جیرفت بوده است. همچنین در چند روز اخیر با توجه به شرایط آب و هوایی، جهت باد و وضعیت دمای هوا، استان‌های جنوبی کشور از سمت امارات، عمان، کویت و کشورهای حاشیه خلیج فارس و همچنین عربستان و کشورهای حاشیه دریای سرخ مورد هجوم موج جدید جمعیت ملخ صحرایی قرار گرفته‌اند. به همین دلیل تمامی امکانات مورد نیاز از جمله آفت‌کش‌ها و سموم و نیروی انسانی آماده شده و استان‌های جنوبی در حال آماده‌باش کامل هستند و مبارزه در حال انجام است.  به گفته این مسئول، طبق برآوردهای انجام‌شده تا اواخر خرداد و تیر ماه سطح مبارزه به یک میلیون هکتار خواهد رسید. او می‌گوید: تاکنون هیچگونه خسارتی به باغات و مزارع در استان ها وارد نشده است؛ زیرا ملخ‌ها ابتدا در اراضی مرتعی فرود می‌آیند و ما بلافاصله اقدام به مبارزه می‌کنیم تا این آفت به زمین‌های کشاورزی نرسد.

میر همچنین در زمینه تعامل سازمان حفظ نباتات با دیگر دستگاه‌های دولتی در مبارزه با این آفت نیز می‌‌گوید: مبارزه با این آفت به دلیل این‌که شکل عمومی دارد، وظیفه دولت است. البته در فاز قبلی هجوم ملخ‌ها، کشاورزان همکاری بسیار خوبی داشتند و ضروری است در این فاز نیز همکاری آنان ادامه پیدا کند تا مبارزه به شکل مطلوبی انجام شود.

او اضافه می کند: در صورتی که یک باغدار یا کشاورز به دلیل بروز آفت ملخ صحرایی دچار خسارت شود، دولت این خسارت را جبران خواهد کرد.

هجوم ملخ‌ها به وضعیت حاد نرسیده است

معاون آمادگی و مقابله سازمان مدیریت بحران کشور از اعلام آماده‌باش به استان‌های جنوبی و جنوب شرقی کشور برای مقابله با هجوم ملخ‌ها خبر می‌دهد و می‌گوید: برای جلوگیری از خسارت‌های هجوم ملخ‌ها باید در جنوب کشور مدیریت‌های لازم صورت گیرد و اگر در شرایط حادی قرار بگیریم، قطعاً مدیریت بحران وارد عمل خواهد شد. هم‌اکنون موضوع هجوم ملخ‌ها با پیشگیری‌های صورت‌گرفته، موضوعی ملی نشده، ولی مهم است و اقدامات مقابله‌ای ادامه دارد. محمد فرید لطیفی با اشاره به اینکه سال گذشته منابع اعتباری در زمینه مبارزه با ملخ‌ها در نظر گرفته شد و امسال نیز در صورت رسیدن به شرایط بحرانی و حاد اختصاص اعتبار و ارسال تجهیزات و امکانات لازم به استان‌های جنوبی کشور برای مبارزه با ملخ‌ها انجام خواهد شد، اضافه می‌کند: تاکنون ۲۰ میلیارد تومان اعتبار برای پیشگیری و مقابله با ملخ اختصاص یافته است و علاوه بر این، سازمان مدیریت بحران کشور پیش‌تر مبالغ اعتباری را برای خرید ماشین‌آلات و دستگاه‌های سمپاش و همچنین تجهیز پایگاه‌ها در اختیار سازمان حفظ نباتات قرار داده است.

حفاظت از مرزهای سبز کشور با وجود کرونا

چندی پیش در برخی از شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها اعلام شد که ملخ‌ها ناقل ویروس کرونا هستند و هجوم آنها می‌تواند مردم استان‌های درگیر را با خطرات فراوانی روبه‌رو کند. اظهاراتی که بلافاصله از سوی مسئولان تکذیب شد.

سخنگوی سازمان حفظ نباتات کشور درباره برخی شبهات مبنی بر ناقل بودن ملخ‌ها می‌گوید: این آفت به صورت مستقیم هیچ ضرری برای انسان ندارد. حتی در برخی استان‌های کشور از این ملخ به عنوان منبع پروتئینی استفاده می‌شود. از طرفی حتی این ملخ‌ها ناقل ویروس کرونا نیز نیستند. تنها خطری که ممکن است برای انسان‌ها داشته باشند، از بین بردن منابع غذایی آنهاست، زیرا این ملخ‌ها از محصولات کشاورزی و هر نوع سبزه تغذیه می‌کنند.

میر همچنین با اشاره به مشکلات مبارزه با ملخ‌ها در شرایطی که کشور تحت تاثیر بیماری کرونا قرار گرفته می‌افزاید: با وجود اینکه بسیاری از مشاغل به علت شیوع کرونا تعطیل شده‌اند، اما نیروهای جهادی ما برای مبارزه با آفت ملخ صحرایی و حفاظت از مرزهای سبز کشور شبانه‌روز تلاش می‌کنند، زیرا اگر یک روز دست از مبارزه بکشند، ملخ‌ها به سرعت به مزارع و نخلستان‌ها راه پیدا کرده و تمامی محصولات کشاورزی را از بین می‌برند.

او اضافه می‌کند: البته تمهیدات ایمنی برای سلامت نیروهای سازمانی اندیشیده شده و جای نگرانی نیست. همچنین سمومی که برای مبارزه با این آفت استفاده می‌شود، از سمومی است که کمترین آثار زیان‌بار را برای محیط زیست داشته باشند.

کمک فائو برای مقابله با ملخ‌های صحرایی در ایران

فائو برای تقویت توان فنی ایران جهت مدیریت و کنترل بهتر ملخ صحرایی، منابع مالی بیشتری را اختصاص می‌دهد. همزمان با افزایش ریزش ملخ‌های صحرایی در مناطق جنوب غرب آسیا و شرق آفریقا، سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) بودجه‌ای تکمیلی معادل ۲۰۰ هزار دلار را برای تقویت ظرفیت و توان فنی ایران به منظور کنترل ملخ‌های صحرایی اختصاص داد. بر این اساس بودجه تأمین‌شده از سوی فائو برای برنامه همکاری‌های فنی اضطراری در مجموع به ۵۰۰ هزار دلار رسیده است.

گرولد بودِکر، نماینده فائو در ایران، ضمن ابراز امیدواری نسبت به مهار مؤثر ملخ‌های صحرایی در کشور تأکید کرد: این پروژه به‌طور عمده بر ارائه و انتقال دانش و مهارت‌های فنی مورد نیاز به حدود ۳۲۰ کارشناس ایرانی در زمینه تشخیص، ردیابی، گزارش‌دهی و پاسخ سریع به ریزش ملخ‌های صحرایی متمرکز است.

وی افزود: فائو همچنین به ایران در تأمین برخی تجهیزات ضروری و مورد نیاز برای تجهیز دو مرکز کنترل ملخ‌های صحرایی در کشور کمک می‌کند؛ دو مرکزی که امکان پاسخ سریع‌تر و مؤثرتر در برابر ملخ‌های صحرایی را فراهم می‌کنند.